Japan culinair blog

Sakura, Okazaki castle, Cosplay

Tue, 07 Apr 2026 15:57:47 GMT

Kersenbloesem, sakura, hanami (vertaald: bloemen kijken). Een jaarlijkse gebruik waar de hele Japanse bevolking naar uitkijkt.

Men viert de vergankelijke schoonheid van de bloesems met picknicks, feestjes en een drankje onder de bloeiende kersenbloesembomen, waarvan er honderden soorten zijn met bloesems die variëren van wit tot dieproze, met enkele en dubbele bloemen. Het toppunt is om op het hoogtepunt van de bloei wanneer de blaadjes gaan vallen onder de bomen te zitten in een sneeuw van kersenbloesemblaadjes, genoemd 'sakura fubuki'.

Jaarlijks vindt onder andere bij Okazaki Castle het kersenbloesem evenement plaats. De bomen worden ’s avonds verlicht, wat de bloesems op zich niet altijd ten goede komen, maar wel sfeer verhogend kan zijn.

Ook overdag is een bezoek aan het evenement de moeite waard. Vooral wanneer je dat vooraf laat gaan door een lunch bij Kamaharu Honten, een beroemd en historisch udon-restaurant vlakbij het station Nakaokazaki. Bij de ingang staat een schoolbord met daarop aangegeven waar de in het restaurant gebruikte ingrediënten vandaan komen, wat zoveel mogelijk uit de buurt is.

Je kunt hier niet reserveren, en er is altijd een wachtrij. Je schrijft je naam op een lijst die bij de ingang ligt, met hoeveel mensen je bent en of je op een stoel wilt zitten, op de grond, of dat het je niet uitmaakt.

Wanneer je aan de beurt bent, wordt je naam geroepen en gaat een van de dames of heren je voor naar je plek.

Omdat het best warm was, koos ik dit keer niet voor de ‘kamaage udon’, waarbij de dikke tarwenoedels direct uit de kookpan worden geserveerd in hun eigen warme kookwater, maar voor ‘zaru udon’. In dit geval worden de noedels koud geserveerd, met een stevig op smaak gebrachte ijskoude bouillon, waar je de noedels in dipt. Je moet er iets langer op wachten, maar dat is alleszins de moeite waard. Wat een heerlijkheid!

Daar vandaan is het een kleine tien minuten lopen naar het kasteel, waar men bij de tempel bij het kasteel netjes wacht tot men aan de beurt is om eerst de bel te luiden en dan het verzoek of vraag aan de goden te doen. Wanneer de voorspelling als antwoord op jouw vraag minder rooskleurig is dan je verwachtte of hoopte, kun je het papiertje aan een van de rekken knopen en de goden verzoeken of het toch niet een beetje beter kan.

Aan de oevers van de rivier zitten honderden mensen op, vooral blauwe, picknick-kleden gezellig te eten en te drinken en te genieten van dit bijzondere jaarlijkse evenement.

Er heerst een soort vriendelijke Koningsdagsfeer met onder andere bandjes die al dan niet prettig in het gehoor liggende muziek voortbrengen. Verder vielen vandaag de grote hoeveelheden ‘Cosplayers’ op. Cosplayers verkleden zich als personages uit anime, manga, videogames, films etc. Ze maken hun kostuums, pruiken en rekwisieten vaak zelf en proberen daarbij een bepaald figuur zo accuraat mogelijk neer te zetten. Sommigen gaan daarbij heel ver in wat een sociale hobby wordt genoemd. Anderen zetten alleen een vrolijke pruik op. Anderen dragen alleen hele grote en hoge schoenen aan hele smalle beentjes.

Bij de eetstalletjes kun je in tegenstelling tot vorig jaar gelukkig weer veel Japanse lekkernijen kopen, van de bekende yakisoba (gebakken noedels) tot in chocolade gedoopte bananen en aardbeien, appels met een krokante suikerlaag, tot gegrilde inktvissen.

En overal staat men rustig in de rij te wachten. Zelfs om over de brug naar de andere kant van de rivier te komen, ga je in de rij. Dat lijkt even gek, maar het verloopt allemaal heel ontspannen, rustig en vriendelijk, er is geen geduw en getrek, en niemand wordt boos.

Voor mij was het een mooie laatste dag in Okazaki waar inmiddels ook de mimosa vol in bloei stond. Het vrolijke geel in schril contrast met een overhoop gehaald appartement en ingepakte koffers.

Natuurlijk staat in Japan een bestelde taxi een kwartier voor de afgesproken tijd klaar. Bepakt en bezakt sta je op maandagochtend in een bijna leeg station.

Hinotori van de Kintetsu spoorwegmaatschappij vertrekt vanaf Nagoya precies op tijd. In deze trein kun je tegen een kleine extra betaling kiezen voor de Premium wagon, waar stoelen staan waarin je met plezier van Japan naar Amsterdam zou vliegen. Of je geniet er van een heerlijke lunchbox die je op het station kunt kopen. Op Osaka Namba stap je over op de Nankai-lijn rechtstreeks naar het vliegveld Kansai, dat geheel in stijl in sakurasfeer is gebracht.

Mijn kamer in het Nikko hotel is net zo groot als mijn hele appartement in Okazaki. Helaas spreken de eetgelegenheden op het vliegveld me minder aan, dus koos ik voor iets uit de convenience store wat je in de magnetron (beschikbaar in de lobby van dit chique hotel) kunt opwarmen. Helaas was het geen succes. Eigenlijk een van de weinige keren in Japan dat het eten niet lekker was en het ook bijna in zijn geheel de afvalbak in ging.

Gelukkig is er altijd het beroemde en naar mijn mening allerlekkerste ijsje uit de convenience store, Monaka met chocolade!!! Alle calorieën waard.

Een laatste blik op het land waar ik regelmatig met zoveel plezier verblijf.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Sake Square, kersenbloesem, examenresultaten

Sun, 29 Mar 2026 08:50:50 GMT

Sake Square in Nagoya is een driedaags evenement waarbij 90 verschillende sakebrouwers hun waren laten proeven

Op de eerste dag van de lente gedurende het lange weekend van Shunbun no Hi, krijgen sakebrouwers uit de provincies Aichi, Mie en Gifu de gelegenheid om hun waren te tonen aan het publiek. Als het dan ook nog prachtig weer is, is succes verzekerd.

In dit lange weekend dat volgt op Shunbun no Hi, de feestdag die de lente inluidt, zijn er door heel Japan festivals en evenementen. Mijn doel op deze zaterdag was Nagoya. Een van de eerste dingen die me weer opviel, was hoe prachtig die zwarte den vlak bij mijn huisje er in de ochtendzon bij staat. Het is grappig dat je daar al maanden langs loopt, en dat het je elke keer weer treft.

Wat voor mij ook bijzonder blijft, is dat in Okazaki bewegwijzering onder andere op stations naast in het Engels ook in het Portugees is. In de ‘provincie’ Aichi, waarin Okazaki ligt, wonen veel Japanners van Braziliaanse afkomst die vooral werken in de auto-industrie, met name in Toyota City hier 35 km vandaan. In de vorige eeuw emigreerden veel Japanners naar Brazilië, waar de grootste Japanse gemeenschap is buiten Japan. Hun nakomelingen keerden later weer terug naar het land van hun voorouders en vestigden zich met name in Aichi.

De Special Rapid trein naar Nagoya die er 31 minuten over doet, omdat het een sneltrein is, was op deze vroege zaterdagochtend al overvol. Het station dus ook. Je kon er over de hoofden lopen. Tot mijn verbazing zag ik op het perron nog echte telefoons staan, waar je muntjes in moet gooien.

Het doel was Sake Square. Een evenement van drie dagen, dit keer in Yaba Park, waar zo rond de negentig sakebrouwers hun waren aanbieden. Je koopt (voor omgerekend ongeveer € 20) een soort toegangsbewijs in de vorm van een polsbandje dat drie dagen geldig is. Je krijgt er een choko (een klein sakeglas) bij en tien muntjes om de te proeven sake’s te betalen. Met dat polsbandje kun je extra muntjes bijkopen. Elke dag wisselen de sakebrouwers zodat iedereen aan de beurt komt. En dit zijn alleen nog maar de brouwers uit de drie omliggende provincies Aichi, Gifu en Mie. Er zijn bezoekers die elke dag uit een enorme catalogus bijzondere sake's selecteren om te proeven.

Ik proefde er die dag vijf. Onder andere Pinky Tiggy, een bijzondere, frisse, zoetzure sake, eigenlijk meer een cocktail, die een mengsel is van nigori (troebele, melkachtige sake), umeshu (‘pruimen’sake) en rosella (hibiscus). Het heeft een beetje een prikkel en weinig alcohol. Echt heerlijk om de proefsessie mee te beginnen. Ook een jonge sake van Moriki Sake Brewery, die in Nederland wordt geïmporteerd door Yoigokochi, was niet te versmaden. Dat schiep meteen een band. Met die muntjes kun je gelukkig ook iets te eten kopen. Je schuif aan lange statafels aan. Volgens mij was ik de enige buitenlander die er rondliep. Helaas ging het op de terugweg mis. Terwijl ik op een van de ondergrondse stations stond te wachten, gingen er allemaal belletjes af. Er was ergens op een tussenstation een ongeluk gebeurd. Dat werd dus met een andere metro naar een ander station. Na een lange dag, vermoeiend omdat het best flink warm was geworden, zit je daar niet op te wachten. Uiteindelijk kwam het allemaal goed en was ik tegen het eind van de middag terug in Okazaki.

Als er nauwelijks meer iets te eten in huis is, ga je naar de supermarkt in Wing Town, een klein winkelcentrum. Bij Doutor, een koffierestaurant, trakteerde ik mezelf op een heerlijke, verfrissende ijskoffie. Uiteindelijk had ik bij elkaar een kleine tien kilometer gelopen, dus de rest van de avond werd niks anders dan een beetje klungelen en televisie kijken.

Het begint echt lente te worden. Zo links en rechts in tuinen en perken gaat er van alles te bloeien, onder andere iets geels wat ik nog nooit had gezien. Het bleek een winter toverhazelaar te zijn.

Bij de slijter in Aeon winkelcentrum, kun je als in een soort loterij voor ongeveer € 12 een van de 72 dozen kopen (roze want lente en kersenbloesemtijd) waarin een fles sprankelende wijn zit. In één van die dozen zit een fles Dom Pérignon en in één een fles rosé champagne van Marie Stuart (volgens mij bij ons minder bekend). In die andere 70 dozen zitten minder bekende grootheden.

De schrijftest liet een ander beeld zien. Daarvan was ongeveer 70% geslaagd. Tot mijn verbazing was ik geslaagd met een score van 80%.

’s Avonds koken op de vierkante centimeter is heerlijk ontspannend. Mijn magere versie van tonkatsu, een soort Wiener schnitzel, maar dan anders, was goed gelukt. De tweede tonkatsu ging met de zelfgemaakte tonkatsusaus (het gerecht met saus staat op pagina 156 van mijn kookboek) tussen twee dikke sneden shokupan de volgende dag mee naar school als lunch.

Een oefening op school met betrekking tot het vragen van een gunst aan je meerdere, bracht me op het idee om de oefening om te zetten in werkelijkheid en donderdag vrij te vragen in verband met de voorbereidingen van mijn reis terug naar huis. Het voelde een beetje ondeugend en tegelijk bevrijdend. Dansend liep ik uit school terug naar mijn huisje in Fubukicho. Wat zal ik het gaan missen! Zelfs in mijn prachtige, ruime, fantastisch ingerichte en uitgeruste huis in Nederland.

Aan het (kunstmatige) meer zie je de eerste kersenbloesems uitlopen.

De laatste echte schooldag voor mij werd dus woensdag, en ook die dag had me achteraf gestolen kunnen worden.

Ik was er met mijn hoofd niet bij. Een ander meisje in onze klas had hetzelfde. Ze zat met haar lijf nog in Okazaki, maar was met haar hoofd en haar hart al bij haar familie in Taiwan. Dit keer had ik geen presentjes uit Nederland meegenomen voor mijn studiegenoten en leerkrachten. In plaats daarvan had ik een matcha-cake in de rijststomer gemaakt, die ik in de pauze in nette puntjes aanbood. Voor de leerkrachten had ik een lokale traditionele versnapering gekocht.

Het was een sombere dag en het regende pijpenstelen. Mijn bureaulamp begaf het. Hoeveel tekens wil je hebben dat het tijd is om weg te gaan?

En dan hoor je de Shuwa wagen voorbij komen met het ‘vrolijke’ liedje waaraan je ze herkent. Shuwa is een bedrijf dat kerosine levert aan huishoudens. Langzaam rijden ze door de straten om iedereen de kans te geven om ze aan te houden. Ongeveer zoals vroeger bij ons in Amsterdam de ijscoman voorbij kwam of in de Jordaan de man met het Amsterdamse tafelzuur. Wanneer je die hoorde rende je naar buiten. Hier ren je naar buiten om de kerosineman aan te houden. Kerosine wordt hier in gewone huishoudens gebruikt als brandstof voor verwarming, verlichting en soms ook om op te koken. Centrale verwarming is hier nauwelijks bekend, huizen zijn over het algemeen niet goed geïsoleerd en verwarming op kerosine is blijkbaar efficiënter en goedkoper dan elektrisch, hoewel het ook weer gevaarlijker is in verband met koolmonoxidevergiftiging en dat soort dingen. Het Shuwa bedrijf heeft overigens een overeenkomst met de overheid dat ze bij een calamiteiten zoals aardbevingen, overstromingen of iets dergelijks brandstof leveren om de gemeenschap te kunnen laten doordraaien.

Donderdag was mijn spijbeldag. Op weg naar de Botanische tuinen in Nagoya stapte ik uit bij het station Hoshigaoka, dat ligt in een leuke wijk met allerlei ‘verantwoorde’ winkels op gebied van kleding, huishoudelijke dingetjes en eten en drinken. Er is zelfs een kleine Mitsukoshi (bekend Japans warenhuis). De tuinen zelf zijn prachtig aangelegd met heuvels en paadjes. Soms heb je gewoon heel even de illusie dat je ergens buiten in de bergen loopt.

Het doel hier waren de ruim 1200 kersenbloesembomen in allerhande soorten inclusief ‘treurende’ die voor een gedeelte een soort roze bloeiende tunnel vormden. En natuurlijk staan er nog veel meer bloeiende struiken en planten.

Zelfs op donderdag was het al best druk, en dat geeft een idee over hoe het in het weekend zal zijn, wanneer er ook food trucks en dergelijke staan. De bloeiende bomen zijn mooi, maar het haalt het niet bij Inuyama met zijn kasteel, waar ik jaren geleden eens was, en in Osaka langs de rivier een jaar of vier, vijf geleden. Bovendien als het eenmaal bloeit, is ons eigen Okazaki kasteel ook niet uit te vlakken. Daar begint het weekend van 27 maart een festival met verlichting, dus ik ben benieuwd.

Op de terugweg ging ik eerst naar de Osu Kannon tempel, die er met die verschillende kleuren kersenbloesem prachtig bij ligt. Takoyaki eten bij mijn favoriete tentje ging helaas niet door. Ze waren dicht! Zeker ook een spijbeldag.

In een goedkope supermarkt zag ik weer die stukken kippenkraakbeen liggen, die hier apart worden verkocht, net als pakjes met alleen kippenvel. Dat kraakbeen moet bij het grillen of bakken knapperig worden, maar ik heb nog niet ontdekt dat het lekker kan zijn. Kippenvel, in onze Westerse wereld al een tijdje omarmd door sterrenchefs, is in Japan een geliefd onderdeel net als het kraakbeen van yakitori.

Vrijdag de grote dag met de uitslagen van de examens. Bij binnenkomst kijkt een strenge man je aan. Waarschijnlijk een van de oude Hattori’s. Ik kon geen naam bij het beeld ontdekken. Yamasa werd in 1989 opgericht door de Hattori Foundation (1919), die actief zijn in de regio op onder andere educatief gebied.

Die uitslagen zijn soms anders dan je had verwacht en voelden in eerste instantie, vooral na drie maanden hard studeren, teleurstellend. Bij nader onderzoek blijkt het prima te zijn, je moet er alleen even voor gaan zitten om het allemaal te begrijpen. Het zeshoekige ‘spinnenweb’ waarop je meteen kunt zien of je vooruitgang hebt geboekt (of niet), is vervangen door ingewikkelde schema’s en systemen die nauwelijks te volgen zijn. Bovendien zijn ze in zulke kleine lettertjes geschreven dat je zelfs in je eigen taal moeite zou hebben om het te ontcijferen, laat staan in het Japans met heel veel kanji erin.

De grammatica uitslag is al even lastig, want ook al heb je op ons niveau slechts 40% correct, dan ben je nog geslaagd. Maar het eerste wat je ziet is het percentage en dan pas die groene markering met ‘goed’. Alle niveaus krijgen namelijk dezelfde 200 vragen. Voor ons betekent dat, dat je voor de helft ongeveer vragen krijgt over dingen die je nog helemaal niet weet. Alleen de hoogste niveaus, die alle stof hebben gehad, moeten minimaal 60% halen.

Voor de spreektest krijg je het meest ingewikkelde schema op A3-formaat met scores over die ene minuut die je alleen moest spreken en de rest over die ruim 10 minuten dat je samen een gesprek moest voeren over een onderwerp dat je pas bij het afnemen van de test te horen krijgt (zodat je je daar niet op kunt voorbereiden). Op sommige punten moest ik verbeteren (ingewikkelder woordgebruik toepassen en ingewikkeldere zinnen maken met moeilijkere grammatica) en op andere punten was het prima. Zelfs als je overal gemiddeld scoort, passend bij het niveau, kan de eindscore die gaat over de totale communicatie, begrijpen en begrepen worden, gewoon twee niveaus hoger zijn. Een soort van 2+2=6. Wat ook weer niet helemaal gek is, als je erover nadenkt. Volgens onderzoek bestaat verbale communicatie voor 55% uit houding, 38% uit stemgebruik en voor slechts 7% uit woorden.

Er zwaaiden omgeveer 30 studenten af, van wie allemaal wordt verwacht dat ze iets zeggen. Dan is het handig als je je speech kort houdt. Dat had ik inderdaad gedaan en ik eindigde met een haiku. Een haiku is een Japans gedicht, dat niet rijmt, van drie regels met 5-7-5 lettergrepen. Met die paar woorden zet je het gevoel van dat moment neer. Soms met een dubbele bodem. Het gaat vaak over de natuur, de seizoenen, en het gewone dagelijkse dingen.

太陽の

春のぬくもり

雨が降る

taiyou no

haru no nukumori

ame ga furu

Vertaald ongeveer:

in de omarming

van de warme lentezon

gaat het regenen

Dit jaar was qua ervaring het minst leuke en gevoelsmatig het meest onprettige. Wel heb ik het hardste gestudeerd en ben ik het meeste vooruit gegaan. Eigenlijk heb ik me zelden zo niet verbonden gevoeld.

Bij de afscheidsceremonie bijvoorbeeld kwam er op twee na, niemand uit mijn klas gedag zeggen. Ook als je niet bij elke driemaandelijkse diploma-uitreiking wilt zijn, wat ik me heel goed kan voorstellen als je hier langer studeert, kun je volgens mij wel minimaal de beleefdheid hebben om vóór de uitreiking iemand gedag te zeggen. Misschien is het gewoon een teken van de tijd, de jonge leeftijd van mijn studiegenoten, verlegenheid, gebrek aan sociale vaardigheden of ligt het gewoon aan mij. Het voelt vreemd, want moeilijk contact kunnen leggen ken ik nauwelijks. Voor mij was juist een van de mooie bijzonderheden van deze school dat je ongeacht leeftijd, herkomst, achtergrond etc. al heel snel, hoe beperkt soms ook, een band kreeg met je studiegenoten. Daarbij moet ik overigens niet vergeten te vermelden dat er één jongen was, die me al een paar keer had verteld hoe ‘leuk’ hij me vond, die nu ‘én public’ iets in mijn oor kwam fluisteren. Even dacht ik dat hij me ging kussen, maar dat gebeurde gelukkig niet. Het voelt een beetje ongemakkelijk zo een jongen die 50 jaar jonger is.

Natuurlijk ga je zelf wel de leerkrachten en de mensen van SC (Service Center) gedag zeggen. En natuurlijk komt dan de vraag of je volgend jaar weer komt. Een van de leerkrachten (van wie ik vorig jaar les had) complimenteerde me op mijn vooruitgang en ook een ander beaamde dat. Daardoor liep ik uiteindelijk met een okay gevoel, al was het in mijn eentje, de school uit.

En wat is er dan beter als ‘comfort food’ dan sushi. Met een mega-haibouru.

Het was 20 graden, en bloedheet in mijn huisje. Niet te geloven, waar ik nog pas geleden de verwarming op 25 graden had staan om het een beetje behaaglijk te krijgen, stond hij nu op koelen naar 22 graden. Inmiddels wordt het tijd om al een beetje op te ruimen, spullen weg te gooien en te kijken naar wat je wilt meenemen en wat niet. En de was doen, om niet thuis te komen met een vuile koffer. De laatste dagen oude kleding dragen die toch niet mee terug naar huis gaan, is ook handig en geeft ruimte in de koffer. Met Nederland in het zicht, dienen zich alweer een aantal administratieve zaken aan die moeten worden gedaan. Er was ook gedoe met mijn ticket door een fout die was gemaakt door de reisafdeling waar ik mijn ticket koop. Het wordt nog spannend of dat op tijd goed gaat komen. Pffff, wat zal ik dat leven van orde, rust en regelmaat missen. Vooral die rust en die regelmaat van het dagelijkse studeren. Hoe goed het voornemen ook is, thuis in Nederland lukt het me gewoon niet.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Shunbun no Hi, sakura ebi, Yamasa

Sun, 22 Mar 2026 03:21:26 GMT

Het gebouw Yamasa II in Hane Okazaki, waar de Japanse taalstudie zich afspeelt.

Aan de overkant van dit gebouw is nog een enorme hal, waar andere speciale cursussen worden gegeven, zoals Business Japans en dergelijke. Het Yamasa II gebouw heeft vijf verdiepingen (bij ons parterre en vier étages). Beneden zit onder andere het Service Center met de ruimte waar de leerkrachten hun lessen voorbereiden en pauze houden. Beneden worden ook SILAC lessen gegeven, een intensief studieprogramma voor beginners en gevorderden van maximaal drie maanden met nadruk op spreken. Op de eerste drie verdiepingen boven de parterre vinden de AIJP lessen plaats. AIJP is de academische opleiding die uiteindelijk als je hem helemaal afmaakt leidt tot het doen en halen van JLPT (Japanese Language Proficiency Test) N1, het hoogste taalexamen voor buitenlanders. Over de bovenste verdieping wordt altijd erg geheimzinnig gedaan. Wij mogen daar niet komen. Zal de directie wel zitten of zo.

Toen dinsdag de eerste examens waren gedaan, leek het er niet echt op dat de spanning bij de studenten minder werd. Sommigen doen stoer, anderen doen alsof het er allemaal niet toe doet. De tafels staan weer in de standaard formatie van groepjes van 4-6 personen. In mijn groep zitten er een paar waarvan de interesse volkomen lijkt te zijn verdwenen. Bij een oefening waarbij we elkaar advies moeten vragen en geven en er een zinnetje voorbij komt van ongeveer ‘wat denk je ervan’ gaat er een me steeds uitleggen waarover het gaat in plaats van antwoord te geven, om vervolgens iets volkomen anders te gaan doen. Het blijft apart. Ik werk nu met een Chinese jongen, waarbij soms grappige misverstanden voorbij komen en me ook raad wordt gevraagd over hoe dat nou moet met een vriendinnetje (in Taiwan volgens mij) dat hij misschien nog maar één keer per jaar kan zien. Dat men daar alles met de telefoon betaalt via wat voor app dan ook, en gewoon nooit met contant geld. Om nog maar niet te spreken over het feit dat heel veel onze apps in China niet kunnen worden gebruikt. Je merkt ook hoe er in China wordt gedacht over dingen die voor ons normaal zijn en hoe men daar anders mee omgaat. Een Japanse matsuri bijvoorbeeld (een festival, speciale feestdag of zo) waarbij men vrolijk is en er wordt gedanst, wordt gezien als gevaarlijk, omdat de kans dat je dan ontrouw wordt, groot is. Tegelijk kijkt hij me in mijn ogen met verwondering over hoe blauw ze zijn.

Na al die stress om je heen, is het tijd voor ‘hottosuru tabemono’, wat direct vertaald ongeveer betekent ‘eten waarvan je ontspannen wordt’. In het Nederlands zou dat troosteten heten, hoewel ik dat weer een beetje apart vind want wanneer je zin in of behoefte hebt aan ‘comfort food’ betekent dat niet altijd dat je wil of moet worden getroost. In elk geval had ik een heerlijke stevig op smaak gebrachte dashi gebruikt met udon, van die dikke tarwe noedels, veel van wat lijkt op lenteui, tempuraknappertjes (agedama of tenkasu) en daikon cress. Met je neus boven die heerlijke geur en de warme damp in je gezicht, kom je inderdaad tot rust.

Er gebeurde op school trouwens nog iets geks, wat ook weer cultuurverschillen laat zien. Op het damestoilet is maar één normale wc-pot en twee hurktoiletten. Die eerste makkelijke is veel bezet. Ik wacht soms ook tot deze vrij is. Elke keer als er een bepaalde (volgens mij Braziliaanse) dame voor me was geweest, was er niet doorgetrokken. Gewoon smerig. Vooral wanneer het maandelijkse vrouwendingen betreft. Ik sprak haar er dit keer, terwijl ze nog in de toiletruimte was, op aan. Heel netjes. Later zag ik ook nog dat er van die maandelijkse ‘ellende’ dikke sporen op de grond waren achtergelaten. Ik heb haar uit de klas geroepen, op zijn Japans, heel netjes en beleefd, en gewezen op die sporen, die ze daarna netjes opruimde. Alleen een ‘sorry, ik had het niet in de gaten’ kon er in geen enkele taal vanaf.

Gelukkig zijn er dan op de wandeling naar huis altijd weer leuke en aparte dingen te zien. Een huis bijvoorbeeld, dat er vervallen uitziet, waar gewoon mensen wonen. Of een vrolijk ingekleurde putdeksel. Ook al loop je elke dag dezelfde route, er vallen je steeds weer andere dingen op. Zeker in dit jaargetijde wanneer de natuur wakker begint te worden

Buiten school zijn de ‘maximaal drie uur studeren thuis’ inmiddels opgerekt tot minstens vier uur en soms nog iets meer. Op een speciale site kun je allerlei ‘speed testen’ zoals wij op het examen krijgen, uitproberen. Het laat je genadeloos zien waar je niet goed in bent, en is een prima studiemiddel. Alleen die klok is niet mijn ding. Na een uur zulke testen doen, zit je achter je laptop met een rode, verhitte kop. Ongeveer net zoals wanneer ik met mijn lief in Nederland elke dinsdagavond onze vaste schaakpartij speel. Winnen of verliezen maakt dan niet uit, maar het mooiste spel spelen wel. Hier betekent dat, met betrekking tot de testen en examens, geen onnozele fouten willen maken.

Gelukkig is er altijd voedsel. Mooi voedsel. Lekker voedsel Het is jammer dat ik die echte slager hier niet jaren eerder heb ontdekt. Inmiddels begint er een mooie relatie te groeien. We maken een praatje, wat voor deze nors ogende man volgens mij niet gebruikelijk is. Zijn vrouw staat verderop vriendelijk toe te luisteren en geeft bereidings-advies. Gisteren prachtig stoofvlees gekocht. Van de bil, zei hij, ongeveer kloppend op zijn heup. Uit de buurt, dus echt Japans vlees, donkerrood, mooi dooraderd.

Het werd een soort makkelijke versie van hayashi (mijn kookboek pagina 123). Ik kocht 300 gram voor omgerekend een euro of acht. Er gingen een paar uien bij en tenen knoflook en ook nog een bakje shimeji (van die kleine paddenstoeltjes). Ik had er voor drie keer genoeg aan.

Woensdag moesten we ‘lootjes trekken’. Die bepaalden met welk klasgenoot je donderdag de spreektest moest doen. Gelukkig trof ik iemand, die ik al ken van vorig jaar, die communicatief en open is, een mooi Japans taalgebruik heeft, en niet gaat om indruk te maken op de leerkrachten, maar voor een behoorlijk wederzijds gesprek. We spraken af dat we in de algemeen beleefde taal zouden spreken. Per stel ga je om de beurt naar een ruimte waar twee (in dit geval) dames zitten aan tafels in T-vorm. Zij zitten aan het hoofd. Wij zitten tegenover elkaar aan de poot van de T. Er staat een videocamera waarvan ze eerst vragen of je het okay vindt dat er opnamen worden gemaakt. We vroegen ons allebei af hoe het zou gaan als je ‘nee’ zou zeggen. Eerst moet je om de beurt een paar minuten praten over het gegeven onderwerp. Dat was bij ons ‘Openbaar Vervoer’ en hoe dat verschilt met Japans OV. Ik gooide er nog even in dat omdat mijn partner ruim 40 jaar Nederlandse treinen heeft ontworpen dit uiteraard de allermooiste treinen ter wereld zijn. Daarna werd het onderwerp waar we samen over moesten praten ‘dingen die je doet die goed zijn voor je gezondheid’. Alsof ze het voor ons hadden uitgezocht! Het leek niet moeilijk om te praten over sporten, eten, en mijn gesprekspartner noemde zelfs nog het door mij geschreven kookboek (dat hij heeft gekocht maar waaruit hij en zijn vrouw nog nooit hebben gekookt). Volgens mij zei een van de dames bij ons vertrek dat wij die dag een van de besten waren. Joepiee! Dingetje is wel, dat er nog een handjevol andere examinatoren naar die video’s gaan kijken en luisteren en daar misschjien heel andere ideeën over hebben. Wij voelden ons in elk geval prima en gaven elkaar buiten het lokaal een dikke knuffel.

De onrust blijft groot die laatste dag voor het ‘grote’ grammatica examen. Niemand heeft meer aandacht voor wat die arme lerares ons probeert bij te brengen. Na school de hele middag proefexamens gedaan, ook voor kanji. Om zeven uur opgehouden. Borrel, eten, bad en bed. Na bijna tien weken echt heel erg hard studeren, kun je jezelf beloven dat er na deze dag geen huiswerk meer wordt gemaakt, zelfs al is het onderhoudend en interessant.

Toen eindelijk alles voorbij was op vrijdagmiddag, voelde het vrij en tegelijk lastig. Ineens moest ik zelf weer nadenken over waarmee ik de uren vulde. Dat werd eerst uitgebreid naar het badhuis, waar ik zelfs op deze prachtige lentemiddag een uiltje van een kwartier knapte in een van de ligbaden buiten.

De geur in het ronde bad buiten was munt en felgroen. Op de grote vierkante steen in het midden stonden misschien wel honderd kleine eendjes, dolfijntjes en dergelijke. Die zijn voor de kinderen om mee te spelen en elk kind mag dan ook zo een beestje meenemen. Dit was allemaal in verband met Shunbun.

Shunbun no Hi (lente equinox) is een officiele nationale feestdag die het begin van de lente markeert. Dit jaar op 20 maart, wanneer dag en nacht overal op aarde ongeveer even lang zijn. In Japan gelooft men dat op deze dag de grens tussen onze wereld en het hiernamaals dunner is, waardoor het makkelijker is om in contact te komen met overledenen.

Een belangrijke traditie op deze dag is dan ook het bezoeken van familiegraven om de overledenen een soort van halverwege te ontmoeten. Die begraafplaatsen staan hier gewoon tussen de huizen in. Ik loop er bijvoorbeeld elke dag langs op weg naar school. Men maakt de grafsteen schoon, zet nieuwe kunst- en verse echte bloemen neer, offert wierook en bidt voor de voorouders. Een soortgelijke dag is er in de herfst. Dit jaar 2026 op 23 september.

Zo een feestdag geeft Japanners een lang weekend om buiten de traditionele bezigheden tijd met familie en vrienden door te brengen. Er zijn in dit eerste lenteweekend veel evenementen, sportwedstrijden en festiviteiten.

Zoals inmiddels gebruikelijk is geworden, ging ik die avond na het badhuis voor het eten iets drinken bij de tachinomi. Ook hier merk je dat het een ‘vakantiedag’ is. Het was er veel drukker dan normaal met gasten van buiten Okazaki. Hier aan de voorkant is een ruimte waar je kunt zitten roken en ook aan de achterkant was de buitengelegenheid open. Het is een soort tuin met veel zand en weinig groen en je kunt er onder andere een BBQ huren om je eigen ingekochte spullen te bereiden. Er staan simpele tafels, stoelen en banken. Drank en dergelijke koop je bij de tachinomi.

Later at ik bij mijn favoriete visrestaurant. Dit keer druk met ‘andere’ gasten dan normaal. Naast me aan de counter kwam een paar te zitten, waarvan de vrouw bijna een half uur te laat was. Gevolg was, dat de heer al het een en ander had genuttigd, vooral in vloeibare zin. Natuurlijk raakten we aan de praat. Zij was eerst wat voorzichtig, maar kwam later ook los. Zij gingen net als ik de Gorin sake drinken. Daarna nam hij zeker nog drie andere verschillende en overal moest ik een slokje van proeven. Dat werden echt minimale nipjes.

We wisselden onze gerechten uit, wat in Japan niet ongebruikelijk is. Ook tijdens vakanties in Japan, gebeurt het regelmatig dat we hapjes van andermans gerechten krijgen aangeboden. Dat wordt dan altijd met schone eetstokjes op een apart schoteltje gelegd.

Ik at onder andere ‘sakura ebi, die zo heten vanwege hun kleur’. Het zijn piepkleine garnaaltjes die er alleen in de lente en de herfst zijn en worden gevangen in Suruga Bay in Japan. Ik vind er niet echt heel veel smaak aan zitten. De salade van rauwe jonge uien waar ze bij worden geserveerd krijgt vooral zijn smaak van de zoetzure sojadressing. Uiteindelijk toen ik weg ging, moest ik met de dame op de foto als ‘beste vrienden’. Hij wilde even uitgebreid de voorkant van mijn trui schoonmaken, dus daar heb ik snel een stevige hand voor gestoken. Het was weer een bijzondere avond.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Lente in Okazaki, examen stress

Mon, 16 Mar 2026 23:01:38 GMT

In wat voor stemming je ook opstaat, het uitzicht 's morgens vanuit het kleine huisje tot soms zelfs over de heuvels in de verte is heerlijk en geeft een vrij en blij gevoel.

Dat goede begin van de dag wordt nog beter met bijvoorbeeld een gekookt eitje, een korte wandeling buiten, een knuffel met je vriend of vriendin, even spelen met de kat of de hond of wat voor huisdier ook je voorkeur heeft, of zoals ik hier heb ontdekt 15 minuten tai chi qigong met mijn blik op zover als ik kan zien.

Het nieuwe rooster voor volgende week hangt inmiddels aan de muur. Vanaf maandag 16 maart beginnen de eerste serieuze einde semester testen met lezen en schrijven. Op donderdag spreken en op vrijdag de grote grammatica speed-test. Gelukkig is vrijdag alles klaar en is de laatste week hoop ik een stuk meer relaxed. Hoewel we dan gesprekken met de leerkrachten hebben om de resultaten te bespreken, waaruit blijkt of je naar het volgende niveau kunt of niet. Ik hoor nu al zorgen over wat de jonge studenten tegen hun familie moeten zeggen als ze dit tremester nog een keer over zouden moeten doen. Gek is dat niet, want volgens mij zitten er in deze klas van de 15 studenten al 5 of 6 die dit semester voor de tweede keer doen. Voor mij is het misschien makkelijk praten omdat er niks anders vanaf hangt dan hoe ik me voel bij die uitslag, of ik er blij mee ben of niet.

Op maandag heb ik inmiddels in mijn eentje extra les. De rest heeft afgehaakt. Het is leuk met deze lerares en ik steek er erg veel van op. Ben benieuwd of ik het ook allemaal onthoud.

Dinsdag op weg naar huis, werd ik aangesproken door de mandarijnen-buurman, die in zijn garage bezig was. ‘Wacht, wacht’ riep hij en hij rende vanuit de garage naar zijn huisje om terug te komen met een aangebroken fles sake in een chique doos. Hij had die fles cadeau gekregen tijdens een feestje en er was slechts een derde uit gedronken. Hij drinkt zelf geen alcohol en gaf hem aan mij. Echt een super heerlijke junmai daiginjo van Kikosui, een traditionele brouwerij uit Iida, Nagano. De rijst is teruggeslepen tot 35%, gemaakt met bijzonder water en heeft een alcoholpercentage van 16%. Je drinkt het koud. Het gaf mijn opgewarmde restjesmaaltijd van die avond een special cachet.

De onrust in de wereld is ook hier elke dag op de TV. Natuurlijk gaat het ook over de prijs van brandstof. Waar men tot een paar weken geleden nog niet meer betaalde voor super benzine dan ¥154 (ongeveer €0,85) is dat nu ¥192 (€1,06). In vergelijking met bij ons is dat natuurlijk nog niks, maar het is wel een verhoging van zo een 25%. Lonen liggen hier lager. Voor part time werk bijvoorbeeld in een restaurant als manusje van alles, krijg je tussen de ¥ 1100 en ¥ 1300 (ergens tussen de € 6 en € 7,20).

De eerste studenten beginnen door de stress te ‘breken’. Op het damestoilet stond een meisje te huilen. Wat niet echt helpt is een van de leerkrachten die in de pauze komt ‘binnenvallen’ om ons duidelijk te maken dat er volgende week echt wel een aantal belangrijke testen zijn. Of we dat vooral niet willen vergeten.

Wat verder niet wordt vergeten is de grote ramp bij Fukushima, 11 maart 2011, nu 15 jaar geleden. Er werd om 14.46 een minuut stilte gehouden om aan dit moment te denken en aan het feit dat een grote ramp zo maar om de hoek ligt. Op vele plekken werden in tempels en shinto shrines speciale diensten gehouden. Wat me dan weer verbaast, is dat er op school geen enkele aandacht aan wordt besteed. Ikzelf was na school, omdat het prachtig weer was en ik even klaar met leren, sushi gaan eten. Ook al was het geen zondag. Pas later realiseerde ik me dat ik waarschijnlijk tijdens die ene minuut stilte gewoon in dat restaurant had gezeten en nergens iets van had gemerkt. Ik zag het pas later op televisie.

Ik at trouwens een bijzondere sushi met ‘nodoguro’, bij ons bekend als Rosy Seabass of koraalbaars. Een visje dat er maar heel kort is en blijkbaar alleen in Japan wordt gevangen. Een super zacht, vet en smakelijk visje dat op nigiri sushi gaat en kort wordt gebrand om het vet te laten smelten. Met een beetje 'momiji oroshi' erop, daikon geraspt samen met een rood pepertje (staat in mijn kookboek).

Er zijn soms van die dagen die heel erg mooi beginnen, al ben je 1,5 uur te vroeg wakker, met een heerlijke wandeling naar school van zo een 20-25 minuten, maar dan verder helemaal niet zo mooi zijn. Het werd een vreselijke schooldag met soms dodelijk vermoeid ogende klasgenoten en klasgenoten waarvan sommigen niet willen, niet kunnen of gewoon alleen hun eigen koers willen varen. Het wierp me terug naar mijn schooltijd. Het werd ineens duidelijk dat je weliswaar een hekel kunt hebben aan ‘school’ als instituut, maar absoluut niet aan leren en studeren. En dat lag niet alleen aan Mevrouw Chaoot. Voor mij is Yamasa een ‘school’ geworden in plaats van een plek om te kunnen leren, studeren en ervaring op te doen. Ik was blij dat het half twee was. Gelukkig was het prachtig weer.

Bij mijn favoriete winkeltje dat al ruim 60 jaar bestaat, heerlijke handgemaakt ouderwetse Japanse zoetigheid gekocht. Een ouder echtpaar, volgens mij zijn ze in de tachtig, maakt het allemaal minder zoet, en hoewel het er niet zo prachtig uitziet als in chique delicatessenwinkels, is het nog steeds een lust voor het oog en een heerlijkheid in je mond.

Vooral de sakuramochi met de roze rijst en de zoete, zoute en wat aparte smaak van het ingelegde kersenboomblad er omheen is mijn favoriet. De sakuramochi balletjes in de kleuren van de kersenbloesem zijn mochi van gestampte rijst, een beetje taai en toch zacht. De groene 'lente' okashi, zoals deze Japanse zoetwaar heet, is kunstig gevormde pasta van witte bonen gevuld met an (een zachte pasta van adukibonen). Het donkere balletje is gevuld met onder andere kastanje, het hele jaar door een geliefd ingrediënt in Japans banket.

Een wat langer dan normale wandeling, een appeltje op de drempel van mijn huisje in de zon en een stukje (in het Engels) lezen zorgde ervoor dat ik om vier uur weer klaar was voor de studie. Braaf tot 7 uur bezig geweest. Wanneer je zo geconcentreerd werkt, zijn die paar uur ineens om.

De laatste schooldag deze week had een soort bizarheid. Ik vroeg me af of dit allemaal te wijten was aan de komende examenweek. Een jongen was al twee dagen afwezig omdat hij ‘niet lekker’ was, naast mij zit een meisje die al er al dagen ziek uitziet. Gelukkig draagt ze wel een mondkapje. De laatste twee uur verdween ze, dankzij tussenkomst van de lerares, uit de klas. Een ander ging na het eerste uur naar huis met hoofdpijn, nog iemand was de laatste twee uur er niet bij omdat ze iets op het gemeentehuis moest doen. Verder was er iemand die naar de tandarts moest voor een zenuwkanaalbehandeling. Dat betekent hier 5 keer terugkomen. De tweede in de klas. Heb ik nog geluk gehad dat ik het zonder tandarts kon redden met mij afgebroken kies. Zo een zenuwkanaalbehandeling in 5 keer, komt hier trouwens in totaal op een zeer bescheiden bedrag van omgerekend nog geen €100. Het stikt hier van de ‘Dental Clinics’, terwijl je dat niet direct zou zeggen als je kijkt naar de gebitten van zelfs jonge mensen. Wat mij vooral opvalt, zijn hoektanden die vaak een beetje scheef over de rest heen groeien.

Hoewel het plan was om ’s avonds thuis te eten en daarvoor ook alles in huis was, werd het na intensief studeren een borrel buiten de deur en een hapje eten. Eerst bij de tachinomi een jonge ongepasteuriseerde sake gedronken die werd getapt uit een onromantisch soort futuristisch ogend vat. Super lekker. Het leek wel een heel licht sprankelende mousserende wijn. Het werd ook in tegenstelling tot de andere sake's in een soort wijnglas geschonken.

De yakitorizaak was helaas vol, dus het werd opnieuw de viszaak met een plek aan de bar. Inmiddels zit ik op vrijdag bijna automatisch naast een heer die hier na zijn werk eerst eet en dan met de trein naar Nagoya gaat. Hij heeft zijn eigen fles shochu (van aardappel) met zijn naam erop. Dat is in dit soort zaken heel gewoon voor vaste klanten. Die kopen niet per glas maar per fles. Wanneer ze binnen zijn, komt automatisch de fles op tafel, een glas, een emmertje ijs en soms water. Ik bestelde sake. Ik had net een kleine slok genomen of de serveerster kwam met nog een sake.

De heer vond dat ik deze sake moest proberen. Gorin (een Junmai Daiginjo net als de Takashimi die ik dronk) was inderdaad lekkerder dan wat ikzelf had besteld. Uiteraard heb ik het niet allemaal opgedronken, want van zo een ruim geserveerde maat heb je er aan één echt genoeg.

De rest van dit weekend is ook voor mij studeren en niet veel anders, behalve natuurlijk op zondag de sushilunch en op zaterdag wassen, huisje kuizen en een ommetje maken. Als je lijf, ook al wil je dat niet, om 5 uur ’s morgens echt is uitgeslapen, dan heb je om 10 uur trek. In plaats van een gebakje bij de koffie op zaterdagochtend, werd het een heerlijke Japanse shokupan boterham met twee gekookte eitjes en mayo. Een gebakje moet wel heel erg lekker zijn om dat te kunnen overtreffen.

Door al het studeren, was ik aan niet veel anders toegekomen. Maandagochtend op school begon meteen met de leestest. Na afloop keken de meesten, op een enkel bolleboosje in de klas na, elkaar met grote ogen aan. Waar ging het over? Van het belangrijkste woord wisten we de echte betekenis niet eens. Het was iets met 'afval' en een onbeked woord erachter. Achteraf hoorde ik dat het onbekende woord geen andere betekenis had dan de naam van een bedrijf. De tekstverklaring werd wat mij betreft een beetje gokken op wat, voor zover je het begrijpt, logische antwoorden lijken.

Met betreking tot het tweede stuk was het zelfs in je eigen taal moeilijk geweest met o.a. dubbele negatieven waaruit je moet kiezen zoals ongeveer vertaald:

je denkt dat je het begrijpt, maar je begrijpt het niet

je denkt dat je het begrijpt en dat doe je ook

je denkt dat je het niet begrijpt, maar je begrijpt het toch

je denkt dat je het niet begrijpt en dat klopt inderdaad

En dan daarbij nog of er van die groep veel of weinig zijn. Haha, pijn in je buik problemen.

De schrijftest ging over je mening of smartphones moeten worden getolereerd op de middelbare school. Daar moet je uitgebreid voorbeelden en uitleg bij geven. Een gewoon ja of nee is uiteraard niet genoeg. 250-400 woorden moeten het zijn, met zoveel mogelijk kanji geschreven. Je hebt 45 minuten.

En voor mij, nadat dit allemaal achter de rug was, die extra les. Je hoofd staat op springen. Gelukkig geeft het de burger moed wanneer de lerares applaudisseert om wat je allemaal hebt gestudeerd en onthouden . Toch een soort aai over je bol van de juffrouw.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Kawazu-zakura

Sun, 08 Mar 2026 10:04:39 GMT

Kawazu-zakura is een kersenbloesem-soort die als eerste bloeit. Het heeft relatief grote en felroze bloemetjes. Het seizoen begint al ergens half februari.

Het is een natuurlijke hybride van twee andere soorten en vooral beroemd en ook genoemd naar het plaatsje Kawazu in de provincie Shizuoka. Langs de Kawazu rivier staan vier kilometer van deze kersenbloesembomen. Inmiddels zijn deze bomen ook elders gepland, zoals in Kamakura waar ze het begin van de lente inluiden. Op de foto hierboven zien we de kawazu-zakura langs de Ogawarivier in Okazaki.

Na ruim twee weken een kleine behuizing te hebben gedeeld, lijken 26 vierkante meter in je eentje ineens heel erg ruim en leeg. En 24 uur in een dag ineens heel erg lang.

En houd je ineens eten over voor de volgende dag om in de zelden gebruikte magnetron op te warmen. Zoals hier zelfgemaakte yakisoba, Japanse gebakken noedels.

Toch wen je daar ook weer snel aan. Zeker met de testen die eraan gaan komen en het beetje extra werk dat ik doe. De dagen met de wat chaotische lessen worden er niet beter op. Ik krijg steeds meer met deze leerkracht te doen. Soms kun je zoveel je best doen en lijkt het er niet beter op te worden. Zeker van de week was er zo een dag dat het leek of de bijna nerveuze energie in de klas niet was te stuiten. Nou stak er ’s avonds een zware wind op en leek het alsof mijn huisje uit zijn muren zou worden geblazen. Zelf waaide ik op straat ook bijna om bij een zware windstoot. Misschien dat dat er iets mee te maken had. Hoewel er geen onweer kwam en er volgens mij ook niemand paardenvlees had gegeten (wat bij ons thuis altijd werd gezegd wanneer wij als kinderen druk waren).

De stukken die ik heb geschreven en het grammaticawerk lijken gestaag beter te gaan. Luisteren hangt af van het onderwerp. Van de week een luisteroefening over ‘tijdsverschil’. Als dat iets is waarmee je je halve leven te maken hebt gehad, hoef je echt niet de hele tekst te begrijpen om te weten waarover het gaat. Dat geeft moed. Het lezen en herkennen van kanji gaat ook langzaam vooruit, hoewel kanji schrijven nog steeds een obstakel blijft. Over de totale resultaten van deze week ben ik zeker tevreden en niet teleurgesteld.

Ik ben wel een beetje teleurgesteld over hoe mensen met elkaar omgaan. Bijvoorbeeld: voor mijn gast, die op de grond moest slapen, had ik een extra matrasje gekocht voor onder de futon. Niet een duur ding, maar toch. Omdat ik er verder niks mee moet of wil, heb ik hem gratis aan een van de studenten uit een andere klas aangeboden. Hij stond binnen een half uur bij me voor de deur om het ding op te halen. En een half uur later, meldde hij dat het hem was gelukt om ermee thuis te komen. Nou hoef ik geen geld en iemand hoeft echt niet op zijn knieën om me te bedanken, maar een klein ‘apje’ met iets van ‘bedankt, ik heb er lekker op geslapen’ of zo, had ik toch wel leuk gevonden. Zelfs toen ik hem later met iemand anders tegenkwam, kon er nog geen woord vanaf. Dat kan toch niet alleen maar verlegenheid zijn of zo?

Verder was er alle tijd om wat culinaire zaken uit te proberen. Een variatie op de nasu dengaku (aubergine met een misoglazuur) uit mijn kookboek (pagina 94) met dun gesneden wagyu vlees, dat je in Nederland kunt vervangen door iets vergelijkbaars.

Ga voor het recept naar de blog Japan Culinair op deze site: To wagyu or not to wagyu.

Soms is het ook gewoon prettig om niets anders te hoeven. Dan kom je op vrijdag thuis na school en denk je even iets door te kijken voor je naar het badhuis gaat, en ben je ineens bijna drie uur verder. Dat werd dus geen badhuis.

Wel een drankje bij mijn favoriete tachinnomi. Nama sake, een jonge ongepasteuriseerde sake die een klein bubbeltje heeft op de tong en koud word gedronken. Bij mijn favoriete restaurant een hapje eten met dit keer onder andere een vederlichte tempura van jonge wilde berggroenten

Voor het weekend wilde ik ‘iets leuks’ doen en zocht ik heftig naar een of andere traditionele ryokan om bijvoorbeeld zaterdagavond te overnachten in combinatie met een mooie klassieke Kaiseki maaltijd. Helaas was er weinig binnen niet al te lange tijd reizen, waar ik niet al één of meerdere keren was geweest.

De eerste vroege kersenbloesem, Kawazu-zakura, bloeit hier bovendien verderop aan de rivier Otogawa. Vanaf mijn huis is 45 minuten lopen de beste optie. Met OV doe je er even lang over en moet je uiteindelijk ook bijna evenveel lopen. Op zaterdagochtend ging ik al vroeg op pad.

Lopend kom je ook weer van alles tegen, zoals een kunstmatig meertje dat er in de vroege ochtendzon prachtig bij ligt. En een voorbeeld van hoe je bovenop je carport extra woonruimte kunt bouwen.

Onderweg dacht ik ergens een kop koffie te kunnen drinken met iets prettigs erbij. Uiteindelijk kon dat pas toen ik al bijna was waar ik zijn wilde.

En hoe! Bestellen vanaf een scherm en worden bediend door een robot. Frisdrank, water, koffie en een bouillonnetje moest je zelf pakken vanaf de ‘drink bar’. Er liepen wel mensen rond, maar die waren er alleen om de vuile boel op te ruimen.

Tot mijn verbazing was het best een lekker ontbijt en heerlijke koffie. Ook het afrekenen ging geheel met apparaten. Er was geen enkele menselijke interactie. Heel apart.

Die mensen waren er wel bij de kawazu-zakura. Er wordt druk gefotografeerd, bruidjes, meisjes in witte en roze tule rokken met roze bloemetjes erop bevestigd, kinderen met roze rugzakjes etc. etc. Helaas was de wind zo sterke dat je uit je jas waaide en dat maakte het ook heel erg koud en onaangenaam. Gezellig onder een regen van bloesemblaadjes picknicken ging niet gebeuren vandaag. Die bloesemregen maakte wel mooie plaatjes op de vochtige grond. Hoe vaak dit bloesemgebeuren ook hebt gezien, het blijft heel erg mooi.

Terug ging via een andere weg om naar Feel News supermarkt te gaan. Terwijl sommige dingen hier heel erg goedkoop zijn vergeleken met bij ons, zijn er weer andere dingen erg duur. Zoals zes tuinbonen, die wij al veel te groot zouden vinden om te eten, voor omgerekend ongeveer €3,80 en acht sperziebonen voor €1,20. Bij de kant en klare sushi, ligt een enorme opengespleten kop van een tonijn.

Wat ik geweldig vind, is hoe het gaat bij het afrekenen in de supermarkt. Je boodschappen zet je in een mandje neer links van de kassière. Als je veel spullen hebt, gebruik je meerdere mandjes. De kassière zet aan de andere kant van haar een mandje neer van een andere kleur. Geel in dit geval. Met veel aandacht en zorg legt ze je boodschappen, na het scannen van de streepjescode, in dat gele mandje op zo een manier dat er niks wordt gekneusd of gebroken. Dat mandje zet ze terug op je karretje. Je betaalt met cash of elektronisch via een betaalautomaat. Iedereen weet dat alles in dat gele mandje is betaald. Op een aparte ruime plek iets verderop kun je in alle rust je boodschappen inpakken.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

To wagyu or not to wagyu

Sun, 08 Mar 2026 03:09:29 GMT

Wagyu, Japans vlees, is ook in Japan een dure aankoop die voor veel mensen niet bij de dagelijkse boodschappen hoort.

In de supermarkten in Japan waar ik kom, ligt heel erg veel vlees uit Australie, met name uit Tasmanië, en uit Amerika. Het eigen Wagyu vlees is een aankoop die ook hier voor de meeste mensen iets is voor speciale gelegenheden. Bij een lokale slager koop ik soms een heel klein wagyu biefstukje. Dat kost omgerekend zo'n € 12 per 100 gram. Wanneer je het bij een dure delicatessenzaak koopt als bijvoorbeeld Takeshimaya, dan gaat de prijs van omgerekend ongeveer € 18 per 100 gram tot wel € 100 voor de duurste soort (A5) die echt zwaar dooraderd is. Maar ook met de goedkopere soort kun je heerlijke dingen maken en kom je heel ver met relatief weinig vlees.

Ook als je weinig vlees eet, kun je er soms verschrikkelijke trek in hebben. In het volgende recept, vind ik vooral de combinatie van aubergine met een umamirijk miso-mengsel erop en daar bovenop het rijk smakende vlees een heerlijke combinatie. In mijn huisje hier heb ik slechts de beschikking over één elektrische kookplaat, een rijststomer en een magnetron (die ik zelden gebruik). Het recept is dus ook zeker geschikt, indien je een minder rijk uitgeruste keuken hebt. Ook als je de aubergine niet kunt opwarmen vlak voor het serveren, is het op kamertemperatuur met het warme vlees erop overheerlijk.

Het recept is geschikt als voorgerecht voor vier personen. Wanneer je geen lange smalle aubergines kunt krijgen, kun je ook gewone aubergines gebruiken en ze in het formaat snijden dat je wenst.

Zorg wel dat je echte mirin hebt dat Honmirin heet en o.a. te herkennen is aan een alcoholpercentage dat ergens bij de ingrediënten staat van tussen de 12,5 en 14 %.

Bij gebruik van Japanse sojasaus met minder zout of de standaard Japanse sojasaus, moet je de te gebruiken hoeveelheid wellicht aanpassen. Doe dit pas op het eind. Het is lekker om op het eind nog wat verse sojasaus toe te kunnen voegen.

Aubergine dengaku met rundvlees

Voor 4 personen als voorgerecht

2 lange smalle aubergines

aardappelmeel

beetje neutrale olie om in te bakken

Voor de misosaus voor op de aubergine:

1 eetlepel lichte miso

1 eetlepel sake

1 eetlepel hon mirin

1 eetlepel sojasaus

Puntje suiker

200 g dun gesneden (2 mm) goed dooraderd rundvlees

Eventueel stukje reuzel

Voor de saus voor het vlees:

1 eetlepel hon mirin

2-3 eetlepels Japanse sojasaus

1 eetlepel water

Snijd de aubergines overlangs open

Week 20 minuten in water met iets zout

Spoel af en dep goed droog. Eventueel de aubergine nog door de helft snijden, als het niet in je pan past.

Kwast de snijkant licht in met aardappelmeel of dep het erop met je vingers.

Doe wat neutrale olie in een koekenpan en bak eerst op de snijkant tot het een mooie kleur heeft. Draai om en bak verder rustig gaar.

Wanneer de aubergine klaar is uit de pan halen en op een bord of schaal leggen.

Meng onderhand in een kommetje de ingrediënten voor de misosaus.

Doe het mengel voor de saus in dezelfde pan als waarin je de aubergine hebt gebakken. Spoel het kommetje waarin je de miso etc. hebt gemengd om met een scheutje water en doe ook dit bij de saus in de pan. Verwarm tot de alcohol is verdampt, de saus licht bubbelt en glanst/karamelliseert. Giet terug in het kommetje.

Verdeel de misosaus wanneer afgekoeld over de aubergine.

Tot zover is het voor te bereiden . Zorg dat het vlees ruim van tevoren (zeker een uur) op kamertemperatuur is gekomen.

Zet voor het serveren de aubergines in de oven op 120 graden om ze op te warmen. Bereid onderhand het vlees.

Verwarm een koekenpan zachtjes. Als je vet van wagyu hebt of een stukje reuzel kun je dit eerst smelten. Haal de kaantjes uit de pan voor het vlees erin gaat. Als je geen reuzel hebt, doe dan een klein scheutje neutrale olie in de pan.

Bak het vlees kort. Vooral bij flink met vet dooraderd vlees is een lage temperatuur beter om het vet langzaam te laten smelten. Pas wanneer dat is gebeurd, kun je de temperatuur kort hoger zetten. Pas bij magerder vlees op dat het niet te droog wordt.

Neem het vlees zodra het naar smaak gaar is, uit de pan. Leg op een bord.

Verdeel de verwarmde aubergine over de borden en leg hierop het vlees.

Deglaceer de pan met de hon mirin, het water en dan de sojasaus. Laat even goed heet worden en iets inkoken. Naar wens kun je eventueel een plak verse gember mee verwarmen en een teen knoflook. Bij wagyu zou ik dat niet doen om de smaak van het vlees niet te veel te overheersen. Proef de saus en pas aan met misschien nog een klein scheutje soja.

Eventueel serveren met een paar flinters lenteui erop.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Gamagori, Takashima, Yaotomi shrine, Mont Blanc

Sun, 01 Mar 2026 04:18:58 GMT

Het eiland Takeshima (Gamagori) met de tempel Yaotomi heeft een omtrek van 620 meter.

In ongeveer 30 minuten loop je het eiland rond, soms over een stijl pad en een stuk strand met uitzicht over de Grote Oceaan. Zeker op een mooie dag een heerlijke plek voor een uitje met daarna voor de lunch een bak udon soms met asari (een soort venusschelpje)

De dagen vliegen voorbij. Voor je het weet is er weer een week om. Het lijkt in Okazaki inmiddels lente te zijn geworden met temperaturen van rond de 15 -18 graden. Bizar, wanneer je eraan denkt dat nauwelijks een week geleden je niet wist hoe je het warm kon krijgen. Met het warmere weer komt er ook meer regen, al valt dat tot u toe hoofdzakelijk ’s nachts.

Door de hogere temperaturen zie je in sneltreinvaart op wat uitgedroogde bomen, dode struiken en takken lijken tere bloesems ontstaan. Soms is het lastig om te zien of het pruim of kers is. Sakura kun je herkennen aan een duidelijk knipje in de bovenzijde van het bloesemblad. Soms lijkt het blad bijna een hartje. Het meeste is tot nu toe nog steeds pruim. Dit gaat vergezeld van die heerlijke geur.

Op zondag, weer of geen weer, is het in Aeon winkelcentrum super druk. Dit is in feite het kunstmatige centrum van de stad Okazaki, het oorspronkelijke oude centrum ligt op een paar kilometer afstand en bestaat voornamelijk uit het oude station (Higashi Okazaki) met restaurants er omheen en het kasteel met de bijgebouwen.

In het enorme winkelcentrum Aeon duwen ouders kinderen rond in de voor algemeen gebruik aanwezige karretjes die eruit zien als auto’s en treinen. Bij populaire restaurants, zoals bij de Italiaan Capriosa, staan buiten rijen stoelen klaar voor de wachtende gasten. Je schrijft je naam op een lijst, soms gaat dit elektronisch, met hoeveel personen je bent, en soms een favoriete plek waar je wilt zitten. Je krijgt een nummer en het wachten is tot je nummer wordt geroepen om naar binnen te gaan.

Omdat het sakura/kersenbloesem-seizoen dichterbij komt, verschijnen in veel winkels allerlei zaken in het roze. Ook sakura-bloesems die zijn ingelegd in zout, gedroogde sakurabloesemblaadjes, gepekelde kersenbloesembladeren en sakurapoeder, hoewel dat zo snel was uitverkocht, dat het aan mijn neus voorbij ging.

Bij de daikon, een soort grote radijs (rettich), staat een bord met van welk deel van de daikon wat kan worden gemaakt. Wanneer daikon in het hoogseizoen is, wordt het ook veel gedroogd.

Soms wil je iemand verwennen met iets wat iemand, in dit geval mijn bezoek, helemaal niet wil, zoals een mooie dooraderd wagyu biefstuk. Het werd uiteindelijk wagyu stoofvlees met pompoen erdoor voor volume en smaak.

Uiteraard moet er ook worden gestudeerd. Vooral omdat ik extra lessen krijg om me op mijn zwakkere punten bij te spijkeren. Dat betekent naast samen leuke dingen doen ook met extra veel aandacht in de boeken.

Wat opvalt wanneer je hier door welke willekeurige grotere of kleinere stad of plaats ook loopt, is de manier waarop er met spelende kinderen wordt omgegaan. In Okazaki maar ook in Nagoya zie je kinderspeelplaatsen met allerlei speelattributen, klimrekken, glijbanen etc. etc. absoluut zonder enige zachte ondergrond. Kinderen doen koppetje duikelen, hangen aan rekstokken, zitten op schommels en halen halsbrekende toeren uit. De, meestal, moeders en/of oma’s staan gezellig aan de kant te kletsen of zitten ergens op een bank, en die kinderen ravotten een eind weg. Je hoort niemand iets roepen wat vertaald zou kunnen worden met ‘wees voorzichtig’ of ‘houd je goed vast’ of zo. In Nagoya was er een betonnen klimobject in de vorm van de beroemde berg Fuji san, waar gelijktijdig kinderen op renden, vanaf gleden en met fietsjes op reden. En als er dan een kind vanaf valt en iets bezeerd, wordt er even aandacht aan besteed, en verder...

Hetzelfde zie je op de enorme speelplaatsen en sportterreinen voor scholen. Daar liggen bijvoorbeeld onder een klautertoestel niet alleen autobanden maar ook enorme rotsblokken zonder iets zachts eronder om op te vallen.

Op een dinsdag wanneer ik eigenlijk naar school had gemoeten, werd er een bezoek gebracht aan Gamagori. Er is een eilandje dat Takeshima heet. Het is een bekende plek voor fotogenieke plaatjes met romantische tempels, trappen met vaandels, smalle looppaden en dichte begroeiing, die totaal anders is dan op het vasteland. Je komt er via een 387 meter lange brug. Op het eiland met een omtrek van 620 meter staat de Yaotomi shrine, geweid aan Benten, de godin van geluk, een veilige bevalling en geslaagde huwelijksbemiddeling. Het is een geliefde plek voor stelletjes. In ongeveer 30 minuten loop je het eilandje rond, soms over een stijl pad en een stuk strand met zicht over de Grote Oceaan. Zeker op een mooie dag een plek die altijd leuk is om heen te gaan.

Voor de lunch was onze favoriete udon-plek helaas dicht. We weken uit naar iets anders dat was aanbevolen door een dame bij de toeristeninformatie op het station. Het was (of leek zo omdat we al een beetje moe waren) veel verder dan we hadden gehoopt en hadden allebei zere voeten. Uiteindelijk liepen we er bijna voorbij. Natuurlijk was het weer alles waard.

Menrui shokudo serveert overheerlijke udon en shichimen (platte tarwenoedels) in een bouillon. Door de pijn in mijn buik later concludeerde ik dat er waarschijnlijk heel erg veel smaakversterker, al dan niet chemisch, in had gezeten.

Woensdag op school merkte ik er gelukkig weinig van dat ik een dag had gemist. Door het een en ander voor te breiden, kon ik gewoon de test/quiz doen met maar een enkel foutje. De hele dag was het slecht weer. Daarom was het geen straf om er ’s avonds niet meer uit te gaan, maar gewoon lekker samen een beetje te chillen, drankje, bordje gebakken rijst en mijn magere versie van kip karaage.

Hoe heerlijk is het als je klaar bent op school en je lief staat in de lobby op je te wachten. Dan spring je een gat in de lucht. Je gaat niet meteen naar huis, maar maakt eerst een heerlijke wandeling voordat je de boodschappen gaat doen voor die laatste maaltijd samen thuis.

MontBlanc bij de patisserie vandaan, de laatste noedels voor yakisoba (??? Hoe kan dat nou uitverkocht zijn in Japan???), en de eerste dekopon, mijn favoriete sinaasappelachtige vrucht die opvalt door zijn super lekkere vruchtvlees en zoete smaak. De aardbeien die eigenlijk voor het ontbijt waren, bleken de allerlekkerste tot nu toe en haalden het ontbijt niet.

Bij Doutor waar we koffie dronken, zaten een aantal oude dames en toen ze weg gingen kregen we een hele zag met origami en in de stijl van origami gevouwen frummeltjes.

Thuis ging de lagere school net uit. Het geeft steeds weer een vrolijk gevoel om die kolonne kinderen met gele petjes voorbij te zien komen. Tot op een bepaald punt worden ze begeleid door de leerkrachten van school.

En dan is er die laatste dag samen. Wat wil je dan nog graag doen? Noedels eten bij Kamaharu udon bij station Nakaokazaki. Een aperitief bij tachinomi Hachi Shoten met een fantastische gin: Lazy Master van de Numazu distelleerderij in Shizuoka. De ‘silky citrus’ heeft als boticals o.a. jeneverbes, verschillende bloesems, mandarijn, kardemom, en bergkruiden. Fantastisch met Fevertree Elderflower tonic.

Natuurlijk gegeten bij de ‘vreselijke visberg’ zoals we ons favoriete visrestaurant noemen. We dronken Takashimi sake, die een beetje gelige tint heeft. Niet kurkdrook, vol van smaak. Je krijgt sake hier geserveerd in een glas dat overloopt in een bakje dat overloopt op een schoteltje. Het vierkante bakje heet een masu en heeft van oorsprong een inhoud van 180 ml. Hier zijn dat het glas, de masu en het schoteltje samen. Het laten overlopen van het glas in de masu is een teken van vrijgevigheid. Er zijn verschillende manieren om dit te drinken. Van een klant hier leerde ik: eerst het glas uit het bakje halen en opdrinken, dan de masu leeggieten in het glas en opdrinken, dan de sake van het schoteltje in het glas gieten of eerst in de masu, dit geeft iets minder geklieder. Je kunt ook direct uit de masu drinken. Het overgieten in het glas vergt enige behendigheid.

De volgende ochtend was het al vroeg dag. Volkomen onnodig, maar op een bepaald moment gaat je lichaam in een ritme, dat in het weekend echt niet ophoudt. Het kwam goed uit, want ik kon meteen vriendlief inchecken voor de vlucht van zondag. De dag voor vertrek overnachten in het hotel op Kansai Airport, is super handig. Dan kun je de volgende dag in alle rust de vertrekhal in lopen.

Ik reisde mee tot Nagoya waar ik hem in de shinkansen Nozomi 321 uitwuifde.

De weg vanaf Okazaki station naar huis leek ondanks het prachtige weer langer, saaier en een stuk minder leuk dan anders. Vanwege het nog een beetje onwennige gevoel van weer alleen in mijn huisje zijn, stond mijn hoofd bepaald niet naar het doen van dingen waarbij ik veel moest nadenken. Het werd een beetje poetsen, dingen regelen, wasje doen.

Het stormde zo hard dat ik met allerlei kunstgrepen en hangertjes verzwaard met kleding de was aan de lijn hield. Tenminste, een lijn heb je hier niet. Het is een ijzeren buis waar je was overheen kunt hangen of waaraan je een soort hangers kunt hangen waar je dan weer je was aan hangt. Alleen een dekbedovertrek is in die storm een uitdaging. Het is wel zo droog. Binnen een uur kon de schone was weer op het bed, en dat is maar goed ook, want ik heb hier niet bepaald een stapeltje linnengoed liggen.

Na ruim twee weken bezoek en dan weer alleen is even wennen. De eerste week was heel erg koud (5 graden kouder dan ‘normaal’). Op de een of andere manier kun je je dan goed concentreren op de studie. Later werd het niet alleen lente buiten met gemiddeld 5 graden warmer dan ‘normaal’, maar ook in mijn hoofd werd het lente en vond ik het lastiger om me te concentreren. Niet echt handig, want binnen een week of twee beginnen de examens en testen.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Toyokawa Inari Myougonji, inarizushi, Bonbai (ume bonsai)

Sun, 22 Feb 2026 03:03:55 GMT

De Inari of Myougonji tempel in Toyokawa werd vanaf de bouw in 1441, eerbiedigd door belangrijke Japanse historische krijgers zoals Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi en Tokugawa Ieyasu, die in Okazaki werd geboren.

Toyokawa Inari tempel wordt gezien als een van de drie belangrijkste Inari-heiligdommen van Japan. Dat het een tempel wordt genoemd is eigenlijk gek, want het vertegenwoordigt zowel boeddhisme (tempel) als Shintoïsme (heiligdom).

Het complex is geweid aan Inari Okami, Shinto god, beschermer van de rijstoogst, sake, commerciële voorspoed, veiligheid en geluk. Er zijn vele leuke en interessante verhalen te vinden over de god Inari en de vossen, die ook in menselijke gedaante kunnen verschijnen en wel 9 staarten kunnen hebben. De vossen zijn de boodschappers van Inari Okami.

Zondag 15 februari was echt zo een dag waarop je veel kunt doen als je in een soort flow zit. Huiswerk maken, blog schrijven, en mijn gast uit Nederland lekker lezen en relaxen.

Later naar Aeon voor de zondagse sushilunch. Bijzonder genoeg smaakte de vette tonijn dit keer beter dan half vette en de akami waar anders onze voorkeur naar uitgaat, maar dat kun je hebben met zulke verse vis. En de nieuwe versie met een vel nori, bolletje rijst en een flinke schep knetterverse zalmeitjes, wat je dan zelf oprolt, is ook niet te versmaden.

Als diner simpele tsukune, niet helemaal volgens mijn kookboek, Het recept leent zich dan ook uitstekend voor vele variaties. Dit keer met gesnipperde lenteui er doorheen en een beetje shichimi voor de pittigheid. We hadden er ‘shiny rice’ bij en na no hana (eetbare scheuten van de koolzaadplant) met sumiso, een heerlijke miso dressing.

Helaas brak met het koekje na het eten mijn achterste kies gedeeltelijk af. Er werden met schijnwerpers op de ene telefoon met de andere telefoon foto’s gemaakt van het ‘corpus delictus’ en gemaild naar mijn tandarts in Nederland. Het antwoord de volgende dag was gelukkig dat ik het zolang ik geen pijn had en het goed schoon kan houden, het rustig kan laten zitten tot ik terug ben in Nederland.

De rest van de week zette zich voort met het gebruikelijke veel studeren en huiswerk maken. Alleen had ik een ander schema bedacht om meer tijd met mijn lief te kunnen doorbrengen. Waar ik normaal na school eerst een stuk ging lopen om te ‘luchten’ ging ik nu zo snel mogelijk naar huis en mijn studiewerk doen om op een redelijke tijd klaar te zijn. Dat lukte ook aardig, vooral omdat ik ook op voorkomende momenten ‘vooruit’ had gewerkt.

En soms kom ik thuis en dan is hij er al. In de zon op het balkon.

’s Maandags had ik aan een van de leerkrachten die jarig was een uit Nederland meegebracht zakje bonbons gegeven. En dat is dan weer zo grappig in Japan, krijg ik later een prachtige bijzondere koek cadeau met een notitie eraan als dank voor de chocolade. Om de zaken in balans te houden. Er kwam meteen ook een schema bij voor vier keer op maandag een extra uur les om wat ‘vergeten’ grammatica op te halen. Samen met nog een paar andere studenten die extra aandacht krijgen voor waar men dat nodig vindt.

Het weer is lastig en koud, vooral door die vreselijke wind. Je kunt je er bijna niet op kleden. Vriendlief was een dagje uit naar een bijzondere bonsai pruimenbloesembomen-tentoonstelling in Nagahama aan het Biwa-meer. Hij kwam ’s avonds totaal verkleumd thuis, ook een beetje door een extra onnodig ritje met een verkeerde trein.

Bonsai van ume (pruim) heet Bonbai ipv bonsai. Dit heeft te maken met de uitspraak van de kanji voor 'ume'.

Witte en rose 100 jaar oude bonsai van wel 2 meter hoog, een ongeveer 60 jaar oude bonsai van ongeveer 50 centimeter hoog met fel rose bloesem en de bloesem van wat dichterbij.

En dan is het ‘s morgens ineens weer prachtig wanneer je naar school loopt. De zon op de felrode vetplantjes die in ‘mijn straat’ ruim zijn vertegenwoordigd. En natuurlijk de prachtige zwarte den die staat te glanzen in de ochtendzon.

Donderdagavond deden we een sake proeverij en aten we prachtige en lekkere yakitori, waaronder deze met shiso en umeboshi (de zoute en zure ingemaakte ‘pruimen’ die eigenlijk meer abrikozen zijn), en met wasabi erop.

Tijdens het boodschappen doen, viel me weer op dat ze hier vooral in de aardbeientijd een alternatief hebben voor slagroom en wel gezoete gecondenseerde melk, maar dan in een tube, zodat je niet zo een geklieder hebt met een heel blik waar je meestal van overhoudt.

Op school had ik uit Nederland meegebrachte kaas uitgedeeld. Met zelfgemaakte vlaggetjes erin met mijn hoofd erop in manga stijl en afwisselend de Japanse en Nederlandse vlag. Het valt me dan weer op dat daar in de klas nauwelijks op wordt gereageerd. Wel wordt er door sommigen als een wilde aangevallen op de kaas.

Zaterdag was een fantastische dag. Op allerlei gebied. Het was stralend weer, zon en weinig wind. We vertrokken al om 8.45 uur richting Toyokawa. Eerst een half uur lopen. We werden onderweg bijna van de stoep af ‘gebeld’ door iemand die daar met de fiets op reed. Een ongebruikelijke gebeurtenis. Er wordt meestal voorzichtig gebeld en dan ga je opzij. Deze man keek ons ook zo verschrikkelijk boos aan toen we hem lieten passeren. Later snapten we het. Omdat we niet meteen opzij waren gesprongen, had hij de trein gemist, want hij zat later op hetzelfde perron te wachten als wij. De Meitetsu trein ging rechtstreeks van Otogawa naar Toyokawa Inari station. Helaas was er op dit vroege uur nog niks open voor koffie.

Na een rondje lopen vonden we een zeer authentieke zaak met in zeker 50 jaar verzamelde curiosa inclusief het interieur, gerund door allervriendelijkste dames, allemaal op hoge leeftijd, waarvan er een duidelijk de baas was. We dronken er heel erg smerige, te lauwe koffie uit een of andere machine, maar gelukkig kwam er een kan thee bij op tafel en die was heerlijk en warm. De dango (gestoomde en soms ook gegrilde rijstballetjes) met een zoete en tegelijk hartige soja-achtige saus erop was best lekker.

Het groots opgezette complex van de Inari tempel in Toyokawa valt onder andere op door de lantaarns (ishitoro) van smeedijzer en graniet van enorme afmetingen, de rijen witte en rode wimpels met daartussen ontelbare beelden van vossen. Op de winpels kun je, uiteraard tegen betaling, naast de opgedrukte naam van de tempel zelf met een kwast met inkt je eigen wens/verzoek aan de goden kunt opschrijven. Verder staan er twee heilige bomen van wel 50 meter hoog. In de vijver zwemmen enorme koi karpers.

Een bezoek aan de Reikozuka, de ‘Heuvel van Heilige Vossen’, is zeker de moeite waard. Het is van oorsprong een plek waar door bedrijven geschonken/gesponsorde stenen vossenbeelden worden geplaatst en vereerd. Vossen zijn immers een symbool van Inari Okami, de god en beschermheer van onder andere de commercie. Er staan er inmiddels duizenden in allerlei maten en soorten met namen van de schenkers erop. Ik zag o.a. LaLa Bar en iets met Factory en verder het meeste in het Japans.

Lunch in het straatje vanaf de tempel in Monzencho is een feest als je van inarizushi houdt. De vossen als boodschappers uit het verhaal van Inari Okami waren gek op gefrituurde tofu. Daarom wordt inarizushi soms ook kitsune-zushi genoemd (kitsune is Japans voor vos). Als kitsune kunnen ze ook onderdeel van ramen. De gefrituurde tofu envelopjes (abura-age) worden gesudderd in een mengsel van soja, suiker en dashi en dan gevuld met sushirijst in allerlei variaties.

In Monzencho worden de envelopjes ook gefrituurd om er een soort sandwich van te maken met fijngesneden lenteui erin, een vel nori er omheen en naar wens bestrooid met wat shichimi. Echt super lekker.

Bij een restaurantje dat net open was, te zien aan de wensboeketten voor de deur, worden ze in een groter formaat gevuld en dan gegrild boven houtskool. Daarna door een soort sojasaus gerold om het nog even boven de gril af te lakken. Na afloop kregen we nog een gevouwen kraanvogeltje mee om ons geluk te brengen.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Een gewone week met verrassende gebeurtenissen

Sun, 15 Feb 2026 09:12:12 GMT

In Okazaki, waar volgens een mevrouw die we tegen kwamen in Nagoya, helemaal niks te beleven valt, is Hachi Shoten een van de leuke plekken

Hachi Shoten (alias Hotchi Park) is een drankwinkel in de buurt van het JR station, waar zeker ruim duizend flessen drank staan. Tientallen soorten sake en shochu, Japanse en buitenlandse whisky, gin, cognac en zelfs wijn uit Frankrijk en Italië. Wanneer er een gekleurd kaartje om de hals van de fles hangt, kun je er een glas van proeven in de maten klein, middel en groot.Het is eerder een proeflokaal dan een zaak waar je echt gaan drinken, hoewel er soms vrijdags na het einde van de werkweek groepjes collega's staan die met elkaar een hele fles uitproberen. Tegelijk fungeert het als een soort sociaal ontmoetingscentrum waar buurtgenoten elkaar op geregelde tijden treffen. Een top plek om Japans te oefenen.

Zondag 8 februari werd er in Japan gestemd. Slechts 26 procent ging naar de stembus. Het was om 8 uur ’s avonds afgelopen en er werd op televisie afgeteld alsof het nieuwjaar was. Precies om 20.00 uur werd de uitslag bekend gemaakt. Inderdaad heeft Takeuchi met grote meerderheid gewonnen met ruim 300 zetels, dat is ruim meer dan de helft. Deze megazege voor de Premier schijnt een goede opsteker te zijn voor de Japanse beurs, want die ging dinsdag meteen naar een recordstand. Gelukkig betekent het op dit moment nog weinig voor de koers van de Japanse yen. Hoewel het op een bedrag van ¥ 50,000 al € 5 duurder is dan een week geleden.

Op een van mijn wandelingen kwam ik weer langs dat ene huis, dat me blijft intrigeren. Het ziet eruit als een soort kasteel, een burcht met een kaboutertje voor de deur en vrolijke bakken met kunstbloemen. Ik heb er nog ooit iemand gezien. Een andere huis met een bijna vergaan hekje en een kunstklimop levert in al zijn simpelheid een heel ander en romantische beeld op.

De dagen zijn vol met studie, zorgen voor eten en drinken en verder eigenlijk niet veel anders. En dat maakt het ook bijzonder. Dat je daarmee gewoon een hele dag kunt vullen en zeer tevreden mee kunt zijn. De studie staat voorop. Zeker als je ‘AI’ als studiemaat hebt gevonden. Die geeft antwoord op de vragen die soms op school niet gegeven (kunnen) worden. De uitleg komt van zoveel plekken. Ik leer er veel van. Ik bedenk eerst zelf wat ik wil zeggen/schrijven. Vraag aan AI wat die ervan vindt, en dan komt er zoveel nieuwe info bij, zoals: 'ik snap wat je wilt zeggen, maar in het Japans is dat gek. Dan kun je het beter zo doen.' En dan wordt het soms ineens duidelijk. Het is bijna zoals vroeger iets in de Encyclopedie opzoeken. Je begon bij één ding en voor je het wist had je tien boeken om je heen en was je volkomen afgedwaald met zoveel nieuwe informatie. Dan moet je weer even terugschakelen naar waar het ook weer over ging.

Dinsdag was zo een dag dat ik thuis lekker aan het leren was en het ineens 20.00 uur was geworden. Komt ook een beetje omdat ik ‘vooruit’ wil werken omdat mijn lief aanstaande donderdag hier aankomt. ’s Middags werd de gehuurde futon afgeleverd en opgemaakt door dezelfde meneer, die mijn laadje in de keuken heeft gerepareerd en het volgens mij niet kapotte kastje. Zo gaat dat in Japan. Gezellig met hem gekletst. Hij in het Engels en ik in het Japans. Hij leerde me ook een woord voor ‘de man die de zon brengt’ ‘hareotoko’. Ook weer zo een leuk stukje kennis, dat je buiten de school opdoet.

Ik had niet veel zin en tijd om uitgebreid te koken, dus het was een half kant en klare maaltijd geworden. Sushi rol met tonijn voor de lunch en voor 's avonds spinazie en hokke. Hokke komt van een makreelachtige vette vis, die wordt gevangen in de wateren rond Hokkaido. Hij wordt gedroogd en dan gegrild. Het is niet te vissig en ook niet zo vet als makreel. Met kort gestroomde spinazie erbij en een kop miso soep een heerlijke en goede maaltijd. Als dessert had ik mezelf getrakteerd op prachtige aardbeien.

De volgende dag was een prettige schooldag al ging het over constructies die ik nauwelijks begreep. Dat betekende thuis lang studeren voor de test van de volgende dag. We hoorden verder dat de ‘grote’ test van donderdag zijn consequenties heeft. Men doet hier niet aan de zesjes-cultuur. Je moet minstens 70% halen. Als je minder hebt, dan krijg je extra les/huiswerk, wat is nog niet helemaal duidelijk. De test is inderdaad over wat men het vorige tremester heeft geleerd. Voor mij is dat meer dan twee jaar gelden, dus dat gaat nog een uitdaging worden. Gelukkig blijkt dat iedereen door is, al is het soms op het randje.

Mijn lief is, omdat het kon, op riante wijze onderweg naar Japan. Zijn berichtjes uit de KLM lounge en aan boord maken me erg blij. Moe van het intensieve studeren was het voor mij vroeg bad en bed.

Ik had een onverklaarbare honger naar alles waarvan je niet te veel wilt eten zoals koekjes, chocolade etc, Je kunt er dan maar beter van uitgaan, dat je lijf je iets wil vertellen. Ook een onverklaarbare trek in eieren. Zelfs na mijn avondeten. Dan geef je eraan toe en kun je bijna niet wachten tot die eieren zijn gekookt. Met een beetje Japanse mayo erop.....

Wanneer je ineens met zijn tweeën op die 26 vierkante meter woont, is het weer even wennen. Al snel is het alsof het altijd zo is geweest. Het lijkt inmiddels echt lente te worden. De zon schijnt ’s morgens vrolijk over geglazuurde dakpannen, die groter lijken dan wat wij in Nederland gebruiken. Ze zijn vaak donkerblauw, grijs en soms zwart. Doordat Okazaki heuvelachtig is, krijgen de huisjes een soort coulisse opstelling, zoals bij landschap en de bergen die je bij helder weer in de verte ziet geven een gevoel van ‘buiten’ zijn, in de natuur. Heerlijk.

Wat marketing betreft, kan men er hier ook wat van. Een bekend Japans chocolademerk verkoopt chocolaatjes waarvan je beter gaat slapen. Hoe verzin je het? De aanbevolen dosis is drie stuks. Een goed excuus om chocolade te eten. Zeker in de dagen voor Valentine, waarbij het in Japan de gewoonte is dat vrouwen aan mannen en/of aan mannelijke en vrouwelijke vrienden/collega's chocolade geven.

Ik deed dat op de laatste schooldag deze week, 13 februari, de dag voor Valentine. Met uit Nederland meegebrachte ‘chocolade op een stokje’ om chocolademelk mee te maken had ik eenpersoonszakjes gemaakt. Voor de kleur een paar Haribo gummieberen erbij. In mijn herinnering deelde een groot deel van de leerlingen met Valentine op school iets uit van chocolade of koekjes. Dit keer was ik de enige met een aantal verbaasde gezichten om me heen. Wellicht zegt dat ook iets over de veranderende soorten leerlingen.

Op school in het damestoilet staan de extra WC rollen op een grappige manier opgesteld, waardoor het ineens meer wordt dan een rol WC papier en ik er ook wel weer om moet lachen.

Mijn lief kwam me van school halen en wachtte op me in de hal. Later vertelde hij dat de dames van CS (customer service) lachend naar hem ‘kwamen kijken’ en gedag zeggen.

De mandarijnenmeneer bracht ik een pak stroopwafels die vers uit Nederland waren ingevlogen, als dank voor de mandarijnen die hij me eerder had gegeven. Hij was er dolgelukkig mee en gaf me meteen een zak met enorme fuji-appels en zeker drie kilo vers uit zijn boomgaard geplukte mandarijnen mee. Het zijn de lekkerste, sappigste en geurigste die ik ooit at. Voor de maat heb ik er op de foto mijn muis bij gelegd. Een ‘appel’ naast een mandarijn.

Zelfs in een provinciestad als Okazaki is op vrijdagavond zonder reservering ergens eten bijna niet mogelijk. Overal zit het vol. Een restaurant waar ik al jaren heen wil en nooit in kon komen, had nu plek. Volgens mij was het wel in andere handen overgegaan. Waar het eerst traditioneel Japans was, serveerde men nu een bijzondere combinatie van o.a. Japanse yakitori, oden (in dashi gaar gesudderde daikon, tofu, viskoekjes etc.), salades, pizza en suimai (Chineze gestoomde dimsum). Ze bleken flink aan de prijs, maar de kwaliteit was er ook naar. We zaten heerlijk en realiseerden ons hoe blij we waren om dit allemaal te kunnen doen, zowel fysiek als met betrekking tot tijd- en economische mogelijkheden.

Bij het weggaan staan je schoenen, die je bij aankomst uittrekt, klaar voor je. Wat me voor de zoveelste keer opviel, was dat de schoenen van Japanners ook als ze veters hebben, zonder die veters los of vast te maken, worden uit- en aangetrokken zonder schoenenlepel, vingers of wat dan ook te gebruiken. Ze stappen er gewoon in en weg. Men moet ze minstens een of twee maten te groot kopen en heel los strikken, anders zou dat niet lukken. In Japan is het van oudsher de gewoonte dat je voor je een woning in gaat, een traditioneel hotel, restaurant of tempel je schoenen uittrekt. Alleen waren dat vroeger natuurlijk meestal slippers van hout of riet. Die gewoonte is er nog steeds, alleen zijn de slippers schoenen geworden.

Zaterdag was eerst het plan om naar Arako park vlak bij Nagoya te gaan waar veel pruimenbomen zouden bloeien. Die beginnen hier namelijk al te bloeien als het nog koud is ergens eind januari. Tijdens de uitbundige bloei verspreiden ze een soms bijna bedwelmende geur.

Zoals wat ik noem mijn ‘happy tree’ op weg naar Aeon winkelcentrum.

In de trein onderweg zag ik echter dat het echte evenement pas begin maart begon. Dus besloten we naar Nagoya ‘centrum’ te gaan. Bij Takeshimaya kocht ik een van mijn favoriete (Japanse) parfums, die in Nederland moeilijk is te krijgen en van mijn lief kreeg ik als Valentine geschenk een paar mooie nieuwe ‘gympen’ bij Onitsuka Tiger, waarvan het sportmerk bij ons bekend is als Asics. Onitsuka Tiger is een gewild merk met niet alleen schoenen die zijn gemaakt in lagere lonen landen, maar ook met een deel van de collectie dat in Japan met de hand wordt gemaakt. Die zijn dan wel meteen dubbel zo duur.

Later aten we in Osu, de winkelwijk, de beste takoyaki, dit keer met heel veel lenteui, in het piepkleine winkeltje waar je voor je drankje eerst kunt dobbelen om te zien wat je gaat drinken en tegen welke soms iets voordeligere prijs. Dat resulteerde in een high ball in middenmaat en een in mega-formaat. We genoten en raakten ook nog even aan de praat met een gesoigneerde Japanse heer geheel in het zwart gekleed, die een licht-designer bleek te zijn.

Verderop was een ‘whisky museum’ geopend. Het bleek er net zo een te zijn als in Fukuoka. Gewoon een andere naam voor een laagdrempelig lokaal waar je tegen zeer voordelige prijzen allerlei buitenlandse en Japanse whisky’s kunt drinken. En dat wordt dan hier ook weer op bijzondere wijze voor de deur geëtaleerd.

Omdat we al genoeg kilometers hadden gemaakt, namen we het laatste stuk naar huis een taxi. Een uurtje rusten voor we gingen eten bij Daishosuisan, waar ik vorige week al had gereserveerd. Het was weer een feest. Later op weg terug naar huis, viel het op hoe zacht het weer is geworden. Voor even tenminste. Zondag is er 18 graden voorspeld. Dat is 9 graden hoger dan hier gebruikelijk is voor de tijd van het jaar. Dat wordt volgende week weer hersteld en gaan we terug naar in de nacht rond het vriespunt en overdag rond een graad of 10.

Het heeft nog steeds nauwelijks geregend en we krijgen waarschuwende boodschappen van de gemeente dat het i.v.m. de droogte niet is geoorloofd om de BBQ te gebruiken of andere manieren van open vuur. Ben benieuwd hoe dat gaat met het Takisanji Festival dat gepaard gaat met heel erg veel open vuur onder andere om de boze geesten te verdrijven.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Wagyu, Warme noedels en Schoolperikelen

Sun, 08 Feb 2026 09:12:54 GMT

Bij veel tempels en shrines in Japan kun je door middel van een omikuji een toekomstvoorspelling krijgen.

Je kunt de goden een vraag stellen en daarna een soort houten bus schudden waaruit een stokje komt met een nummer. Dat nummer correspondeert met een ‘omikuji’, een langwerpig stukje papier met toekomstvoorspellingen als antwoord op een vraag die je aan de goden hebt gesteld of een wens die je hebt geuit.

Het mooiste antwoord is ‘groot geluk’ (Daikichi) en het slechtste ‘ongeluk’ (Kyo) met daar tussenin heel veel gradaties. De filosofische antwoorden geven advies over gezondheid, liefde en werk. Bij 'slecht' geluk of veel minder geluk dan je zou willen hebben, kun je het papiertje op een bepaalde manier aan een rek knopen om het onheil af te wenden en de goden om verbetering te vragen.

Zeventien jaar geleden was ik met mijn lief in Kobe en hebben we bij een restaurant een Kobe Beef diner gedaan. In die tijd kostte dat omgerekend zo een US $ 100 per persoon. Wat het in Japanse yen was, weet ik niet meer. Wel dat het heel erg veel geld was en de duurste beefstuk die we ooit hadden gegeten. We vonden het nog niet eens lekker ook.

Met een biefstukvisioen dat ik al een tijdje voor ogen heb, ging ik op jacht naar ‘de allerlekkerste biefstuk’. Bij de delicatessenafdeling van Takeshimaya in Aeon Mall kun je inderdaad echte lokale wagyu kopen. Uit de provincie Aichi. Het werd de duurste beefstuk die ik ooit in mijn leven in de winkel kocht. En het was nog niet eens de duurste kwaliteit die te koop was, al scheelde het niet veel. Aangezien ik in het weekend niet buiten de deur had gegeten, vond ik dat het kon. Even mijn studentenbudgetknop omzetten. Buiten de deur eten ‘s avonds in Okazaki voor een behoorlijke maaltijd met een goed glas sake of iets dergelijks erbij, kost tussen de ¥3.000 en ¥4.000. Met de lage koers is dat omgerekend €18 - €24. Mijn biefstukje van 93 gram kostte ¥3.515 (€20). Het wordt voor dat geld wel ingepakt als goud, met een stukje reuzel erbij om het in te bakken en een kaartje over afkomst, winkel, mogelijke verkleuring en dergelijke. Er zit een code bij, niet alleen van welke veehouder het komt, maar ook van welke koe. Vol verwachting bereidde ik het en ik moet zeggen, alleen de geur al bij het bakken bracht me terug naar hoe in mijn herinnering een biefstuk rook. En zo smaakte het ook. Na zacht bakken in zijn eigen uitgelopen vet (zonder die reuzel) een korrel zout erop. Meer niet. Van de aanbaksels in de pan maak je met water een beetje jus. Fantastisch. Deze gaat zeker in de herhaling, alleen misschien eerst een test met mooi vlees van de supermarkt of een echte slager als die hier te vinden is.

De schoolweek begint met een dag lekker leren en thuis prettig relaxed verder studeren. Later een simpele maaltijd met een restje van de pittige aubergine die eerder was gemaakt en een simpele vegetarische soba in geurige dashi. Dan bad, bed, stukje lezen en ineens is het 11 uur ’s avonds en is de dag voorbij.

Inmiddels gebeurt het steeds vaker dat ik wakker word ruim voor de wekker gaat. Met Qigong (een vorm van Tai Chi heb ik begrepen) de dag beginnen, bevalt uitstekend. Op het internet zijn van een bepaalde sensei verschillende video’s te vinden met oefeningen die rond de 15 minuten duren. Dat is perfect. Een paar balansoefeningen er achteraan en je bent klaar voor een schooldag. Soms heb je die positieve energie echt nodig. Na een dag les van Mevrouw Chaoot ben je heel erg toe aan een wandeling om je brein weer op te frissen. Helaas duurt ook alles wat je aan huiswerk moet maken en leren over de stof van die dag veel langer. Soms geeft ze aan wat je niet goed hebt gedaan, maar legt ze niet uit wat er fout aan is.

Sinds ik hier ben schijnt bijna elke dag de zon. Zelfs met de wind chill factor is het heerlijk om op de drempel van je huisje relatief uit de wind in de zon een appeltje te eten. De Fuji appels zijn super lekker: zoet, sappig en knapperig. Vooral rechtstreeks uit de koelkast. Het zijn wel tweepersoons appels, want ze zijn vaak zo groot als twee knuisten bij elkaar.

Er is gewoon heel veel te leren. Elke dag weer. Gelukkig voelt de sfeer in de klas steeds beter. Natuurlijk zijn er verschillen. Het lijkt voor de school steeds moeilijker te worden om de klassen op overeenstemmend niveau samen te stellen. Inmiddels zijn de klassen tot aan hun max van 15 leerlingen gegroeid. Van de week kregen de meeste studenten aan het begin van de les tussen neus en lippen door een piepklein briefje voorgeschoteld, waarop stond tot wanneer je werd verwacht bij Yamasa te blijven studeren. Of je dat even wilde ondertekenen. Met de opmerking dat voor akkoord tekenen, betekende dat het lastig zou kunnen worden om later je gewenste studieperiode alsnog te verlengen, omdat er wellicht geen plaats zou zijn in de voor jou geschikte klas. Gelukkig is dat voor mij geen probleem, maar er zijn leerlingen/studenten, die nog niet weten hoe ver ze zijn en hoe ver ze willen komen. Een van mijn klasgenoten die wil verlengen, moet zelfs op zaterdag voor een interview komen om in het Japans uit te leggen waarom ze langer wil blijven dan eerst was aangegeven!

Daarnaast kregen we onverwacht te horen, o.a. met een aankondiging op het bord, dat een volgende week donderdag geplande ‘review’ van wat er inmiddels is geleerd, is veranderd in een ‘speed exam’ over wat je in alle eerdere semesters hebt geleerd. Je moet je laptop, tablet of telefoon meenemen. Het is namelijk een online examen dat je normaal aan het eind van het semester doet om te zien hoe ver je bent en of je goed genoeg bent om naar het volgende niveau te gaan. Dus..... ik krijg hier gemengde gevoelens bij wat intentie betreft en het geeft een aantal klasgenoten zeker stress.

Inmiddels leek het weer lente geworden met een zonnige, heldere lucht. De uitleg van Mevrouw Chaoot was bepaald niet helder, maar gelukkig had ik mijn aantekeningen van vorig jaar nog die me uit de brand hielpen, dacht ik. De volgende ochtend bij de test bleek dat niet zo te zijn. Gelukkig had meer dan de helft van de klas het niet goed begrepen en de test verprutst. Nadat we het werk hadden ingeleverd, legde de sensei van die dag het nog een keer uit, kregen we de test terug en moesten we het zelf met rood verbeteren, zodat ze konden zien of we het nu wel goed hadden begrepen.

Soms is het heerlijk om gewoon alles te laten voor wat het is en je over te geven aan niks doen. Zoals op vrijdagmiddag naar de spa, daarna een drankje bij Hotchi, het proeflokaal en dan een heerlijke maaltijd bij mijn favoriete visrestaurant. Vaste vrijdagavondklanten die alleen komen zitten broederlijk naast elkaar aan de bar. Of ‘zusterlijk’. Ik raakte in gesprek met een meisje die werkt als chauffeuse.

In het voorjaar eet je in Japan vaak ‘na no hanna’, de eetbare bloemknoppen met steel en blad van de koolzaadplant. In dt restaurant met een super lekkere dressing 'sumiso'. Die ga ik uitproberen en komt tzt op mijn culinaire blog.

Tegen de tijd dat ik in het donker naar huis liep, voelde je gewoon die gemene koude wind weer opsteken. De voorspellingen voor het weekend zijn koud tot misschien zelfs sneeuw. In mijn koelkast is het ook zo koud, dat de spullen in mijn groentela bevriezen zelfs al staat de koelkast inmiddels op ‘halve kracht’.

Het Monaka ijsje in mijn diepvries was er niet slechter op geworden. Volgens mij is dit het lekkerste ijsje dat bestaat. Knapperig en romig. Deze versie was ook nog met chocolade. Wat calorieën betreft nog meer dan een standaard Magnum, maar als je caloriearm hebt gegeten, kan dat best een keer.

Terugkijkend op de week voel ik een positieve verandering in relaties met klasgenoten. Misschien ligt het er ook wel aan hoe je zelf in bepaalde situaties staat.

De types op school zijn ook zo verschillend en het roept bij mij regelmatig verwondering op: studenten met tragische gezichten, die nog nooit in hun leven gelachen te lijken hebben, lopen alsof ze een robot zijn of niet vooruit zijn te fikken, helemaal geen contact willen lijken te hebben of juist heel veel, stoere en stille, allesweters en nietsweters, vooraan staan bij elke opdracht of zich juist verstoppen. Ze hebben allemaal zo hun eigen zorgen, angsten etc. variërend van of ze op deze school kunnen en mogen blijven, wat natuurlijke enorme impact kan hebben op verblijfs- en studentenvergunningen etc. tot ‘wat moet ik aan mijn ouders vertellen als ik zak en niet door mag naar het volgende niveau’, wat wellicht impact kan hebben op toelage, standaard van leven, etc.

Het lezen van de teksten die we krijgen om voor de maandag voor te bereiden, lijken me steeds wat makkelijker af te gaan, al is het aantal kanji dat ik kan lezen nog zeer beperkt. Helaas ging bij het opzoeken van een paar kanji een volle kop koffie over mijn bureau (gelukkig zonder suiker en melk), laptop en een map met huiswerkpapieren. De laptop was te redden, want die lijkt het nog steeds goed te doen. De studiepapieren ‘prints’ zoals ze dat op school noemen is een andere zaak. Gelukkig zijn de erg onder de koffie geknoeide prints huiswerk wat ik al heb ingeleverd en de prints die nog moeten worden ingeleverd relatief schoon. De studieboeken zijn er goed vanaf gekomen.

Op zaterdag eerst de was gedaan en toen met mijn buurvrouw en een jongen uit haar klas naar Okazaki kasteel geweest. Bij de tempel bij het kasteel kocht ik een nieuwe amulet (voor voorspoed bij studie) voor aan mijn rugzak. Met een ‘omikuji’ kreeg ik als antwoord op de vraag die ik aan de goden had gesteld: ‘geluk in de toekomst’ wat volgens de dame bij de omikuji-stand als positief kan worden gezien.

Terwijl zij het kasteel in gingen, dronk ik in de rustruimte een kop koffie. Natuurlijk word je wanneer je alleen bent en buitenlander, snel aangesproken door een Japanner die graag Engels wil spreken. Het was dit keer een dame en uiteindelijk gingen we toch over in het Japans, wat voor mij beter is om te oefenen. We hadden het o.a. over het feit dat de verkiezingen er aan komen.

In Japan werd eind 2025, de eerste vrouwelijke premier gekozen, Sakae Takaichi, van de Liberaal Democratische Partij. Populair bij een groot deel van de bevolking, heeft ze het risico genomen om vervroegde verkiezingen uit te schrijven om erachter te komen of haar beleidsplannen door het volk worden gesteund. Haar beloftes zijn o.a. koopkrachtverbetering door de 8% BTW die op voedsel zit voor twee jaar op te schorten. Haar vreemdelingenbeleid zal strenger worden, terwijl het volgens mij al een stuk strenger en duurder was geworden voor buitenlanders bijvoorbeeld om zich hier te vestigen.

De verkiezingen zijn op zondag 8 februari. De hele week zie je op TV elke ochtend korte presentatiefilmpjes van een minuut ongeveer van de vertegenwoordigers van de andere verkiesbare partijen. Woorden die ik begrijp en die mij vooral opvallen zijn ‘levensomstandigheden’ en ‘kosten van dagelijks leven’.

Er vielen zelfs bij mij echte ‘krantjes’ in de bus met verkiezingsinformatie en foto’s. Niet alleen voor sommige studenten spannende tijden, vooral ook voor de premier van dit land, hoewel opiniepeilingen laten zien dat haar niet geheel risicoloze zet in haar voordeel zal uitpakken met een verwachte meerderheid van bijna 2/3.

Daarna geluncht bij Kamaharu Honten, een historisch restaurant die kama-age udon blijkbaar hebben uitgevonden. De beste udon die ik ken. Het zijn dikke, stevige tarwe noedels, die ter plekke worden gemaakt.

Je krijgt het geserveerd in een enorme bak heet water waarin de noedels zijn gekookt. De noedels laat je vervolgens met eetstokjes in een kleinere bak glijden waarin een pittige bouillon zit. Je eet het met lekker veel fijngesneden lenteui. Op een koude dag als dit verwarmt het lijf en leden.

Nieuwsgierig geworden naar het Japanse vlees, kocht ik dit keer bij een slagerij die bestaat sinds 1965 die wordt gerund door een ouder echtpaar een biefstukje voor het avondeten van zaterdag. Het kostte minder dan de helft dan afgelopen zondag bij Takeshimaya. Ook dit is wagyu uit Aichi (is hier uit de buurt), echter zonder nummers van afkomst, speciale verpakking etc. Wel de allerbeste soort. Wat vetter, waar ik eigenlijk niet naar op zoek ben, maar hier wel wordt gezien als de allerbeste kwaliteit. Vóór het bereiden een uur buiten de koelkast op temperatuur laten komen en toen op dezelfde rustige manier als eerst bereid. Bijzonder was, dat je de wat grotere stukjes vet, die ik liever niet wilde eten, er gewoon met je vingers kon afbreken. Die gebruikte ik om uit te bakken voor het vet om in te bakken. De kaantjes gooide ik weg. Natuurlijk moet je dit vlees niet half rauw willen eten, maar eerder medium tot zelfs iets verder. Het vet moet echt tijd krijgen om weg te smelten. Dit keer bluste ik af met een scheutje sake, een drup mirin en een scheutje sojasaus. En de smaak? De lekkerste, zachtste en smakelijkste biefstuk ooit!

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Kou, sneeuw en aardbeien in Okazaki

Sun, 01 Feb 2026 07:30:33 GMT

Kou in Okazaki met een flinke 'wind chill factor' die de gevoelstemperatuur aanzienlijk naar beneden brengt.

Hoewel de gevoelstemperatuur dik onder nul is, is het net niet zo koud dat de haren in je neus bevriezen en de lichte sneeuw die valt blijft liggen. In andere grote delen van Japan zucht men onder ongewoon veel sneeuwval tot soms wel meters hoog.

Tegelijk schijnt er in de provincie Aichi (waarin Okazaki ligt) een waterprobleem te zijn, want het heeft hier inmiddels al 33 dagen niet geregend.

Een van de gevoelens die boven komt als ik aan Okazaki denk, is naast alle interessante, spannende, leuke, gezellige, moeilijke en soms warme relaties en ervaringen óók dat ik het daar altijd koud heb. Net als nu. Het is prachtig weer met heel veel zon, maar het is zo vreselijk koud. Door de vaak harde wind voelt het, ook als het 'slechts' rond het vriespunt is, ongeveer als min 3-5 graden. Gelukkig heb ik in dit huisje een nieuw soort airco en is de temperatuur best redelijk te regelen, al moet je hem wel instellen op 25 graden. Dat zou bij ons ongehoord zijn zo warm. Hier is het net lekker en heb je nog steeds vooral tegen de avond een heet hoofd en koude benen. Deze huizen, zoals waarschijnlijk de meeste in Japan, hebben geen centrale verwarming en zijn slecht geïsoleerd. Soms lijkt het of de wind er dwars doorheen waait. Men gebruikt vaak een 'kotatsu'. Dat is een lage tafel van ongeveer 40 cm hoog die je zittend op de vloer gebruikt. De 'kotatsu' heeft een ingebouwd verwarmingselement onder het tafelblad. Op dat eerste tafelblad ligt een dikke deken die tot op de grond reikt, en daar bovenop komt een los tweede tafelblad. Men zit op de grond op een kussen en stopt de benen en het onderlichaam lekker onder die warme deken. Ik heb wel eens bij een heel erg simpel restaurantje gezeten waar ze onder tafels van ongeveer onze normale hoogte ook van die verwarmingselementen hadden en dan een soort namaak Perzisch tapijt met daarop een tafelblad. Je schuift met zijn allen met je stoel onder dat dikke tafelkleed en alles komt goed.

In dit studentenhuisje is de beste oplossing een warm bad en dan snel onder je dikke dekbed. Tegelijkertijd zie ik op de televisie dat in Hokkaido de hoeveelheid sneeuw die is gevallen het niveau nationale ramp heeft bereikt en heftige verstoringen van openbaar vervoer op alle gebieden wordt verwacht.

Op school gaat het zijn gang. Elke maandag moet je een soort loodje trekken om te zien wat die week je plek in de klas is. Dit doet men om te voorkomen dat niet altijd dezelfde mensen samen zitten en werken. Sommige klasgenoten wisselen ‘stiekem’ van loodje/plek om toch bij hun favoriete klasgenoot te zitten. Wie dat doet snapt er niks van en leert er waarschijnlijk nog minder van. Gelukkig mijn probleem niet.

Soms heb je zo een dag dat je hoewel goed voorbereid er niks van bakt. Hier haal ik bijvoorbeeld maar 5,5 van de 8 te halen punten. Dat is nog niet eens 70%. Toevallig een leesstuk gehad dat, weliswaar op sportgebied, gaat over een dip, een inzinking. Een vermoeiende plek om te zijn, ook al weet je dat je er binnenkort weer uit komt. Verder ploeteren is het motto.

De verlichting in mijn huisje is dramatische slecht. Eén grote lamp aan het plafond en iets op het bureau dat eigenlijk weinig doet. Na een zoektocht door de lokale winkels, kom je er achter dat er geen staande lampen zijn, die je naast je bed zou kunnen zetten om daar te kunnen lezen . Er zijn veel lampen die je met allerlei handige en onhandige attributen ergens aan vast kunt maken. Moet je wel iets hebben om het aan vast te maken. Even dacht ik eraan om bij de Book Off voor een paar euro een camera statief te kopen en dan zo een soort clip-on lamp erop te zetten. Leek op zich niet zo een slecht idee. Voor 3 maanden wil ik er ook niet veel geld voor uitgeven.

Uiteindelijk bij Amazon Japan voor omgerekend €20 een staande lamp gekocht die prima werkt. Hoe blij kun je zijn met iets simpels. Bijkomstigheid is dat de kamer er ook best gezellig gaat uitzien.

Er zijn van die dagen dat je heel erg uitkijkt naar het moment dat je inderdaad in je bed lekker iets simpels kunt gaan lezen. Na ruim 4,5 uur huiswerk maken en voorbereiden kun je er echt klaar mee zijn. De maaltijd van verse soba in een mooie bouillon waarop ik me had verheugd, ging er niet komen. Mijn buurvrouw die zoals dat heet ‘pescetarian’ is (vegetarisch met seafood), had een curry gemaakt met linzen en wortel. Ze kwam een beetje brengen om het me te laten proeven. Het was erg lekker en ik at het op. Helaas was ik vergeten dat ik niet goed reageer op curry. En ja hoor, dit keer ook niet.

De soba maaltijd die ik in de planning had, bleef nog even in de planning. Gelukkig had ik nog twee sneetjes Japanse ‘shokupan’ in de diepvries liggen, van dat dik gesneden zachte Japanse brood en er lag surimi. Dat wordt hier niet gezien als minderwaardig voedsel, en zeker van goede kwaliteit kun je er een heerlijke salade of zo mee te maken. Dat kwam dus op die zachte, witte boterham met een beetje Japanse mayo. Ook als je even niets wilt, is dat meer dan prima te verorberen.

Wat me elke dag weer verbaast in de klas, is wat lijkt op ongeïnteresseerdheid van een aantal leerlingen/studenten. Je kiest ervoor om bij Yamasa te studeren, je betaalt ervoor, je wilt er iets mee, want anders zou je het niet doen. Waarom dan? Is net doen alsof het je niet interesseert stoer? Zijn het hoogbegaafde jongeren die zich vervelen? Ik zit al dagen naast een jongen die in Japan MMA vechter wil worden. Helaas geeft hij de indruk dat hij bijna alles wat we in de klas doen onzin vindt. Wanneer we oefeningen samen moeten doen, moet hij naar het toilet. Hij maakt in het ene uur het huiswerk voor het volgende uur en in dat volgende uur kijkt hij, met oortjes in, filmpjes op zijn mobiel. Hoewel leerkrachten honderd keer verbieden dat er mobieltjes worden gebruikt voor iets anders dan dingen opzoeken die je in de les nodig hebt, werpt dat weinig vruchten af. Een meisje vertelde dat ze per dag rond de 11 uur op haar mobieltje zit met o.a. film kijken. Ze studeert hier, heeft er een baantje bij als afwasser én als gyozabakker in een restaurant om geld bij te verdienen. Heeft zij meer dan 24 uur in een dag?

Tijdens de schooluren is er een onderhoudspersoon van Yamasa geweest om de lade in mijn keuken na te kijken. Die gaat niet meer dicht, niet goed open en regelmatig trek ik de hele boel eruit. Ik had gezegd dat ze erin mochten ook als ik er niet was. Er lag een keurig kaartje om te laten zien wie in mijn huisje was geweest. In het Engels. De lade doet het nog steeds niet. Heeft onderdelen nodig. Zal later worden gerepareerd.

Om 19.00 uur trok ik de studeerstekker eruit. Klaar of niet klaar. Het moet wel leuk blijven. Diner was Japanse aardappelsalade en gemarineerde kip. Van de borst. Het goedkoopste en minst geliefde stukje hier. Op de televisie, op een van de gratis zenders die ik op mijn gehuurde TV kan zien, staat in een supermarkt een man met een plastic vis in zijn hand met een soort koortje te zingen alsof hij een hele zaal moet opzwepen. Even daarvoor stond ergens in een winkelcentrum tussen een aantal mensen waarvan sommige verkleed in een bizar kostuum, een Japanse man in een rose onderbroek lullige liedjes te zingen. De verbazing duurt voort....

Er komt een dag dat je klaar bent met het gedrag van je tafelgenoten in de klas. Gelukkig lost het probleem zich soms vanzelf op. Een klasgenoot ging naar huis omdat hij moe was doordat hij slechts 4 uur had geslapen (in verband met het tijdsverschil had hij de halve nacht met thuis gebeld.....) In de volgende les, verhuisde ik zonder verder iets te zeggen naar zijn opengevallen plek. Gek genoeg reageerde de lerares nergens op in. Te lastig denk ik. Het voelde meteen lichter, prettiger en het was weer mogelijk om op een relaxte manier met een tafel met nieuwe klasgenoten de rest van de dag de stof te behandelen. Voor je het weet is dan ineens de tijd om.

Wat is het heerlijk om aan het eind van een studieweek weer naar het badhuis te gaan, na een bijzonder smakelijke (laatste) lunch bij Daishosuisan.

Later met mijn buurvrouw afgesproken bij Hotchi Park, de drankenwinkel waar je ook van heel veel dranken kunt proeven. Dit keer nam ik in mijn onschuld een proefglas Kiyosu shochu van tarwe. Smaakte heerlijk, maar ik proefde veel alcohol. Was het 35%. Meestal is shochu 20% of 25%. Gelukkig was het maar een mini-slokje.

Het weekend was vooral voor studeren, dingen regelen en een beetje wandelen. Het huisje schoonmaken en de was doen duurt alles bij elkaar wel één heel uur:).

Bij de voorbereiding van de leesstukken voor maandag kwam ik tot de geweldige ontdekking, dat een stuk waar ik eerder grote moeite mee had, nu zonder veel moeite leesbaar en begrijpelijk was. Het is niet dat je alle kanji apart herkent, maar in de context is het gewoon duidelijk. Dan komt die uitspraak naar boven van mijn leraar Frans ooit in Frankrijk, dat als je op het perron staat je niet elke wagon apart te hoeft te herkennen om te weten dat er een trein voorbij rijdt. Het lijkt alsof er af en toe deurtjes in je brein opengaan, waarin kennis zit waarvan je je zelf niet bewust bent.

Ook al ben je geen grote vleeseter, kun je soms toch een visioen hebben van een sappige biefstuk. En dan wil je als je in Japan bent, natuurlijk wagyu hebben. Nou komt er hier uit de buurt veel wagyu (het woord betekent: Japans vlees). ‘Hida’-vlees van zwarte runderen uit de provincie Gifu is beroemd. Gifu is de provincie naast Aichi, waar ik tijdelijk verblijf en uit Aichi zelf komt het hooggewaardeerde ‘Horai’ rundvlees, dat bekend staat om zijn smeltende textuur en diepe smaak.

Bij de supermarkt niet te vinden, dus blijft het op zaterdag bij een simpelere Japanse maaltijd met makreel in een zoet/pittige sojasaus, pikante aubergine en wel heel erg grote suikererwten met al flinke erwten erin. Volgens een mevrouw bij de supermarkt kon je ze met schil en al eten. En dat klopt ook. Een paar minuten koken, korrel zout erop. Zoet, knapperig, super lekker.

Op mijn culinaire blog op deze site staat het recept voor de pikante aubergine op zijn Japans.

Als dessert een traktatie van enorme aardbeien die hier nu in het seizoen zijn. Prachtig glanzend dieprood, van binnen wit, super sappig en smakelijk.

Bij elke soort aardbeien in de supermarkt, er lagen er wel 10, staat een beschrijving van hoe zuur, zoet, zout etc. etc. ze zijn. Bij deze stond ‘vol en rijk’ en dat klopt ook. Het lijkt bijna ook iets peperigs te hebben. Wagyu wordt een doel voor zondag. In de grote Aeon Mall is een beperkte delicatessenafdeling van Takeshimaya. Wordt vervolgd....

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Pikante aubergine als bijgerecht

Sun, 01 Feb 2026 07:03:40 GMT

In Nederland is de aubergine het hele jaar door verkrijgbaar, maar het seizoen is officieel van eind maart tot begin oktober met in de zomermaanden het ruimste aanbod.

Steeds vaker is ook de lange smalle aubergine verkrijgbaar en die prachtige graffiti aubergine.

In Japan zijn er op dit moment (februari) wel 6 soorten aubergine verkrijgbaar van piepkleine bolletjes tot wat bij ons standaard is en dan lange smalle in verschillende soorten en maten en uit verschillende regio's, die blijkbaar allemaal hun eigen kwaliteiten hebben. Ik heb voor dit recept de smalle aubergine gebruikt. Natuurlijk kun je het ook gewoon maken met wat er in Nederland verkrijgbaar is.

Dit recept voor pittige aubergine is anders dan in mijn boek Japan in je pan. Ik maakte het voor het eerst in mijn kleine studentenwoonruimte in Okazaki waar ik tijdelijk ben om de taal te leren. Hier heb ik geen groot arsenaal aan ingrediënten en nauwelijks apparatuur om mee te koken. Eén inductieplaat en een ruime koekenpan zijn voldoende. Je kunt dit (bij)gerecht meteen na het bereiden eten, maar het wordt lekkerder wanneer je het een of twee dagen in de koelkast laat ‘rijpen’. De smaken zullen dan dieper in de aubergine trekken.

Aubergine heeft de neiging om tijdens het bakken veel vet op te slurpen. Je kunt dit iets voorkomen door eerst op de velkant te bakken en dan pas de aangesneden kant. De genoemde hoeveelheden zijn bij benadering, want ik heb hier niets tot mijn beschikking om het behoorlijk af te meten/wegen.

Serveer de aubergine in een mooie schaal of individuele bakjes als bijgerecht en doe er nog wat verse lente-ui ringen op en eventueel wat sesamzaadjes.

Pikante aubergine op zijn Japans

2 lange smalle aubergines

2 + 1 lente-uitjes in fijne ringen gesneden

1,5 dl/150 g dashi of water en dashipoeder

1 eetlepel/15 g mirin

2 eetlepels/30 g sojasaus

1 theelepel/5 g sushiazijn (of gewone rijstazijn en een puntje suiker)

Shichimi

Drup sesamolie

Drup yuzu (of citroen, limoen, mandarijn of net wat je lekker vindt)

Naar smaak shichimi, een Japans 7-kruidenmengsel (of sambal)

Zonnebloemolie om in te bakken.

Snijd de aubergines doormidden en dan in tweeën. Keep in op de vleeskant.

Doe zonnebloemolie in een koekenpan. Het handigste is een pan waarin alles in één keer past. Bak de aubergine op hoge hitte eerst aan op de velkant. Draai om en bak kort aan op de andere kant.

Blus af met 1,5 dl/150 g dashi of water met dashipoeder. Verlaag de hitte, doe de deksel op de pan en laat zacht worden in ongeveer 10 minuten.

Haal wanneer de aubergine bijna gaar is, de deksel van de pan, doe de 2 lente-uitjes in ringen gesneden erbij en laat het vocht op hoge hitte iets verdampen.

Haal de aubergine en lente-ui uit de pan, leg op een snijplank en laat afkoelen.

Doe in de koekenpan bij het overgebleven vocht de mirin, sojasaus en sushiazijn. Als je sambal gebruikt in plaats van shichimi, dan is dit het moment om ook de sambal erbij te doen. Laat samen kort aan de kook komen. De marinade moet een beetje inkoken. Doe de sesamolie en yuzu erbij. Verwarm kort samen door, proef en pas eventueel de smaak aan met een drupje extra van het een of ander. Haal van de warmtebron.

Snijd de aubergine in iets kleinere stukken. Voeg naar smaak shichimi toe (als je geen sambal hebt gebruikt).Doe in een schaal of koelkastdoos en schenk de warme marinade eroverheen. Schep door, laat afkoelen en bewaar in de koelkast tot gebruik.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Introductie, kraanvogel voor geluk, nieuw begin

Sun, 25 Jan 2026 07:54:08 GMT

In de welkomst-envelop van school zit naast de gebruikelijke papieren om in te loggen in de systemen van school, rekeningen etc. ook een origami kraanvogel.

De kraanvogel is een symbool voor vrede, lang leven, geluk en gezondheid. Als je er 1000 van vouwt (senbazuru) en die aan elkaar rijgt tot een soort slinger, dan kan dat bijvoorbeeld worden gegeven als waardevol huwelijksgeschenk voor 1000 jaar geluk. Op traditionele huwelijkskimono's zijn ook vaak kraanvogels afgebeeld. Slingers van gevouwen kraanvogels zie je vaak bij tempels en shrines om de goden te verzoeken om een speciale wens te laten uitkomen, om iemand die ziek is beter te maken etc. Bekende plekken waar je slingers van duizenden gevouwen kraanvogels kunt zien, zijn bijvoorbeeld het Hiroshima Peace Memorial Park en het Peace Park in Nagasaki en de Toshogu shrine in Nikko.

De introductiedag op 14 januari verliep anders dan waaraan ik was gewend. We begonnen met een rondje langs de klimmuur, gym, lunchrestaurant en cultuurcentrum. Daarna kwam de lokale politie de Japanse verkeersregels uitleggen: ook als het stoplicht op groen gaat, is het advies om eerst links en rechts te kijken of er echt niks aankomt. Er zijn namelijk veel oudere Japanse automobilisten, zeggen zij, die niet altijd alles goed in de gaten hebben, en vergeten te stoppen. Er kwam een ingewikkeld verhaal over waar je mag fietsen. Kinderen en ouden van dagen op de stoep, volwassenen in principe niet, maar als er vrachtverkeer is of iets dergelijks, mag dat dan weer wel. Op de stoep gaan wandelaars voor, dus je moet altijd rustig rijden en goed opletten dat je niemand van de stoep af rijdt. Verder moet iedereen altijd een vorm van identificatie bij zich hebben. Helaas krijgen we geen fysieke studentenkaart meer, maar een digitale. Je mag nooit een mes bij je dragen, zelfs geen schaar, tenzij je kunt bewijzen dat dat op dat moment nodig zou zijn. Over andere wapens of op wapens gelijkende zaken werd niet gesproken.

De schoolregels werden nog eens duidelijk uiteen gezet. Die zijn vooral belangrijk voor studenten met een studenten/werkvisum, die hier willen gaan werken en/of een verblijfsvergunning willen krijgen. Deze school heeft een soort meldingsplicht, heb ik begrepen, aan de immigratiedienst. Een dat schijnt behoorlijk serieus te worden genomen. Wanneer je een kwartier te laat bent, wordt dat gezien als een uur gemist. Drie keer 1 minuut te laat, wordt ook gezien als een uur gemist. Op één dag 2 uur missen, staat voor een halve dag missen. Dit lijkt muggenzifterij, maar is belangrijk als je in Japan een baan wil hebben of een beroepsopleiding wilt volgen. Daarvoor heb je namelijk een aanbevelingsbrief nodig van de school en die krijg je niet als je minder dan 90% van de schooluren aanwezig bent geweest. Bij minder dan 80% aanwezigheid in één maand, krijg je een waarschuwing. Komt er geen verbetering, dan kun je van school worden gezet. Bij minder dan 60% aanwezigheid, kan je visum worden ingetrokken, en moet je dus een nieuwe aanvragen, en je moet meteen de school-accommodatie verlaten.

Ik was om 12 uur klaar, maar Elsa (uit Canada) had gevraagd of ik op haar wilde wachten. Helaas duurde dat een uur en had ik er alweer spijt van dat ik ‘ja’ had gezegd. Gelukkig waren we nog op tijd om bij Daiso Suisan te lunchen. Dat wordt meteen een van de laatste keren, want vanaf 1 februari doen ze geen lunch meer. Net als in Nederland in de horeca voor een betere werk/privé balans. Daarna een rondje door de buurt om Elsa enigszins wegwijs te maken. Ze kwam later mijn geleende boodschappentas terugbrengen met als dank een heerlijke tablet Canadese pure chocolade bereid met icewine. We hebben gezellig zitten praten met een kopje thee en een koekje.

Ik maakte een smakelijke Japanse aardappelsalade met mijn, iets magerdere versie van Karaage, krokant gebakken kippendij. (recept in het kookboek Japan in je pan)

Inmiddels is er veel duidelijk geworden. Ik doe opnieuw de klas van 2025, B1-1. Volgens mij barst de school uit zijn voegen. De hoeveelheid studenten op dit niveau is zo groot dat het over twee volle klassen van 15 man is verdeeld. We hebben vier verschillende leerkrachten per week. Een brengt me soms meer in verwarring dan dat ze duidelijkheid schept. Helaas hebben we haar twee keer per week. Zal ik dus aan moeten wennen. Verder twee van mijn favoriete leerkrachten van vorig jaar. En een voor mij nieuwe met wiens manier van lesgeven ik prima overweg kan.

Aan de muur in de klas hangt een overzicht waarop je kunt zien wat er wanneer wordt lesgegeven, door wie en welke quiz/test je krijgt.

Na vier uur les per dag, heb je volgens de school nog drie uur nodig om je huiswerk te maken en voor te bereiden op de stof van de volgende dag. Eerlijk gezegd moet ik erg oppassen dat ik ’s avonds ook echt om zeven uur/half acht ophoud. Veel tijd besteed ik aan het oefenen en vooral schrijven van kanji, want ik hoop daardoor juist beter te gaan lezen omdat je meer gaat herkennen. Er zijn in totaal zo een 2000/2500 kanji nodig om de krant te kunnen lezen, dus er is nog een lange weg te gaan.

Het was heerlijk lenteweer met temperaturen tot ’s middags wel 15/16 graden. Het klapstoeltje dat ik had gekocht, past precies op mijn balkon dat slechts 70 cm diep is. Net genoeg om daar heerlijk te kunnen zitten lezen met de airconditioning unit als tafel. Tot op 20 januari het weer omsloeg. IJskoud en harde wind zoals zo vaak in Okazaki. Inmiddels sneeuwt het tot wel meer dan een meter hoog in Hokkaido, maar ook in Tokio, het westen van Honshu en zelfs in Kyushu. Het treinverkeer werd ontwricht, wat voor Japan volgens mij een zeldzaamheid is. Dat bovenop het feit dat o.a. de Yamanote metrolijn in Tokio door een stroomstoring kwam stil te liggen en er een kleine 700.000 mensen strandden op de verschillende stations.

In het mooie weer wandelde ik door de buurt en opnieuw verwonderde ik me over de huizen hier. Waar vorig jaar een traditioneel houten huis werd afgebroken, staat nu een enorme prefab-woning, strak en grijs, waarbij je je kunt afvragen waar de ramen zijn. Tegelijk staat ernaast een huis dat bijna op iets uit een pretpark lijkt.

Bij nieuwe prefab-woningen zie je steeds meer een parkeerplaats voor de deur i.p.v. een tuintje, hoe klein ook.

Het is grappig om te zien dat men vooral bij wat oudere huizen plantjes e.d. ook waar ze niet horen gewoon laat groeien, zoals in een richel tegen de muur of op het dagelijks gebruikte pad naar een huis.

Het afval scheiden is in Japan iets waarbij je regelmatig op een papier moet kijken om te begrijpen wat waarbij hoort. Het voelt ook erg tegengesteld. De hoeveelheid plastic bijvoorbeeld verzameld door één persoon in één week is enorm. Daar zitten petflessen niet eens bij, wat die moeten apart. Aan de andere kant vind je bij veel supermarkten en zelfbedieningswinkels op de plek waar je je spullen inpakt (want dat doe je niet bij de kassa) een stellage met op maat gesneden oude kranten om je breekbare spullen in te pakken.

Veel studenten nemen naar school een zelfbereide lunch mee. En dat is hier zelden een broodje kaas, maar vaak een maaltijd met rijst of zo die in de magnetron, op elke verdieping staat er een, kan worden opgewarmd. Toch zie je ook veel junkfood gegeten worden. Gefrituurd spul en zelfs iets wat lijkt op een patatje oorlog: frites met aardappelsalade erop, gesmolten kaas en allerlei saus.

Ik probeer zo veel mogelijk zelf te koken. In de supermarkt weer iets gezien dat voor mij nieuw was. Een soort miniraapjes met groen eraan, wat in Nederland waarschijnlijk zonder de raapjes als raapstelen wordt verkocht. Ik stoofde de raapjes kort met miso, soja, sake en een drup mirin, mengde het met geblancheerde peultjes en het was heerlijk. De volgende dag roergebakken ‘raapstelen’ waren minder een succes.

Een heel enkele keer laat ik me verleiden door het verrukkelijke Japanse brood, shokupan. Je kunt het bij de supermarkt/bakker kopen in verschillende diktes gesneden. Het zijn dan 4, 5 of 6 sneetjes per een half broodje. Ik maakte een tonkatsusando met licht gepaneerde plakjes varkenshaas, over van het avondeten van de vorige dag. Varkenshaas is een deel van het varken dat hier minder wordt gewaardeerd omdat minder vet is.

En een keer met een overheerlijke eisalade met doperwtenspruiten, die bij mij in een bakje op de vensterbank groeien. Drie-vier weken lang kun je er vanaf knippen en het groeit steeds weer aan.

In het weekend ga ik naar het lokale badhuis. Een plek om te relaxen en Japans te oefenen met dames met wie je in het warme bad zit. Het voelt niet alleen letterlijk als een warm bad, maar ook als een soort natuurlijke manier om te worden opgenomen in dat moment zonder dat er iets aan vast zit, hoewel ze wel alles van je willen weten. Tenzij je het zelf anders aangeeft, gaat het niet verder dan oppervlakkigheden zoals waar je vandaan komt, leeftijd, kinderen, werk etc. etc.

Na het badhuis een drankje bij mijn favoriete bar met alleen sta-plaatsen en honderden soorten van allerlei dranken waaruit je kunt kiezen, en voor een klein bedrag een kleine, middel of grote maat kunt proeven of drinken.

Om de studieweek goed af te sluiten, eten bij de izakaya tegenover het station met voornamelijk vis. Ik kreeg daar iets voor mij totaal nieuws te proeven van de chef, namelijk lever van de rog. Het was even wennen, want best een beetje ‘ijzer’ of ‘wild’ smaak, maar eigenlijk vond ik het best wel heel erg lekker. Wanneer je het op het internet gaat opzoeken, blijkt het een bijzondere delicatesse te zijn. En dat krijg je dan zomaar voorgeschoteld!

Het weekend is voor wassen, huisje schoonmaken en studeren. Soms eet ik op zaterdag voor het boodschappen doen als lunch bij Feel News winkelcentrum takoyaki. Bepaald niet de meest inspirerende plek, maar de takoyaki is heerlijk.

Op zondag natuurlijk sushi bij Totomaru in Aeon. Inmiddels is mijn favoriete sushi verschoven van chutoro (rechts), middelvette tonijn, naar akami (links), nog steeds boterzacht, maar minder vet, iets roder, en eigenlijk smaakvoller.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

2026 Het jaar van het Paard

Sun, 18 Jan 2026 03:33:36 GMT

In Japan is 2026 het Jaar van het Paard (Uma-doshi). Een teken dat staat voor vitaliteit, vooruitgang en daadkracht.

Dit jaar is het symbool het Vuurpaard. Dit komt slechts eens in de 60 jaar voor. Het wordt gezien als een zeer krachtig symbool dat een jaar zou brengen vol energie, passie en grote intensiteit. Een jaar om ambities na te streven en gedurfde stappen te zetten.

Op 7 januari in het jaar van het (vuur)paard vertrok ik uit een ijskoud, sneeuwrijk en chaotisch Nederland. Het verschil wanneer je dan aankomt in Japan is des te groter. Zelfs de immigratie- en douaneprocedure die bij aankomst op Kansai Airport Osaka nog wel eens net zo chaotisch en tijdrovend kon zijn als het soms is op Schiphol, was nu duidelijk positief verbeterd. Handig is het als je vooraf via Visit Japan Web immigratie- en douaneformaliteiten hebt geregeld en je van de QR code die je krijgt een foto maakt voor het geval je bij aankomst in Japan niet kunt inloggen op een Wifi netwerk en je geen hoge data roaming kosten wilt.

Het ging allemaal super snel. Mijn koffer kwam als een van de eerste op de band. Bij de douane vroeg de beambte verbaasd waarom ik alweer in Japan was en toen ik zei dat ik kwam om de taal te bestuderen, vroeg hij meteen of ik even een stukje in het Japans wilde zeggen. Haha, voelde meteen als een test.

Om 12.00 uur ’s middags stapte ik van boord en om 12.44 uur zat ik in de Haruka trein naar Shin Osaka om daar over te stappen op de Nozomi naar Nagoya. Zelfs Yamasa had soepel ingespeeld op het feit dat ik had getext dat ik een half uur eerder zou aankomen op het JR station van Okazaki. Om 16.30 uur stapte ik mijn huisje binnen.

Kaal en ongezellig en vol kartonnen dozen met wat ik via Amazon Japan had besteld omdat het huisje eigenlijk alleen is gestoffeerd. Als bed staat er een metalen frame met een beklede harde plank zonder matras. Het allerbelangrijkste op dat moment is dus, een matras, hoofdkussen, dekbed en overtrek. Helaas was de rits langs de lange kant van dit ‘slimme’ dekbedovertrek al meteen lam. Dekbed ‘erin’ ging makkelijk, maar in de dagen later zou blijken dat dekbed ‘eruit’ bijna even makkelijk ging.

Ik deed wat noodzakelijke inkopen voor eten en drinken en rekte het tot een uur of elf voor ik naar bed ging.

De volgende dagen werden gevuld met verder uitpakken en inkopen doen van serviesgoed, bestek, wasmiddel, WC papier en verdere huishoudelijke benodigdheden, want dat is er allemaal niet. Via Amazon Japan had ik een kleine tafel en een stoel gekocht, zodat ik niet aan het bureau waar ik de hele dag aan zit te studeren ook moet eten. Uiteindelijk bleef ik zitten met een enorme stapel kartonnen dozen, die ik met voetkracht in elkaar stampte en samenbond.

Aan een mevrouw bij de plek waar je je afval moet inleveren, vroeg ik waar ik met dat karton heen moest. Ze had het over ‘hiiru’ en ik snapte er niks van. Ik wist wel dat er bij sommige winkelcentra een plek is waar je allerlei afval kunt inleveren. Uiteindelijk ging me een licht op dat het weleens bij ‘Feel’ News winkelcentrum zou kunnen zijn. In het Japans ken je geen ‘f’ en ‘l’ zoals wij die kennen. Dat wordt dan ongeveer ‘hiiru’. Ik worstelde de me door windkracht 5 (ongeveer 40 km p/u denk ik) heen, met een pak karton dat werkte als een soort zeil en me bijna van de sokken blies.

Langzaam maar zeker gaat mijn huisje een zekere warmte en eigenheid krijgen met mooie tekeningen die mijn lief voor me heeft gemaakt, namaak hedera van de 100 yen winkel en de geuren, kleuren en geluiden die je zelf meebrengt.

Het fijne van dit appartement is dat er bijna de hele dag zon is. Dat maakt het niet alleen licht en vriendelijk, maar geeft ook warmte die je niet krijgt met een airco die zowel koelt als verwarmt.

Het nadeel van dit appartement is dat je er een niet goed onderhouden trap voor op moet met een hoop roest. Er is geen armleuning, maar een soort muur waar je je aan kunt vasthouden. Helaas hebben ze dit bewerkt met een of ander goedje dat verschrikkelijk (wit) afgeeft op je kleding en je (leren) handschoenen.

Verder heeft Yamasa echt zijn best gedaan (misschien na mijn eeuwige gezeur over kookgerei met voor je gezondheid slechte afgebladderde anti-aanbaklagen). Zowel de twee pannen als de rijststomer zijn ongeschonden. De inductie kookplaat begreep ik niet helemaal. Na twee dagen lauwe koffie drinken, bouillon die niet aan de kook wilde komen en eieren die in lauw water vanzelf super zachte ‘onsen’ eieren werden, kwam ik erachter dat ik iets fout deed.

Ik werd al snel geconfronteerd met het sociale gebeuren hier en hoever ik daarin mee wil gaan. Allereerst de buurman met de citrusboomgaard in Hamamatsu. Zijn garagedeur was open en hij riep me binnen. Ik kreeg een enorme zak mandarijnen van hem. De lekkerste die je ooit proeft! Helaas had ik deze keer geen stroopwafels mee, die ik hem als dank kon geven. Nou had ik niks en hij meldde nog specifiek hoe lekker hij ze vorig jaar vond. Daarna kwam ik in contact met mijn benedenbuurvrouw. Ze is van Chinese afkomst opgegroeid in Parijs en Montreal. Ze spreekt nog geen Japans en vroeg of ze met me mee mocht naar de supermarkt om haar enigszins wegwijs te maken. Ze was hoogst verbaasd dat ze niet overal digitaal kon betalen. Ik leende haar wat cash voor haar boodschappen. Ze wilde me dat terugbetalen in Amerikaanse dollars (wat moet ik daarmee?) en anders zou ze mijn rekening betalen wanneer we samen gingen koffiedrinken. Ook wilde ze graag één keer per week met mij mee om boodschappen etc. te doen. Dit alles bracht mijn niet erg sociale kant naar boven en de behoefte om duidelijke grenzen aan te geven. Geleend geld terug in Japanse yen en geen verplichtingen als samen koffie drinken en boodschappen doen, maar in nood mag je altijd bij me aankloppen.

Zondag wilde ik aan mijn Japanse kanji oefeningen beginnen, toen mijn laptop op ‘dood’ of ‘deep sleep’ ging. Er was een update geweest ’s nachts die meer schade had aangericht dan me lief was. De hele zondag was ik er zoet mee. Zonder resultaat. Uiteindelijk met onze Apple goeroe in Nederland via de telefoon net die laatste stap gezet, waar ik zelf niet op was gekomen door gebrek aan kennis. Ik moest wel voor ongeveer alles wat ik verder deed opnieuw wachtwoorden en identificaties uitvoeren. Met een verhit hoofd worstelde ik me door alles heen. Tegelijk stond er een meisje voor de deur, die nu in mijn huisje van vorig jaar woont. Ze was net aangekomen, haar telefoon was leeg en ze kon niet opladen omdat ze geen verloopstekker had, dus kon ze ook niet opzoeken waar ze dat kon kopen. Het was inmiddels al donker en flink koud geworden. Ik kon me zó haar stress voorstellen. Gelukkig kon ik haar een extra verloopstekker lenen, die ik op dat moment niet nodig had.

Ze kwam hem later terugbrengen met een bakje Marokkaanse koekjes en nootjes als dank. Ik gaf haar een paar mandarijnen mee van de buurman.

Ik at mijn eerste zelf bereide maaltijd van op zijn Japans gestoofd rundvlees waar ik voor het gemak op het laatst stukjes pompoen bij had gedaan. Uiteindelijk doen wij in een Franse of Italiaanse stoofpot wortels, dus waarom zou in een Japanse geen pompoen kunnen. Het was heerlijk met de koshihikari (Japanse) rijst uit Toyama.

Koshihikari is een soort rondkorrelrijst die als een van de beste rijstsoorten uit Japan wordt gezien, omdat hij een lekkere bite en geur heeft, prachtig glanst, iets zoeter is dan gemiddeld en net genoeg blijft plakken om makkelijk met stokjes te kunnen eten.

De datum op het pak is niet de houdbaarheidsdatum maar de datum waarop de rijst is gepolijst. In dit geval eind december 2025.

Maandagochtend begonnen met Tai Chi oefeningen via YouTube filmpjes. De apps die je kunt gebruiken met een ‘free trial period’ en daarna automatische, betaalde, verlenging, voelen niet als een veilige aankoop. Na enig onderzoek kwam ik erachter dat het opzeggen van die verlengingen in de meeste gevallen nogal een probleem is. Bovendien kun je niet van tevoren zien of het je bevalt of niet. Veel aangeprezen dagelijkse 7 minuten oefeningen blijken veel langer te zijn en soms wel tot een half uur. Vandaar maar via YouTube filmpjes. Ik wil toch iets doen om buiten het dagelijkse lopen van ongeveer 5 km ook de rest van het lijf in behoorlijk beweegbare vorm te houden.

Inmiddels is ook de concierge geweest. Het feit dat mijn bad steeds langzaam leegliep, kwam doordat er een roostertje onder de stopper zat om haren op te vangen. Had ik er niet in gedaan. Zeker nog van de vorige bewoner. En een veiligheidsketting op de deur is volgens hem niet nodig. Hebben geen van de huisjes hier. Alles is volkomen veilig. Ik heb wel zo een camera waarmee ik kan zien wie er voor de deur staat. Maar volgens mij zijn deze deuren open te breken met een theelepel. Daarbij opgeteld dat ik nog wel eens vergeet om aan de binnenkant het knopje om te draaien om de deur te vergrendelen.... Hij vroeg of mijn airco het deed. Volgens mij een nieuwe aan de nog schone unit op mijn balkon te zien. Op wat problemen in het begin na, gaat het nu prima. Vooral aan niets anders komen dan de aan- of uit- en temperatuurknop.

Maandag 12 januari, een rustige dag na dagen met veel gesjouw. Bij de Book Off outlet een geweldige, 22 cm Tefal Red Diamond hapjespan gekocht zonder Pfas (made in France) voor omgerekend nog geen € 15. Kan ik roerbakken en eenpansmaaltijden maken zonder dat zoals bij de hier voorziene (te) kleine pannetjes alles erover heen gaat. Verder beetje gelezen en Wanikani gedaan om kanji te oefenen. Koken hoeft niet want er is nog genoeg van gisteren.

Dinsdag 13 januari begint het hier zijn alweer te wennen. Zeker als je om 8 uur twee grote zakken afval moet wegbrengen en je als een oude bekende wordt begroet door buurtbewoners die allemaal met hun zakken afval over straat lopen. Ook de mandarijnenman was al druk bezig. Op de terugweg van de afvalplek, stond hij klaar met weer een enorme zak fruit. Een van de jongens van Yamasa kantoor die ook in Residence K woont, heb ik maar meteen een beetje gegeven.

Daarna mijn nieuwe Tai Chi oefeningen gedaan en wat op mijn laptop gewerkt. Op een bepaald moment voelde ik een enorme klap. Ik dacht dat er iemand beneden of zo meubilair aan het verhuizen was. Het bleek een klap aardbeving te zijn met een kracht van 3.5 op een diepte van 40 km. Dat weet ik omdat ik ben geabonneerd op een site van de provincie Aichi die alle ‘disaster information’ en eventuele maatregelen meteen doorgeeft.

Onderhand zag ik op de Japanse TV verwarrende beelden van een zeer onrustige wereld met drones in Korea, de nieuwe Koreaanse president op bezoek in Japan, heftige protesten in Iran, een aangeklaagde president in Amerika, om maar een paar dingen te noemen.

Gelukkig schijnt buiten de zon, lijkt het lente met 12 graden, hangt mijn was te drogen op het balkon, is de kersenbloesemvoorspellingskaart 2026 gepresenteerd op de Japan Meteorological Agency website en lijkt hier het gewone leven zijn rustige gang te gaan.

Volgens het JMC begint de eerste bloesem te bloeien op 20 maart in Kagoshima dat helemaal in het zuiden van het eiland Kyushu ligt.

Het recept voor een traditionele Japanse runderstoofschotel staat in mijn kookboek Japan in je Pan.

Een ander manier met pompoen is te vinden in het culinaire blog van deze site: Japan Culinair

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Snelle Japanse runderstoof

Sat, 17 Jan 2026 07:39:29 GMT

Een sappige runderstoofschotel met goed dooraderd vlees, pompoen en tijd om te laten stoven.

Wanneer je mogelijkheden om eten te bereiden beperkt zijn wat ruimte en attributen betreft, geeft een stoofschotel al snel een prettig resultaat. Zeker als je er een flinke portie van maakt, zodat je er ook een tweede keer van kunt eten.

Wanneer je niet veel energie, tijd en zin hebt om uren in de keuken te staan, maar toch lekker wilt eten, is dit misschien een idee. Bovendien heb je er weinig attributen voor nodig. Ik heb in Okazaki in mijn studentenappartementje van 26 vierkante meter niet meer tot mijn beschikking dan een inductie kookplaat en een rijststomer. Het was een probeersel dat heerlijk uitpakte en zelfs door de toevoeging van pompoen genoeg bleek voor één persoon voor twee dagen. Hier in Japan, waar ik drie maanden ben om Japans te studeren, is het streven om lokaal Japans vlees te gebruiken en niet rundvlees dat hier veel uit Amerika, Canada, Tasmanië etc. wordt ingevoerd. Lokaal vlees is een stuk duurder, dus ik deed het met wat in eerste instantie relatief weinig bleek, maar uiteindelijk voor mij meer dan genoeg was. Wanneer er flinke eters aan tafel zitten, kun je de hoeveelheden naar verhouding aanpassen.

Het vlees wordt niet gezouten omdat er sojasaus wordt gebruikt. We gebruiken Japanse sojasaus. Maak tijdens het stoven het gerecht niet te zout. Het is lekker als je vlak voor het serveren nog wat ‘ruimte’ hebt wat hartigheid betreft voor een scheutje verse soja. Dan heb je naast zout, ook de umami van verse sojasaus in je gerecht.

Japanse rundvlees stoofschotel met Hokkaido pompoen

Ongeveer 200 gram enigszins met vet dooraderd rundvlees om te stoven in niet te kleine blokjes

Een grote ui in niet te dunne halve ringen gesneden

Eventueel een teentje verse knoflook, geplet

Een beetje zonnenbloemolie (of wat voor olie je ook in huis hebt).

Simpele sake 50-60 g, honmirin 50-60 g, dashi (of instant dashipoeder en water), sojasaus 50-60 g

Scheutje rijstazijn of sushiazijn

Ongeveer 200-250 gram Hokkaido (oranje) pompoen (ongeschild en gewassen) in plakken en dan in stukken gesneden

Bak de uien aan in olie. Wanneer enigszins gekleurd, de stukken vlees toevoegen en licht meebakken. Wanneer alles is dichtgeschroeid, afblussen met een scheut sake. Dan mirin erbij, (instant)dashi en water of dashi, net genoeg dat de inhoud van de pan iets meer dan half onder staat. Aan de kook brengen en hitte verlagen. Een scheut soja erbij en een heel klein scheutje sushi- of rijstazijn. Naar smaak eventueel een puntje zout en op lage warmte gaar laten stoven met de deksel op de pan. Wanneer het vlees gaar of bijna gaar is, de pompoen bovenop het mengsel leggen, kort samen aan de kook brengen en op lage warmte samen verder laten garen.

Onderhand de rijst (voor)bereiden. Begin daarmee zodra het vlees gaat stoven. Bij voorkeur Japanse rondkorrelrijst. Ik gebruik graag koshihikari (こしひかり). Vraag hiernaar bij de Japanse of oriëntaalse speciaalzaak. Kijk op de verpakking, want soms komt wat in Nederland als Japanse rijst wordt verkocht uit bijvoorbeeld Spanje, Italië of Amerika. Je kunt ‘glanzende rijst’ maken zoals omschreven in mijn kookboek Japan in je Pan, maar daarmee moet je al een dag eerder beginnen.

Je kunt ook de snelle methode volgen. Afhankelijk van de rijst die je gebruikt, eerst de rijst spoelen tot het water helder is. Dan een half uur laten weken in vers water. Afgieten door een zeef en nog een half uur laten uitlekken. Koken in de stomer of gewone pan met iets minder water dan je bent gewend (de rijst heeft al flink wat water opgenomen tijdens het weken).

Wanneer de stoofschotel te vochtig is, kun je het laatste half uur zonder deksel stoven om iets in te dikken. Vlak voor het serveren proeven en met wat verse sojasaus en zout naar behoefte op smaak brengen. Serveren in een kom met een handje tuinkers of doperwtencress.

Restjes zijn op dag twee nog lekkerder. Het vlees opwarmen met op het laatst een klein scheutje verse sojasaus.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

zalm, samon, サーモン, sake, shake, gravad lax

Mon, 13 Oct 2025 14:56:48 GMT

Zalm, een dankbare vis, waar je veel kanten mee op kunt in heel veel verschillende keukens.

Zalm, of samon op zijn Japans, is een vis die je ook in de Japanse keuken regelmatig tegenkomt. Traditioneel eten Japanners zoetwatervis niet rauw in verband met de aanwezigheid van parasieten die voor de mens niet veilig zijn. Wilde zalm is een zoet/zoutwater vis. Hij wordt geboren in zoetwaterrivieren, groeit op in het zoute water van de oceaan en keert terug naar de zoetwaterrivieren om zich daar voort te planten. Voor de Japanner een reden om hem niet rauw te willen eten, omdat het geen pure zoutwatervis is. Wilde zalm, ‘sake’ of ‘shake’, werd en wordt in Japan daarom traditioneel gebakken of gegrild. Je ziet het ook vaak op kamertemperatuur geserveerd als onderdeel van het Japanse ontbijt.

Zalm, kweekzalm wel te verstaan, wordt in Japan eigenlijk pas sinds het eind van de vorige eeuw als sushi-topping of als sashimi gegeten. Ergens rond de jaren 80 van de vorige eeuw begon Noorwegen propaganda te maken voor ‘sushi-grade’ kweekzalm en langzaam maar zeker ging het Japanse publiek eraan wennen om dit als veilig genoeg te zien om rauw te eten. Ook vandaag de dag wordt door gerenommeerde sushichefs wilde zalm nog steeds niet gezien als veilig genoeg om rauw te eten en zul je dit nauwelijks als sushi-topping of sashimi aantreffen. Zalm wordt vaak bereid als ‘sake aburi’ of ‘shake aburi’, waarbij de zalm met een koks- of crème brûlée-brander kort wordt gebrand. Dit zal meestal ‘samon’ of kweekzalm zijn. Kweekzalm wordt in de Japanse taal in katakana geschreven, サーモン of ‘samon’. Katakana wordt gebruikt voor van oorsprong niet Japanse zaken.

Inmiddels, ook omdat zalm een stuk voordeliger is dan bijvoorbeeld tonijn, is (kweek)zalm in Japan de nummer één sushi-topping geworden en heeft dit tonijn van de eerste plaats verdreven.

Ook in Nederland is kweekzalm ruimschoots verkrijgbaar. Omdat ik van iemand in eigen Nederlandse tuin gekweekte shiso kreeg en de kweekzalm leuk geprijsd was, ben ik wat gaan experimenteren. Het resultaat was gravad lax op zijn Japans. Gravad lax (vertaald: in grond begraven zalm) is een van oorsprong Scandinavisch gerecht waarbij rauwe zalm wordt gemarineerd met zout, suiker en dille. Het werd van oorsprong in de grond begraven om de vis langer houdbaar te maken. Aangezien we tegenwoordig een koelkast hebben, doen we het nu op een andere manier.

Hier mijn recept:

Gravad lax op zijn Japans

Voor 4-6 personen

1 zijde zalm met vel van ongeveer 500-750 gram

Stuk konbu ter grootte van het stuk zalm

60 g grof zeezout

45 g rietsuiker of donkerbruine basterd suiker. Als je het kunt krijgen zwarte Okinawa-suiker (dezer suiker smaakt een beetje droppig en wordt verkocht in brokken die keihard zijn.)

2-3 g (halve theelepel) geplette jeneverbessen

4-6 shiso bladeren in fijne reepjes gesneden

30 g (2 el) sake of Japanse whisky

20 g dille, grove takjes eruit en fijngehakt

Naar keuze 'voor erbij':

Gelei van ponzu . Maak ponzu (zie kookboek Japan in je pan pagina 249). Maak hiervan een gelei met agaragar 1 g per 100 ml. Laat volledig opstijven en mix dan met bv een staafmixer tot een spuitbare gelei. Bewaar in de koelkast.

Shiso-olie . Blancheer blaadjes groene shiso en platte peterselie kort. Giet af en spoel meteen met koud water om de kleur te behouden. Dep droog en mix met de staafmixer met olijfolie of druivenpitolie. Doe in een zeef, laat uitlekken en druk de kruiden goed uit. Bewaar de olie in de koelkast.

Salade daikon en appel . Koop een mooie stevige daikon/rettich. Snijd hiervan 2 keer een stuk van ongeveer 5 cm af. De rest kun je lang bewaren in de koelkast. (Of stoof: recept op pagina 120 van Japan in je pan.) Schil met dunschiller en snijd in smalle reepjes. Snijd ook een halve (groene of andere frisse) appel in hetzelfde formaat reepjes. Meng met een beetje rijstazijn, mirin, en wat Griekse yoghurt. Breng op smaak met gehakte dille en in dunne reepjes gesneden groene shiso. Doe dit ruim van tevoren zodat de smaken lekker in kunnen trekken.

Lenteui . Snijd lenteui in dunne ringetjes

Leg bij gebruik van Okinawa-suiker de harde stukken meteen in de sake om zacht te laten worden. Bij gebruik van rietsuiker of donkerbruine suiker hoeft dat niet.

Leg twee vellen plastic folie kruislings in een passende schaal, op zo een manier dat de vellen lang genoeg zijn om later dicht te vouwen.

Veeg de konbu licht af (maar verwijder niet de witte waas/kristallen want dat is umami) en leg een minuut of 5 in een bak water om zacht te worden.

Was de zalm, controleer op schubben en graten en dep droog.

Leg op de plastic folie het droog gedepte vel konbu en dan met het vel naar beneden de zalm.

Snijd shiso en dille fijn en meng met de geplette jeneverbessen, sake, zout en suiker, verdeel over de zalm, druk aan. Vouw het plastic folie dicht.

Leg er een plankje of iets dergelijks op met daarop een paar blikjes om het te verzwaren.

Laat 24-36 uur in de koelkast rijpen. Hoe langer je het laat liggen hoe intenser (maar ook hoe zouter) de smaak wordt.

Haal na de rijpingstijd de schaal uit de koelkast en was de zalm onder zacht stromend water af om alle marinade te verwijderen. Dep droog. Pak opnieuw in schoon plastic folie in en bewaar in de koelkast tot gebruik.

Serveren met de eerder genoemde mogelijkheden, die natuurlijk heel goed zijn aan te passen aan eigen smaak en wens.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Matcha, Kusaboke, Kweepeer

Tue, 16 Sep 2025 15:40:53 GMT

Matcha, kusaboke of kweeappel, kweepeer. Net als in Nederland rijpt ook in Japan de kweeappel of kusaboke, een zuurdere variant van onze kweepeer in september en oktober.

Deze vrucht is net als de Europese soort erg wrang en niet geschikt om zo te eten, maar uitstekend voor het maken van geleien, marmelades en jams. De kweepeer en kweeappel hebben heel veel pectine en de Japanse variant is zo zuur dat hij in gerechten kan worden gebruikt om bijvoorbeeld citroen te vervangen. De Japanse kweeappel wordt vanwege zijn zuren en wrangheid vaak samen verwerkt met gewone appels.

Bij een traditioneel Japans diner, kent men niet echt een dessert zoals wij dat kennen. De maaltijd wordt vaak afgesloten met een stukje vers fruit. Dat kan één perfect rijp stukje meloen zijn of een paar perfect gevormde en precies juist rijpe aardbeien. Heel soms, en misschien is dit wel onder invloed van het toenemende toerisme uit westerse landen, één klein bolletje ijs.

Toch eet men in Japan erg veel zoetigheid. ’s Morgens bijvoorbeeld in een patisserie wordt koffie gedronken met niet alleen een heerlijk tongstrelende maar meestal ook oogstrelend mooi gebakje erbij. Of in de middag rond theetijd. Het zijn niet alleen wat wij gebakjes of taartjes noemen. Het zijn ook kunstig opgebouwde ijscoupes en geleien met vruchten van het seizoen erin. Ik proefde ooit een gelei van muskaatdruif die een verse ontvelde en ontpitte muskaatdruif omhulde. Buiten traditionele zoetwaren gemaakt van boetseerbare en zijdezachte bonenpasta's en suikervormen zijn geleien een van de meest gewaardeerde zoetwaren in Japan. Als je in Japan bent, is een bezoek aan de patisserieafdeling van een van de grote warenhuizen met hun delicatessenafdelingen meestal in het souterrain, absoluut aan te raden. Er is daar veel om je aan te vergapen, te ruiken, te zien en vaak ook te proeven

Populair om daar te kopen en mee naar huis te nemen zijn buiten de gebakjes en taarten, crème brûlée, panna cotta en puddinkjes in allerlei smaken.

En wat doe je dan als je van een bevriende relatie met bomen vol kweeperen, een enorme kist van deze vruchten krijgt, en je er toch iets met Japanse smaken mee wilt maken?

Je begint natuurlijk met gelei, compote en ‘carne de membrillo’. Dat ligt voor de hand. Membrillo is heerlijk bij een stukje Spaanse blauwe kaas zoals Cabrales of gerijpte geiten- en schapenkaas.en de zachtere gelei vooral bij zachtere kazen. De compote past goed bij wild en stoofgerechten met bijvoorbeeld lam. Of je gebruikt het als taartvulling zoals in een Italiaans crostata.

Kweepeergelei

Ongeveer 1500 gram kweepeer.

500 gram geleisuiker speciaal.

Schone potten en deksels. Met kokend water gespoeld of in de vaatwasser gereinigd.

Was de vruchten, ontdoe ze van steel en kroon, en snijd in stukken. Laat klokhuis en schil zitten (hier zit veel pectine in). Doe het fruit in een grote pan en doe er zo veel water bij dat het fruit net onder staat. Breng aan de kook en laat net gaar koken. Dit kan afhankelijk van soort en kwaliteit 20 tot 45 minuten duren. Haal van de warmtebron, doe de deksel op de pan, en laat tot de volgende dag staan.

De volgende dag:
Leg een schone, nat gemaakte passeerdoek of theedoek in een zeef en zet deze op een ruime kom. Laat de kweepeermassa erin glijden. Laat goed uitlekken. Liever niet uitdrukken, want dan wordt het sap en dus je gelei troebel. Meet één liter sap af en schenk in een grote pan. Roer er de geleisuiker speciaal door. En 5 gram citroenzuurpoeder (of het sap van een halve citroen).

Breng het mengsel al roerend aan de kook en laat 1-3 minuten stevig koken. Schuim eventueel af met een schuimspaan en schenk in schoongemaakte potten. Vul tot de rand, sluit goed af en zet 15 minuten op de kop.

Dan heb je nog een flinke berg kweepeerpulp over. Daar kun je membrillo mee maken. Een puree die je net zo lang kookt tot hij donkerrood, dik en snijdbaar is.

Carne de membrillo

D raai het overgebleven vruchtvlees door een passeerzeef of wrijf met de achterkant van een grote soeplepel door een zeef. Weeg de massa af, doe in een hoge pan. Voeg hetzelfde gewicht als de pulp aan suiker toe.

Breng aan de kook. Pas op! Door de suiker wordt het erg heet en gaat het ploppen en spetteren. Roer regelmatig. Pas op voor de zeer hete spatten.

Kook net zo lang tot de massa zo dik is dat het niet meer over de bodem van de pan terugloopt, wanneer je er met een houten lepel een spoor in trekt. Dit kan wel 2-4 uur duren. Blijf regelmatig roeren om aanbranden te voorkomen.

Bekleed een kleine formaat cakeblikjes met bakpapier en stort hierin de massa. Of gebruik siliconenvormen. Laat afkoelen. Het mag nu niet meer plakkerig zijn. Als dat wel zo is, kun je het terug doen in de pan en verder inkoken.

Of je accepteert dat het net iets te zacht is en niet makkelijk snijdbaar. Eigenlijk vind ik dat iets lekkerder. Je kunt het dan namelijk ook als een dikke jam op je brood smeren. Om het toch handelbaar te maken, kun je de ‘broodjes’ invriezen en in plastic folie verpakken. Het bevriest niet keihard. Je kunt er bij gebruik met een even onder de warme kraan gehouden mes voorzichtig plakjes vanaf snijden.

Carne de membrillo kun je lang bewaren. Wanneer je het genoeg hebt doorgekookt en het goed hard is geworden, kun je de ‘broodjes’ uit de vorm halen en goed verpakt in de koelkast bewaren. Anders als boven vermeld in de vriezer.

Compote van kweeperen en Calvados

In dit geval de kweeperen wél schillen, steeltje, kroon en klokhuis verwijderen. Snijd in kleine stukken. Meet 1250 gram af en meng dit met 500 gram geleisuiker speciaal. Breng aan de kook en laat 3-5 minuten doorkoken tot de gewenste dikte. Doe er een flinke scheut Calvados bij en laat de alcohol vervliegen. Doe in schone potten, zet 15 minuten op zijn kop.

Om in de Japanse sferen te blijven, probeerde ik de kweepeer composities uit bij matcha ijs. Recepten voor matcha ijs en parfait van matcha, staan in mijn kookboek Japan in je pan op pagina’s 220 en 222. De wat bittere smaak van matcha gaat prima met het frisse en zoete van de kweepeer. Tijdens de traditionele theeceremonie wordt altijd een zeer zoete lekkernij bij de zeer bittere en tot licht schuimend opgeklopte matcha thee geserveerd.

Hieronder een recept voor de ook in Japan zeer gewaardeerde panna cotta en dit keer met matcha.

Matcha panna cotta

Voor 4-6 personen

Leg 6 blaadjes gelatine in koud water om te weken.

Doe 20 g matcha in een ruime kom met 25 g vanillesuiker.

Breng 250 gram sojamelk aan de kook.

Doe dit bij de matcha met suiker en roer los zonder klontjes. Gaat het makkelijkst met een garde.

Was de pan waarin de sojamelk is verwarmd en giet het matchamengsel door een zeef terug in de schone pan. Breng opnieuw aan de kook. Haal van de hittebron af en los de uitgeknepen gelatine erin op.

Doe nogmaals door een zeef in een schone bak en voeg al roerend 250 g Alpro cuisine toe. Roer af en toe. Wanneer het licht lobbig begint te worden in gewenste (met water omgespoelde) vormpjes doen of in een glas en laten opstijven in de koelkast.

Serveren

Om het storten iets makkelijker te maken, kun je de vormpjes 30-60 minuten in de diepvries zetten. Verkruimel een paar amaretti koekjes en doe op een bord. Los de panna cotta (het vormpje even kort onder de warmte kraan houden) en zet op het koekkruim. Leg er een schep kweepeergelei op, een stukje membrillo bij en een schep compote.

Wanneer je het in een cocktailglas serveert, verdeel je een mooie laag gelei over de panna cotta. Leg daarop een stukje membrillo en wat compote en eventueel wat verkruimelde amaretti.

In een simpel glazen kommetje leg je bovenop de panna cotta een schep gelei, een stukje membrillo en compote. Serveer met een (zelfgemaakte) tuile of wafelrolletje.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

asperge, ei, hartige custard, chawanmushi

Sun, 04 May 2025 12:36:03 GMT

Ei, dashi, sake, mirin en soja zijn de basis ingrediënten voor chawanmushi, een klassiek Japans gerecht, dat bij ons nog wat minder bekend is. De hartige custard wordt gestoomd en er zit vaak iets van vis in. Soms is het een garnaal, samen met een stukje kip en/of een schijfje kamaboko, een soort Japanse surimi.

Chawanmushi is een gerecht waarop je naar hartelust kunt variëren. Het eindresultaat is een zijdezachte custard, waarin nog wat bouillon is te onderscheiden. Je eet het warm, direct na bereiding, op kamertemperatuur of in de zomer zelfs gekoeld. Dus ook heel erg handig als je veel gasten hebt. Het kan makkelijk vegetarisch worden gemaakt. Dan gebruik je konbudashi (zonder vis) en verschillende groenten. In het kookboek Japan in je pan (pagina 144) worden verschillende suggesties gegeven.

In het voorjaar gebruik ik graag witte asperges en serveer ik het als onderdeel van een lichte lunch of bij een wat uitgebreider diner als een van de voorgerechten.

Per persoon gebruik je één mooie duimdikke asperge. Of je koopt bij de supermarkt wat soms wordt aangeboden als ‘verspil me niet’ asperges en op de markt als ‘soepasperges’. Het enige zichtbare wat van de asperge overblijft is namelijk het kopje. Dus bij dunne asperges geef je gewoon 2 of 3 aspergepuntjes. Hele dikke koppen kun je horizontaal door midden snijden.

Asperges zijn het lekkerste wanneer ze kraakvers zijn. Dan is de onderkant waar de asperge is gesneden nog blank en sappig en absoluut niet uitgedroogd of verkleurd.

Als een asperge wat langer van het veld af is, kan het bitter worden. Omdat niet iedereen dicht bij een aspergeteler woont en asperges direct van het land af kan kopen, kun je niet altijd even zeker zijn van de versheid. Om een mogelijke bittere smaak te verwijderen, koop ik ze het liefst ’s morgens en leg ik ze tot ik ze ga schoonmaken in een ruime bak met water. Na het schillen en de onderkant eraf snijden, leg ik ze tot het bereiden weer terug in vers water.

In het volgende recept gebruikt ik blokjes gerookte kip of een smaakvolle licht gerookte en gekookte ham. Wanneer je de chawanmushi vegetarisch wilt houden, kun je het vlees of de kip vervangen door bijvoorbeeld bimi of groene asperges die je van te voren kort gaart. In plaats van instant dashi waarin vis is verwerkt, gebruik je vegetarische konbudashi. Natuurlijk kun je ook je eigen dashi maken of kant en klare dashi uit een pak gebruiken (soms te koop bij de speciaalzaak).

Voor een luxe versie van deze chawanmushi kun je het gerecht vlak voor het serveren afmaken met een schep zalm- of forel eitjes of een klein roosje gerookte zalm of een stukje gerookte forel. Kortom, mogelijkheden genoeg.

Chawanmushi asperges

4 duimdikke asperges (of een evenredige hoeveelheid dunne of soepasperges)

2 eieren

250 g vocht (dashi met gepureerde asperges)

instant dashi

15 g mirin

15 g sake

4 g sojasaus

paar kleine stukjes gerookte kip of blokjes ham

40 g diepvriesdoperwten

bieslook, fijngesneden of zeer fijngesneden lente-ui

platte peterselie

Schil de asperges en snijd het kontje eraf. Snijd de aspergepunten eraf en de stelen in stukjes van ongeveer 1,5 cm. Brengt ongeveer 250-300 gram water aan de kook. Als je zeker weet dat je verse en zoete asperges hebt, kun je eerst de schillen en kontjes een minuut of 15 in dit water zacht koken. Dan afgieten en het kookvocht opvangen. Kook in deze aspergebouillon (of in gewoon water) de aspergestukjes in 10-15 minuten net gaar en doe er de laatste 5 minuten de aspergepunten bij. Giet af en bewaar de bouillon. Voeg aan de warme aspergebouillon naar smaak instant dashikorrels of -poeder toe en laat afkoelen.

Houd de kopjes van de asperges apart. Als ze erg dik zijn, kun je ze horizontaal halveren. Zoek van de gesneden aspergestelen per persoon 3 mooie stukjes uit en leg apart. Pureer de rest in een keukenmachine of blender, vermeng met de dashi en meet hiervan 250 gram af. Laat afkoelen.

Prepareer de chawanmushi potjes. Als je die niet hebt, kun je soufflépotjes of ramekins gebruiken. Doe in elk potje een paar blokjes gerookte kip of ham, de stukjes asperge, verdeel er de doperwten over en voeg wat bieslook toe of lente-ui.

Roer de eieren goed los in een ruime kom. Bij voorkeur met een vork of eetstokjes. Niet te veel kloppen. Er mogen geen luchtbelletjes ontstaan. Doe er de 250 g gepureerde asperge met dashi bij, de mirin, sake en soja. Meng goed en giet door een zeef in een schenkkan.

Verdeel het eimengsel over de potjes, doe de dekseltjes erop of sluit de ramekins af met een stukje aluminiumfolie.

Het stomen kan gebeuren in een stoompan. Breng het water aan de kook en stoom de potjes op de laagste stand van het gas of andere hittebron 12 tot 15 minuten. Niet te lang en op niet te hoge hitte, want dan kan het rubberachtig worden.

Au bain marie in de oven kan ook. Zet een braadslede in de oven met een laag kokend water en zet daarin de kommetjes of potjes. 5 minuten op 170 graden. Dan nog een minuut of 15 op 150 graden.

In een stoomoven, 20 minuten op 100 graden, full stea m.

In alle gevallen aan het eind van de bereidingstijd met een sateprikker of zo in de custard prikken. Als het vocht helder is, is de custard gaar.

Leg de bewaarde aspergepunt(en) op de custard al dan niet met een blaadje peterselie en doe de deksel of de folie er weer op. Laat nog even staan om de aspergepunt te laten doorwarmen.

Serveer direct of later op kamertemperatuur bij voorkeur met een houten of kunststof lepeltje. Garneer eventueel met een blaadje peterselie.

Chawanmushi asperge in een Japans chawanmushi kommetje met deksel. Chawanmushi betekent niets meer en niets minder dan 'gestoomd potje'

Chawanmushi asperge in een soufflépotje of ramekin, tijdens het stomen afgedekt met een stukje aluminiumfolie.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Matchagebak, aardbei, sakura, lentecocktail

Mon, 07 Apr 2025 14:51:40 GMT

Het is lente, bij mooi weer is het heerlijk toeven in de tuin of op het balkon. Als het weer minder mooi is, kun je de lente binnen halen.

Bijvoorbeeld met heerlijk matchagebak en aardbei of met een frisse lentecocktail. Geïnspireerd door sakura/kersenbloesem die ook in Nederland uitbundig bloeit, een cocktail op basis van kersen.

Matcha is bijna niet meer weg te denken uit ons dagelijks bestaan. Bekende koffieketens fabriceren de alom geliefde matchalatte, bij de supermarkt zie je matchaijs, het wordt aangeboden in chocolade, koekjes en bonbons. Matcha is modieus en wordt in enorme hoeveelheden weggedronken.

Matcha vindt zijn oorsprong in China, maar het kweken ervan in de schaduw werd in de 16e eeuw in Japan uitgevonden. Voor matcha worden de onderste blaadjes van de theeplant gebruikt, die drie tot vier weken voor de pluk geen zon hebben gehad. Daarna worden de blaadjes gestoomd en gedroogd en op steen vermalen.

De traditionele Japanse theeceremonie staat bekend als chanoyu of sadō/chadō. De ceremonie van het bereiden, serveren en drinken is een meditatieve en spirituele bezigheid. De met een bamboe klopper tot een schuimige drank opgeklopte thee is vaak wat bitter, een beetje grassig en wordt meestal geserveerd met een zeer zoete lekkernij, wagashi.

Matcha wordt steeds meer gebruikt om gerechten op smaak te brengen en te kleuren. Het is echter niet altijd echte matcha die je koopt, maar een poeder waar van alles in kan zitten, zoals vulmiddel en suiker en de groene kleur komt soms van al dan niet kunstmatige kleurstoffen in plaats van die dure, in de schaduw gekweekte echte matcha. Wanneer je matcha koopt, kijk dan altijd op de ingrediëntenlijst of je echt te maken hebt met pure matcha.

Ik deel hier graag mijn recept voor een:

Matchataartje met mascerpone

Voor een springvorm van 18 cm

100 g knapperige haverkoekjes

50 g boter gesmolten

250 r mascarpone

20 g matcha

100 g kookroom of slagroom

40 g cakemeel of fijne bloem

4 grote eieren

80 g fijne suiker

Drup citroensap

Puntje zou t

Beboter de springvorm. Verkruimel de koekjes, meng er de boter door en maak er in de vorm een cakebodem van. Druk goed aan. Bewaar in de koelkast.

Doe de room in een kom, zeef er de matcha boven en roer los. Zorg dat je geen klontjes krijgt.

Roer ook de mascarpone los en doe er dan het matchamengsel bij. Meng goed.

Zeef er 40 g cakemeel boven en meng ook dit weer goed.

Verwarm de oven op 160 graden.

Scheid de eidooiers en eiwitten. Klop de dooiers luchtig met een gedeelte van de suiker, doe dit bij het beslag en meng.

Klop de eiwitten stijf met een puntje zout en een paar druppels citroensap. Wanneer het stijf begint te worden de rest van de suiker in gedeelten toevoegen. Klop tot zich een soort “romige” punten vormen, die rechtop blijven staan wanneer je de klopper eruit trekt.

Vouw het eiwit in delen door het beslag zonder het te veel te bewerken.

Haal de geprepareerde springvorm uit de koelkast en laat het matchabeslag erin glijden. Strijk de bovenkant enigszins glad.

Zet eerst 20 minuten in de oven op 160 graden.

Breng de temperatuur terug naar 110 graden en laat nog 60 minuten verder garen.

Kijk halverwege even naar de bovenkant. Wanneer deze (te donker) dreigt te worden, de vorm afdekken met aluminiumfolie.

Elke oven is anders. Controleer daarom ongeveer 10 minuten voor de baktijd is verstreken of het taartje gaar is. Als je er een metalen pin, breinaald of iets dergelijks in steekt en deze komt er zo goed als droog uit, dan is het taartje gaar., Geef anders nog wat extra tijd. Ook als je het recept voor een veel grotere vorm zou verdubbelen, dan heeft de taart al snel een extra uur nodig om te garen.

Wanneer de taart gaar is, uit de oven halen en in de vorm volledig laten afkoelen. Doe over op een platte schaal en laat nog een uur of twee in de koelkast rusten voordat je hem aansnijdt. Dit taartje kan heel goed een dag van te voren worden gemaakt .

Serveer met één mooie, grote aardbei en eventueel een toef slagroom.

Je kunt veel kanten op met dit taartje. Ook erg lekker en heel erg Japans is om er een schep gezoete azukiboontjes bij te serveren. Dit is in blik te koop bij de Aziatische winkel.

Of in de herfst met een compote van kaki. Hiervoor kook je in mooie blokjes gesneden kaki kort op met een scheutje vanillelikeur of een vanillestokje of wat vanillesuiker.

Voor de kerst bestuif je het groene taartje licht met poedersuiker en versier je het met chocolade hulstblaadjes en iets roods of met gouden en zilveren sterretjes.

Onlangs maakte ik de matchataart in een grotere versie als dessert voor 12-14 personen. Voor de garnering eerst een spiegel gemaakt van hazelnootschnapps met agaragar(150 g vocht met 1,5 g agaragar). Dit, nadat het was opgesteven, bovenop de volledig afgekoelde taart gelegd. Slagroom opgeklopt met wat vanille en kinako. Dit 'superood" is gemaakt van geroosterde sojabonen die zijn vermalen tot poeder. Kinako is zeer eiwitrijk en een beetje nootachtig van smaak. De slagroom wordt er snel stijf door, dus voorzichtigheid is geboden. Met deze crème de taart opgespoten en afgewerkt met geroosterde hazelnoten en het geheel licht bestoven met wat matcha door een zeefje.

Je kunt er ook een vegan versie van maken. Het resultaat is minder hoog en luchtig, maar nog steeds erg lekker en zelfs een beetje hartig.

Maak de koekjesbodem van vegan digestives en margarine, vervang de mascerpone door Japanse silken tofu die je in de keukenmachine romig draait, gebruik agavesiroop ipv suiker en voeg ipv eieren tegelijk met het meel een zakje bakpoeder toe.

Zelf heb ik er geen ervaring mee, maar om het gebak wat luchtiger te maken, zou je kunnen proberen om aquafaba te gebruiken, 90 g die je opklopt met een theelepel citroensap, en als laatste stap voor het bakken toevoegt ipv geklopt eiwit.

Sakura cocktail

Voor 2 cocktails

60 g Aperol

45 g kersenbrandenwijn

15 g Monin witte chocoladesiroop

9 g Angostura Bitter orange

5 g yuzu sap

Mengen en koel bewaren. Dit kan van te voren.

Serveren in een champagneflut, over ijsblokjes met eetbaar sakurabloemetje erin en afmaken met brut champagne, cava, prosecco of iets dergelijks

Wanneer je gepekelde en eetbare sakurabloemetjes gebruikt, deze eerst goed weken en afspoelen om het meeste zout eruit te krijgen. Dan invriezen in ijsblokjesvorm. Wanneer het ijs smelt, komt het bloemetje los, en krijg je even een iets zilte kick. In plaats van deze bloemetjes, kun je ook andere eetbare bloemetjes gebruiken, zoals bijvoorbeeld viooltjes of iets dergelijks. Door water eerst te koken en af te laten koelen, krijg je beter transparante ijsblokjes.

Alcoholvrije Sakura cocktail

voor 2 cocktails

60 g Martini vibrante

45 g zure kersensap (Tart Cherry)

15 g Monin witte chocoladesiroop

5 g sinaasappelsap

5 g yuzusap

Mengen en koel bewaren. Dit kan van te voren.

Serveren over ijs in een champagneflute met een schijfje sinaasappel en afmaken met (suikervrije) tonic.

Maak ijsbolletjes van water met een scheutje kersensap.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Okazaki-jo, hatchomiso, bloesems, afscheid

Sun, 30 Mar 2025 17:01:23 GMT

Niels maakte met viltstift een prachtige ‘blockprint-stijl’ tekening van Okazaki-jo.

Een laatste week. Geen school. Geen examens en testen. Eigenlijk gewoon een week vakantie. Afscheid nemen van een simpel studentenleven dat je soms meer brengt dan wat je studeert. Ook een week om nog eens na te denken over wat zo een periode met je heeft gedaan en vooral ook wat je hebt geleerd buiten dat ene ding waarvoor je kwam. Om je vervolgens te realiseren dat door even buiten je gewone bestaan te stappen er ineens totaal andere deuren opengaan.

De lente lijkt eindelijk begonnen. Zo her en der verrijzen bij de huizen allerlei potjes met violen en andere kleine fleurige potplanten.

Het verbaast me dan weer dat een boom die zo goed als overleden lijkt, er ook gewoon blijft staan. Maar misschien weten de bewoners meer dan ik en blijkt die boom straks weer tot volledig leven te komen. Of misschien staat hij daar vanuit de wabi sabi-gedachte. De filosofie die de schoonheid van imperfectie waardeert en de vergankelijkheid der dingen, het natuurlijke proces van groei, verval en dood.

Ook zie je inmiddels zelfs in de kleinste tuintjes prachtige bloesems verschijnen van spierwit tot diep roze. Op dit moment is dat meestal nog geen kers. Kersenbloesem herken je aan een klein knikje in de bloemblaadjes, alsof het hartjes zijn.

Ook mimosa en iets ander geels begint al mooi uit te lopen.

In een andere tuin hangen in netten shiitake paddenstoelen te drogen. Men heeft hier vaak ergens een stukje grond en/of een kleine kas waar vooral groenten en dat soort dingen worden verbouwd. Zo hoorde ik in het badhuis van de week van een mevrouw dat ze in haar ‘volkstuintje’ op dit moment enorme hoeveelheden satoimo heeft, bij ons ook wel bekend als taro (ongeveer). Ze gaart de knolletjes met de gewassen schil en al ongeveer 5 minuten in de magnetron, stampt ze fijn en mengt ze met bloem. Daarna vormt ze er een soort platte koeken van die ze invriest. Bij gebruik worden ze simpelweg in wat neutrale olie opgebakken.

Zaterdag eindelijk eens rustig uitgeslapen om uiteindelijk wandelend richting Okazaki kasteel te gaan. Via AEON, want ik wilde eerst geld uit de muur halen en dat lijkt daar het voordeligst te kunnen gebeuren. We besloten verder met een taxi te gaan, wat we echter na ruim een kwartier wachten opgaven en op bus 26 stapten, die ons heel dicht bij het kasteel bracht.

Tot ons grote plezier struikelden we bijna over een terras vlak voordat we bij Okazaki kasteel waren. En dat kun je echt struikelen noemen, want een terras is in Japan echt een uitzondering. Heerlijk buiten gezeten met een klein hapje en iets te drinken. En dan zie je weer wat een diverse aanblik het Japanse doorsnee publiek biedt. Dames met wat wij bijna ouderwets ‘tuttige’ en stijve kleding noemen met lange wijde (plooi)rokken in vooral beige en crème tinten.

Maar ook een groepje mannen uitgedost als vrouwelijke manga types. Want ook dat is Japan.

En een paar meisjes gekleed als, voor ons onbekende, maar voor mangaliefhebbers waarschijnlijk bekende en populaire manga figuren.

Helaas was de kersenbloesem nog niet eens een beetje aan het bloeien. Dat wordt spannend, want over 5 dagen op 27 maart (helaas 2 dagen nadat wij uit Okazaki vertrekken) begint het sakura festival bij Okazaki kasteel.

In een klein winkeltje in de buurt van het station is het wel al kersenbloesemtijd en kun je traditionele ambachtelijk gemaakte zoetwaren kopen in de kersenbloesemkleuren: wit, roze en pastelgroen. Het bruine dingetje is iets met zoete aardappel en sesam.

Op de terugweg liepen we naar de Hatcho miso fabriek. Okazaki is beroemd om zijn hatcho miso en is misschien wel die enige plek in Japan waar dit wordt gemaakt. Hatcho Miso heeft een unieke, umami-rijke smaak die je misschien wel moet leren waarderen. Het wordt gemaakt van hoogwaardige sojabonen, zout en water. Gekookte en gepureerde sojabonen worden gevormd tot balletjes die worden gemengd met zout water, waarna het drie winters fermenteert in vaten van cederhout. Al in het Meiji tijdperk werd Hatcho Miso dagelijks door de keizer van Japan gegeten. Het heeft minder zout dan de gemiddelde miso en het heeft een zeer sterke smaak en een donkere, bijna zwarte kleur.

Bij de fabriek kun je een van de lekkerste ijsjes eten die ik ken: miso softijs, bestrooid met miso poeder en een hartig-zoet miso koekje erbij.

’s Avonds was ons laatste etentje bij Daishosuisan. Dit keer kregen we als ‘service’ (gratis) bij onze sashimi een onigiri sushi met buri (yellowtail/hamachi), prachtig ingesneden en licht gezouten, waardoor hij boterzacht was.

Verder overheerlijke gebakken tofu met katsuobushi die bovenop de warme tofu uitbundig tot leven leek te komen.

Als dessert een ijsje van en met kinako (tot poeder gemalen geroosterde sojabonen) met stroop van zwarte suiker uit Okinawa en daarbij een glas umeshu (lichtzoete 'pruimenwijn’) op ijs.

Helaas werd ik ’s nachts geveld door een maag/darmprobleem, dat niet kwam omdat ik iets verkeerds had gegeten, maar door een of andere infectie die heerste op school. Daar lig je dan in bed je laatste weekend in Okazaki met allemaal leuke plannen voor die zondag. Gaat het maanden goed door mondkapjes te dragen op school en vooral ook daar steeds goed je handen te wassen etc. etc., want op scholen slingeren nou eenmaal vaak veel infectieziekten rond. Soms doe je er blijkbaar niks tegen. Is je lijf gewoon even klaar. Gelukkig bleef de koorts beperkt en mankeerde mijn lief niks, zodat hij mij kon verzorgen met kopjes thee, bananen en cocacola tegen de misselijkheid. Maandagochtend gingen we toch naar buiten en heb ik zelfs een bordje koude boekweitnoedels gegeten voor het weer klaar was en ik terug mijn bed in ging.

Gelukkig ging het dinsdag veel beter. Nog één keer leverde ik mijn vuil netjes gesplitst in voor we eindelijk naar Nishio gingen, dat zichzelf op hun site met toeristische informatie aanprijst als ‘little Kyoto’. Je moet maar durven. Wat een verdrietige stad. De aardige busrit van ruim een half uur door kleine buitenwijken van Okazaki, wat plattelandsgebieden en industrieterreinen bracht ons na ongeveer 13 kilometer bij Nishio station. Een megalomaan gebouw, dat waarschijnlijk bedacht was met ‘little Kyoto’ in gedachten, wat nooit helemaal uit de verf is gekomen. Vooral gesloten en lege winkels in een volkomen onlogisch station met ruimte voor een netwerk aan treinen, die er nauwelijks komen en geen toeristeninformatie (wat je verder zelfs in de meeste kleinere dorpen die iets te bieden hebben wel vindt, al is het soms niet meer dan een kiosk). Wel informatie op borden, de ons echter ook niet veel wijzer maakten.

Op weg naar het kasteel vonden we een mooie oude tuin, die ergens begin 1900 moest zijn aangelegd. Helaas kon je nergens iets van koffie drinken of zo. Er was zelfs geen conbini, of ‘convenience store’ die je in de meeste Japanse steden e dorpen op ongeveer elke straathoek vindt.

Het kasteel zelf heeft een klein museum en ook daar heeft men waarschijnlijk een beetje ‘little Kyoto’ in gedachten gehad met een geharkte ‘grinttuin’ in de vorm van een rivier volgens het principe van de Ryoan-ji stenentuin in Kyoto.

Verder was er weinig in dit stadje dat vooral wordt gekenmerkt door wat men in Japan ‘shutter dori’ noemt. Dat zijn geen straten waar de ‘shutters’ of rolluiken van winkels met prachtige straatkunst zijn beschilderd, maar straten waar kleinere en oorspronkelijk winkels geen bestaansrecht meer hebben door het verrijzen van grote winkelcentra in het centrum of in de buitenwijken van die steden en doordat er steeds meer via internet wordt gekocht. De winkels gaan failliet, de grijze rolluiken gaan neer en wat er overblijft, is een grauwe straat met misschien nog één winkel, die een heldhaftige poging doet om te blijven bestaan en naast het rolluik nog zijn deuren open heeft en wat vrolijke planten en bloemen voor de deur.

Een stuk eerder dan we hadden gedacht, waren we terug bij het station. De eerstvolgende bus terug naar Okazaki, liet een uur op zich wachten. Gelukkig was er een Dunkin’ Donuts waar we eindelijk de langverwachte koffie konden drinken. We deelden een simpele donut en keken onze ogen uit naar wat er hier naar binnen werd gewerkt door de overige clientèle De standaard leek per persoon drie verschillende donuts met smaken die je waarschijnlijk alleen in Japan ziet. Roze sakura (kersenbloesem) donuts, hartige donuts met garnalen, knakworstjes en curry-donuts. Koffie en sommige frisdranken kun je gratis bijvullen. Tegelijkertijd werden er dan nóg een paar donuts bij gehaald. Geen wonder dat nieuwere generaties hier hun ranke en slanke posturen kwijtraken. Op deze manier werk je tijdens de lunch je dagrantsoen aan brandstof naar binnen.

Vanaf Okazak i station is het twee haltes met de ‘loop line’ naar Nakaokazaki en twee minuten lopen naar het gerenommeerde udon restaurant ‘Taishoan Kamaharu’. Ooit leerde ik daar in 2020 udon maken, vlak voordat de corona-ellende in alle hevigheid losbarstte.

Je eet er de beste handgemaakte dikke noedels in een fantastische bouillon met lente-ui en wasabi. Er is een bepaalde manier om de noedels uit die kokend hete bak water in je bouillon te laten glijden, al vergt dat wel enige oefening.

De temperatuur was inmiddels opgelopen tot wat in Nederland en prettige zomerse dag zou zijn met zo een 22-23 graden. Dat noodt tot een uurtje rusten voor de laatste avond in Okazaki.

Als je maag nog steeds niet helemaal 100% is, wordt dat geen wilde braspartij, maar een rustige avond met licht en heerlijk eten, mooie gesprekken, een prettige wandeling naar huis en af en toe een traantje om deze periode af te sluiten.

Het is opnieuw een bijzonder periode geweest in mijn leven. Elke studietijd hier heeft zich gekenmerkt door één bepaald iets. Soms was dat met name verwondering over andere gewoonten en gebruiken, of écht contact met Japanners, en mooie tripjes maken, soms vooral wat ik leerde van lokale chefs over de Kaiseki-keuken. Keihard studeren en kanji willen onthouden. De kookles die ik zelf gaf uit mijn kookboek aan Japanse dames. Of het was de voor mij nieuwe bewegingstraining KaQila of met de lokale taiko-groep meespelen. Het wordt me ook steeds duidelijker dat zo een periode met weinig keuzes, een simpel leven met weinig luxe, heel veel rust kan geven.

Ook het delen hier, van die laatste twee weken met mijn geliefde, hij op zijn futon in het hoekje van de kamer met zijn hoofd bijna in de kast, geeft weer een extra facet aan de edelsteen van ons gezamenlijk bestaan. Culinair gezien stond het vooral in het teken van sake en cocktails. Het allerbelangrijkste deze periode waren echter de bijzondere banden die ik smeedde, de vriendschappen die ontstonden en wat ik leerde over het leven en over mezelf. Het afscheid doet dan ook een beetje pijn.

Wanneer je vanaf Osaka terugreist naar Nederland, is het zeer ontspannen om de laatste avond in een hotel op het vliegveld te slapen, zoals bijvoorbeeld het Nikko hotel van waaruit je de volgende ochtend rechtstreeks in een paar minuten de vertrekhal in loopt. Onze vlucht vertrok op tijd om 13.00 uur. Je komt dan rond half acht ’s avonds aan in Amsterdam, wat met betrekking tot het te overbruggen tijdsverschil prettig kan zijn. Een beetje doortrekken tot zo laat als het lukt en je hebt kans dat je meteen al een aardige nacht maakt. Dan ben je ineens weer thuis en lijkt dat kleine huisje in die woonwijk in het Japanse Okazaki heel erg ver weg.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Examenweek Yamasa

Mon, 24 Mar 2025 02:46:06 GMT

Examenweek 1e trimester 2025 Yamasa Okazaki

Na ruim een week reizen met een redelijk vol programma, ben je lichamelijk moe en dat is in een paar dagen weer opgelost. Na daarna ruim een week elke dag buiten schooluren nog een uur of 3-4 studeren wordt je hoofd moe. En met dat vermoeide hoofd ga je dan de examenweek in.

Maandag, de eerste examen dag begon met een leestest waarvan ik nauwelijks iets begreep en dus een hoop giswerk deed. Ik was niet de enige die er met een vermoeid hoofd in ging. Een van de klasgenoten viel boven het proefwerk zo diep in slaap, dat de leerkracht echt een paar keer moest schudden om hem wakker te krijgen. Dat is een van die jongens die zwaar werk doen om geld voor de studie te verdienen. Een andere jongen kwam 10 minuten te laat, omdat hij zich niet goed had gevoeld en zelfs moest overgeven. Een andere klasgenoot was uiteindelijk vrijdag, de laatste examendag, zo moe en voelde zich zo ellendig, dat hij na de test naar huis ging en de schooldag niet kon afmaken.

Dan zie je maar weer hoe groot de druk kan zijn en hoe belangrijk het voor sommigen is om dit examen goed te doen. Dat is of om door te kunnen naar een volgende klas om klaar te zijn om die zo belangrijke JLPT N3 test te doen. (Japanese Language Proficiency Test) Anderen houden na dit trimester op met deze school en gaan bijvoorbeeld in Nagoya een beroepsopleiding volgen waarvoor de resultaten van dit examen ook belangrijk zijn.

Maandagmiddag moest je een opstel schrijven dat aan de strikte regels van beoordeling is gebonden.

Om ons een beetje op te peppen, had ik een matchacake gemaakt in de rijststomer. Hij zag eruit als een beschimmelde Edammer kaas, maar smaakte heerlijk, meer als een soort gestoomde Indonesische cake.

Daarna een dag alleen nieuwe grammatica en kleine testjes. Woensdag de spreektest, waarbij niet alleen wordt gelet op uitspraak, intonatie, juist gebruik van de grammatica, maar ook op hoe je luistert met de bijbehorende geluiden, woorden, knikjes etc.

Op donderdag had een van de klasgenoten vrij genomen om te studeren voor de grote grammaticatest van vrijdag. Een andere klasgenoot had een excuus om vrijdag de test in de klas niet te hoeven doen en kreeg thuis 48 uur om de test te doen. Het gaat om 200 multiple choice vragen die je online doet. Vanaf het moment dat je online de test start heb je 90 minuten om hem te doen. Je mag geen woordenboek gebruiken of je telefoon om iets op te zoeken. Het gekke is natuurlijk wel dat wanneer je die test in de rust van je eigen huis kunt doen, je ook gewoon je elektronische woordenboek en vertaalprogramma voor kanji die je niet begrijpt kunt gebruiken en je dus een veel andere en betere uitslag zou kunnen krijgen. Op ons niveau weet je namelijk al van tevoren dat je niet alle 200 vragen gaat halen, dus als je er minder haalt, maar wat je haalt beter is, is ook je resultaat beter. Je beduvelt hierbij natuurlijk vooral jezelf, wat je op een mogelijk hoger niveau kan gaan opbreken.

Zelf kwam ik niet echt meer toe aan wat extra voorbereiding voor het ‘speed exam’, want mijn lieve Niels kwam ’s middags aan uit Nederland. Na wat boodschappen doen voor het avondeten, haalde ik hem op van het station Okazaki. Het is altijd weer apart als je elkaar zo een tijd niet in het echt hebt gezien. Na lang bijpraten onder het genot van een glas bubbels en aardbeien, gingen we vroeg slapen. Niels op zijn gespreide bedje op de grond was binnen een paar seconden in diepe slaap.

Om vrijdag wat geluk te brengen bij het laatste examen, had ik een aantal origami kraanvogels gevouwen en van mijn klasgenoot kreeg ik een zakje met een piepklein gevouwen kraanvogeltje en wat bloesems.

Ik kwam tot vraag 115 (volgens mij), waarvan ik de vragen vanaf 85-90 ongeveer vooral met raden heb ingevuld. Met grammatica vind ik multiple choice trouwens niet bepaald gemakkelijker, want het brengt je ook in de war met wat er eventueel allemaal mogelijk zou kunnen zijn.

Twee Canadese medestudenten uit een andere klas hadden mijn kookboek gekocht dat door Niels vers was ingevlogen vanuit Nederland. Dat het in het Nederlands was, vonden ze geen enkel probleem en konden ze zeker lezen met een vertaalprogramma.

Vanaf het derde uur was onze klas wel klaar met school. En dat werd niet beter doordat we een leerkracht hadden die ons niet bepaald bij de materie wist te betrekken. Ze legde ingewikkelde grammatica uit vanaf haar tafeltje achter de computer en was alleen maar aan het spuien. Er was nauwelijks communicatie en betrokkenheid. Een paar van ons probeerde er nog wel wat aardigs van te maken, maar uiteindelijk gaven we het op. We worstelden ons al gapend door het laatste uur na de lunch heen en wierpen ons als een soort halve wilde honden uitgelaten de prachtige lentedag in.

Ook ik liep blij en huppelend naar huis en keek uit naar het weekend met mijn lief. We gingen ’s middags naar het badhuis en na afloop deden we een sake en shochu ‘tasting’ bij mijn favoriete tachinomi.

Zaterdag was ingepland voor Nagoya. We bezochten het dure winkelgebied Sakae, waar Niels een paar Nike gympen kocht die speciaal voor de Aziatische markt zijn gemaakt. Met (imitatie) slangenhuid, omdat 2025 het jaar van de slang is.

We aten tako yaki in een hilarisch piepklein tentje in de buurt van de Asu Kannon tempel. Er zaten een aantal studenten, die al een beetje boven hun theewater waren, en vooral bleven roepen hoe geweldig we Japans spraken, terwijl ze zelf eigenlijk wel in het Engels verder wilden, maar niet durfden.

Bij Mitsukoshi op de delicatessenafdeling vergaapten we ons aan het aanbod van verse voor ons niet echt bekende schaal en schelpdieren. Ook aan de prachtige manier waarop taart, groente en fruit wordt geëtaleerd. We kochten twee enorme dekopon, ongeveer nog groter dan een uit de kluiten gewassen grapefruit.

’s Avonds aten we bij mijn favoriete, en inmiddels ook van Niels, restaurant bij het station. We kozen voor een opeenvolging van verschillende hapjes. Bij de sashimi kregen we er bovenop een flinke schep zalmeitjes, als ‘sabisu’, service, dus kadootje van de zaak. Het was ook u weer een groot plezier om hier te eten. Niet alleen is de vis kraakvers en goed bereid, de sfeer is altijd vrolijk en energiek. Toen we op het punt stonden om te vertrekken, werden we aangesproken door een licht aangeschoten op het oog welgestelde jongeman. Ook hij wilde wel in het Engels met ons praten, maar het lukte niet. In een mengeling van alles communiceerde hij vooral met Niels. Het ging over auto’s. Het bleek, als het waar is, een van de kleinzoons te zijn van de grote meneer Toyoda, van Toyota. Toyoda werd als merknaam Toyota, omdat het aantal ‘strokes’, streken waaruit de naam Toyoda bestaat een ongeluksgetal is. Door er Toyota van te maken, werd het een goed getal aan ‘strokes’. Toen hij begreep dat Niels heeft gereden en rijdt vanaf de MR2 in 1990 tot de GR86 nu, werd hij helemaal wild en boog hij bijna tot met zijn neus op de grond. Ook wilde hij meteen onze gehele rekening van de avond betalen. Daar hebben we gelukkig een stokje voor kunnen steken. We gaan nog uitzoeken wie die jongeman nou echt is.

Zondag is natuurlijk sushilunch dag en met zijn tweeën wordt dat best een aardige stapel bordjes sushi die je verorbert. Als dessert hadden we de uit Nagoya meegebrachte dekopon.

Op school is het een beetje rare week. De examens zijn voorbij. Er zijn besprekingen over de schrijf- en de leestest. De schrijftest was voor iedereen in orde, alleen hadden we eigenlijk bijna allemaal hetzelfde commentaar, dat we iets meer uitleg en uitgebreidere zinnen hadden moeten gebruiken om het naar een hoger niveau te tillen.

Bij de schrijftest kwam ik één puntje te kort om te slagen. Troostend is dat van de 23 mensen in deze klas (we zijn over twee klassen verdeeld, omdat men hier de grootte van de klas niet boven de 13-14 wil laten komen), er slechts 3 zijn geslaagd, waarvan 1 met de hakken over de sloot. De hogere klas doet hetzelfde examen, maar van hen wordt verwacht dat ze hoger scoren dan wij. Ik was best tevreden met mijn slechts 1 punt te kort. Het ‘speed exam’ zoals het heet, heb ik redelijk gedaan. Veel beter dan dit had ook niet gekund met vlak voor het examen twee weken school missen en de avond voor het ‘speed exam’ herenigd worden met mijn geliefde.

Wat jammer was, was dat er die laatste week weinig werd gedaan met luchtigere onderwerpen, zoals bijvoorbeeld Japanse taal- en cultuurspelletjes, kalligraferen (zoals in een andere klas) en dat soort dingen. Het valt me trouwens op hoe weinig aandacht er aan de Japanse cultuur wordt besteed en hoe weinig heel veel studenten hiervan weten.

Soms als je een keer heel erg vroeg wakker bent, dan word je verrast door een mooi plaatje van mijn simpele basis ingrediënten in een mini-vensterbank.

Vrijdag was afzwaaien, wat hier in Japan net als wanneer er nieuwe leerlingen op school komen, altijd een officieel ding is. Een stuk of 20 studenten zwaaiden af en hielden allemaal hun eigen toespraak van een heel simpel ‘domoarigato’ tot een ongeveer 3 minuten durende prachtige en duidelijk uitgesproken speech met grapjes en serieuze onderdelen erin. Zelfs Niels, die erbij aanwezig kon zijn, viel het op hoe mooi deze jongen sprak.

Wij vierden ‘school is out for summer’ met een uitgebreide lunch, ’s middags naar het badhuis.

’s Avonds deden we onze eigen sake proeverij met o.a. mooie sake’s uit Achi, dat is de provincie waarin Okazaki ligt. Er was zelfs een genshu uit Okazaki. ‘Genshu’, een sake die zijn eigen oorspronkelijke alcoholpercentage heeft behouden, die men niet op het lagere over het algemeen gewilde alcoholpercentage van 14-15% heeft gebracht. (voor meer info over sake zie de blog hierover) https:/www.janinjepan.nl/sake-nihonshu-hoe-wordt-het-gemaakt

Daarna was het tijd voor okonomiyaki bij een ‘all you can eat restaurant’, want dat is de enige plek waar dat kan hier in de buurt. Wanneer je boven de 70 bent, krijg je korting, omdat men ervan uitgaat dat je dan een stuk minder eet. En dat klopte zeker als we keken naar een jong stel, dat nu al wat lichaamsgewicht aan de zware kant was. Het leek alsof ze alles wat er op de kaart stond bestelden.

Soms wordt het door een robot naar je tafel gebracht. De ene schotel na de andere werd aangevoerd, van okonomiyaki tot yakisoba, gefrituurde dingen en tussendoor enorme glazen frisdrank. Een suikerspin en toetjes werden tussendoor genuttigd. Het voelt gewoon verdrietig om te zien hoe het een na het ander op volkomen gedachteloze manier naar binnen lijkt te worden gepropt.

De wandeling terug naar huis zorgde er gelukkig een beetje voor dat de enorme ‘baklucht’ uit onze kleren werd gelucht en dat verdrietige beeld uit ons hoofd.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Sake, shochu, nihonshu, hoe wordt het gemaakt?

Mon, 17 Mar 2025 11:13:01 GMT

Sake, shochu, nihonshu, wat is dit eigenlijk? Sake staat voor Japanse alcoholische dranken. Nihonshu is wat wij in Nederland sake noemen. Sake noemen wij rijstwijn maar het is geen wijn. Shochu wordt ook wel onterecht Japanse wodka genoemd, maar het is geen wodka.

In het onderstaande artikel gaat het over het brouwen van nihonshu, wat wij dus sake noemen.

Tijdens de Culinaire Inspiratiereis met de dames Van de Bunt van sterrenrestaurant De Leuf in Ubachsberg, bezochten we sakebrouwerij Akishika, in 1886 gevestigd in de provincie Osaka. Dit bezoek kwam tot stand via Dick Stegewerns van importeur en distributeur Yoigokochi Sake Importers.

Over het algemeen kun je niet zomaar bij een sakebrouwerij aankloppen en vragen of je de brouwerij mag bezoeken. Je hebt meestal een introductie nodig.

We waren in de fantastische gelegenheid om het brouwproces van begin tot eind te kunnen ervaren.

Een van de bijzondere dingen van deze brouwerij is dat men werkt volgens het begrip ‘ikkan-zukuri’, wat betekent dat men alles in eigen hand heeft en ook graag wil houden, vanaf het planten van de rijst tot aan het moment dat de sake in de fles komt. De mannen die tijdens het brouwproces in de brouwerij werken, werken zomers op het land om de organische rijst te laten groeien. De speciale rijst wordt in mei geplant, in september geoogst en kort gedroogd, waarna meteen het brouwproces met polijsten begint. Sake wordt in de koude maanden gebrouwen, van oktober tot en met maart.

Wanneer sake uit de gefermenteerde rijstmassa wordt geperst, blijft er sakekasu over. Je zou het een soort droesem kunnen noemen. Ook andere bijprodukten van het sakebrouwen worden net als de sakekasu gefermenteerd en als meststof gebruikt op de rijstvelden. Er worden geen pesticiden of andere bestrijdingsmiddelen gebruikt. Door geen stikstofhoudende meststoffen te gebruiken, krijg je een mooiere rijstkorrel die een zeer zuivere sake oplevert zonder ongewenste bijsmaken.

Om alles in eigen hand te kunnen houden en geen contaminatie van buitenaf te krijgen, heeft deze brouwer zelfs een eigen kostbare kolossale polijstingsmachine aangeschaft om de rijst te slijpen. Ik zal hier verder niet ingaan op de slijppercentages van de rijstkorrel, maar even kort door de bocht zou je kunnen zeggen dat hoe meer de rijst is geslepen of gepolijst, dus hoe minder er van de rijstkorrel overblijft, hoe eleganter en lichter de smaak wordt. Hoe minder de rijst wordt gepolijst hoe steviger de smaak zal zijn met meer umami. Op het etiket van een fles sake zie je bijna altijd een percentage staan dat aangeeft hoeveel van de rijstkorrel er na het slijpen is overgebleven.

In principe zit er in sake niet meer dan rijst, water, koji en gist.

Koji is een schimmel, een enzym, die ervoor zorgt dat zetmeel in de rijstkorrel wordt omgezet naar suiker, waarop de gist de suiker kan omzetten naar alcohol.

Bij binnenkomst werd op dat moment in enorme netten de gestoomde rijst gelost op een soort korte lopende band. De rijst wordt eerst gewassen en geweekt tot het ongeveer 30% van zijn eigen gewicht aan water heeft opgenomen. Daarna wordt het een uur gestoomd. Tijdens dit proces neemt de rijst nog eens 10% water op.

Bij deze brouwer wordt de rijst gelost en gaat er meteen de koji bij. Koji wordt slechts gestrooid op een klein gedeelte van de rijst en alleen dat gedeelte gaat de koji-kamer in.

Daarna wordt het al rennend in enorme balen van rond de 30 kilo naar de kojikamer gebracht, waar het op een temperatuur blijft van tussen de 36 en 45 graden.

In de snikhete kojikamer wordt de hete rijst met de hand verspreid tot een mooie egale massa.

Na een dag gaat het naar weer een andere kamer, waar het afgedekt met een aantal lagen linnen op een door de brouwer gewenste temperatuur wordt gehouden.

Daarna gaat de rijst die inmiddels van de koji is doordrenkt naar de droogkamer.

Er wordt shubo gemaakt van gestoomde rijst, koji, gist en water. Shubo is de moeder cultuur die wordt gebruikt voor het uiteindelijke fermentatieproces. Shubo moet zuur blijven om de groei van ongewenste microben te voorkomen. Dat kan door het kweken van melkzuurbacillen in de shubo zelf of door melkzuur toe te voegen. De manier waarop dit gebeurt, heeft invloed op de uiteindelijke smaak van de sake en is een keuze van de brouwer.

Het brouwen van sake bestaat meestal uit drie stappen. In de eerste stap worden shubo, gestoomde rijst, koji en water in een tank gedaan en een dag gefermenteerd. Daarna wordt meestal nog twee keer een hoeveelheid gestoomde rijst, koji en water toegevoegd om het fermenterende volume beetje bij beetje te verhogen en het gistingsproces geleidelijk te laten verlopen. Deze brouwer maakt ook sake waarbij er maar éénmaal een hoeveelheid gestoomde rijst, koji en water aan de shubo wordt toegevoegd. Doordat het volume beperkt blijft, levert dit een speciale en natuurlijk ook meer kostbare sake op.

De temperatuur tijdens het brouwproces, dat in totaal ongeveer drie tot vier weken duurt, blijft tussen de 8 en de 18 graden. Wanneer het fermentatieproces plaatsvindt onder de 12 graden, duurt het langer. Het resultaat is een elegantere sake met een fruitig aroma. Sake’s die we ginjo en daiginjo noemen worden op deze manier gebrouwen.

Het uiteindelijke alcoholpercentage na fermentatie ligt tussen de 17% en 20%.

In de laatste fase van het fermentatieproces mogen brouwers een kleine hoeveelheid gedestilleerde ‘brouwersalcohol’ toevoegen, waardoor je een sake krijgt die meestal zacht en makkelijk te drinken is. Akishika maakt alleen wat men ‘Junmaishu’ (pure sake) noemt. ‘Junmaishu’ is de enige soort sake waaraan geen alcohol wordt toegevoegd.

Uiteindelijk wordt bij de meeste brouwers de massa twee keer gefilterd. Als methode wordt hiervoor carbon-filtratie gebruikt. Bij Akishika wordt helemaal niet gefilterd. Hierdoor behoudt men zoveel mogelijk puurheid en krijg je een sake met veel umami, een geweldige structuur, zuurgraad en body.

Om het alcoholpercentage omlaag te brengen zodat sake beter bij een maaltijd kan worden gebruikt, wordt water toegevoegd waardoor het alcoholpercentage zo rond de 15% komt. Sake waaraan geen water is toegevoegd en hun eigen alcoholpercentage behoudt noemt men ‘genshu’. Deze sake is meestal robuuster en voller en het alcoholpercentage kan liggen tussen de 18% en 22%. Dit soort sake wordt ook wel ‘on the rocks’ gedronken.

Wat er verder gebeurt is per brouwer verschillend. Sake wordt gepasteuriseerd bij een temperatuur van 60-65 graden. Vaak wordt sake opnieuw gepasteuriseerd tijdens het bottelen om sterilisatie te garanderen. Omdat tegenwoordig distributie- en opslagfaciliteiten beter zijn en de kans op bederf minder, kiezen brouwers ervoor om ongepasteuriseerde sake te verkopen. Dit heet ‘namazake’ en heeft een frisse, levendige smaak, waardoor het de laatste jaren steeds populairder is geworden.

Wij hadden het voorrecht om ‘namazake’ rechtstreeks uit het vat te mogen proeven. Het was ongelofelijk licht en fris, alsof je op je knieën in de bergen uit een beekje zat te drinken, zo helder en sprankelend.

De meeste sake rijpt enige tijd voor het op de markt wordt gebracht. De eerste sake komt al in dezelfde winter op de markt, en veel sake volgt in de lente, zomer en herfst.

Ons bezoek aan de brouwerij eindigde met het proeven van ruim 40 sake’s. Van heel jonge, tot jaren gerijpt.

Sake is ook heerlijk om een cocktail mee te maken. Vooral nu de lente er weer aankomt en het weer warmer wordt past een feestelijk en niet te zwaar alcoholische aperitief.

Sakura-sake voor vier glazen (bij voorkeur martiniglazen)

180 gr sake junmai

25 gr abrikozenlikeur

25 gr kersenbrandenwijn

3 gr yuzusap

3 gr bitter orange (bitter sinaasappelextract) of een scheutje oranjebitter

Maak eerst de ijsklontjes. Gebruik als je het kunt krijgen, vier (in zout geconserveerde en ontzilte) kersenbloesems in een ijsblokje. Wanneer het ijs smelt, komt de lichte ziltigheid van de gepekelde kersenbloesem naar boven. In plaats van kersenbloesem kun je een stukje abrikoos of kers (op brandenwijn) in een blokje invriezen. Voeg in dat geval een korrel Maldonzout toe

Doe alle ingrediënten voor de cocktail in een schenkkan met veel gewone ijsklontjes. Leg onder in het glas het geprepareerde ijsblokje. Roer de drank goed koud en schenk door een zeef uit over het ijsblokje.

Voor een frisse yuzu dessertcocktail heb je yuzu-sake nodig en droge mousserende sake. Doe ruim ijsklontjes in een champagneglas. Giet daarop een klein borrelglas yuzu-sake en vul het glas op met droge mousserende sake. Fantastisch bij een dessert met iets van fruit en/of sorbetijs,

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Culinaire Inspiratieweek

Sat, 08 Mar 2025 14:51:36 GMT

Een culinaire inspiratieweek met focus op omotenashi (Japanse filosofie met betrekking tot gastvrijheid, aandacht voor de gast en anticiperen) en spannende cocktails

Ruim een week was ik op reis met de dames Sandra en Michelle van de Bunt van restaurant De Leuf (Michelinster)
in Ubachsberg op hun Culinaire Inspiratiereis. We begonnen in Osaka, waar ik hen van het vliegveld ophaalde om meteen door te reizen naar Kyoto en we eindigden in Narita met onder andere de beroemde gelakte paling, unagi.

Diezelfde avond genoten van een traditionele kaiseki maaltijd bij Karyo in Gion. Een kaiseki maaltijd bestaat uit een opeenvolging van verschillende kleine gerechten. Hier werd het voor je neus bereid. Wij dronken er bijpassende sake bij.

Een hoogtepunt van het Kyotoverblijf was het bezoek aan Akishika Shuzo, de sakebrouwerij die ongeveer ligt tussen Osaka en Kyoto. Met de auto was het een uur rijden vanaf Kyoto. We waren in de bijzondere gelegenheid om het gehele proces vanaf het stomen van de rijst tot aan het product in de fles te volgen. Daarover valt binnen de komende twee weken meer te lezen in mijn culinaire blog.

Buiten de brouwerij, waar 40 sake’s klaar stonden om te worden geproefd (zonder allemaal te worden doorgeslikt), werden ook van andere huizen in verschillende eet- en drinkgelegenheden in Kyoto veel sake’s geproefd.

Natuurlijk werden ook de verschillende culturele aspecten van Kyoto belicht. We wandelden door Gion, de oude geishawijk, bezochten verschillende tempels en maakten gebruik van de publieke baden in ons hotel. We lunchten met ramen in een simpele zaak, waar zowel de overheerlijke bouillon als de gyoza in eigen huis werden bereid.

Natuurlijk aten we ook in een simpele izakaya, waar we zelfs later op de avond nog terecht konden. Een izakaya is een informele gelegenheid waar je een grote verscheidenheid aan drankjes kunt gebruiken en in plaats van een standaard vaste maaltijd verschillende losse gerechten bestelt waar je met elkaar van eet. In een prettige izakaya is het meestal rumoerig, er wordt veel gelachen en je raakt er makkelijk in gesprek met andere gasten, wat in ons geval door hier en daar wederzijds gebrek aan de taal van de ander tot komische situaties leidde.

Met de Shinkansen naar Tokyo.

Bij aankomst een sushi-lunch met onder andere twee ingrediënten die voor de meeste niet Japanners lastig zijn om te eten. De ene is natto, hele gefermenteerde sojabonen, die wanneer je erin roert, steeds meer draden gaan trekken en slijmeriger worden. We aten het in een temaki, een met de hand gevormde rol met sushirijst en nori, gedroogde en geroosterde zeewier.

Het andere is shirako. De kanji staan voor ‘wit’ en ‘kinderen’, en dat is dus wat je eet. Shirako wordt in het Engels milt genoemd. Het zijn de zaadvaten of sperma, meestal van kabeljauw, soms van zeeduivel, zalm of kogelvis. De kleur is meestal wit en het is een lange kronkelige sliert met ongeveer de structuur van hersenen. Dat wordt bij ons gewoon gegeten, net als hommetjes en kuitjes, maar op de een of andere manier vinden de meeste niet Japanners shirako eten een brug te ver.

Een diner bij Gonpachi in Nishi Azabu is altijd een belevenis. Het is een drukke izakaya waar ooit de film Kill Bill is opgenomen. Op zondag wordt daar op de entresol taiko, de Japanse drums gespeeld. De zaak heeft een geweldige sfeer door de energieke en vrolijke houding van het personeel, zowel de koks, BBQ meesters, bediening en managers. Gasten worden door het team met veel geroep ontvangen en ook bestellingen worden met luide stem bevestigd.

Een van hun bekende gerechten is een grote garnaal verpakt in een farce van garnaal en gefrituurd met kataifi (een draadjesdeeg uit Turkije). Het wordt geserveerd met een pittige Thaise chilisaus.

We bezochten de beroemde Sensoji tempel in Asakusa en de Meiji shrine. Bij deze Shinto tempel zie je soms als je geluk hebt, dames in kimono die hun (klein)kinderen in mooie traditionele gewaden gewikkeld bij de tempel laten zegenen.

Een wandeling over de grote allée die naar de tempel leidt is ondanks de drukte van bezoekers een heerlijke afwisseling met de drukte van Tokyo.

Je komt er onder andere een muur tegen van sakevaten. Deze worden elk jaar aangeboden door de sakebrouwers uit heel Japan om de hier rustende ziel te vereren van de vroegere Keizer Meiji en zijn consorte Keizerin Shoken.

Het drinken van alcohol brengt geluk zegt men in Japan en zorgt ervoor dat mensen zich dichter bij hun goden voelen. Daarmee worden de Meiji Jingu Shrine sakevaten een symbool van geluk, welvaart en succes.

In Takeshitadori, het beroemde straatje bij Harajuku vind je winkels vol kleding voor Gothic’s en Lolita’s. In deze Japanse kledingstijl dragen meisjes een popperige versie van de Victoriaanse mode. Meestal in wit of roze of soms andere pastelkleuren met rokken tot op de knie, petticoats, veel kant, witte sportkousen, lakschoenen met bandjes en het haar in twee staarten links en rechts hoog op het hoofd met strikken en bloemetjes erin.

Zelfs kleine meisjes lopen al in deze stijl rond.

De Gothic Lolita is een soort donkere versie hiervan. Meestal zwart met kant en soms met glitters maar vaak ook van leer met pikante SM-elementen als gesnoerde korsetten, spijkers en studs, hoge laarzen en plateauzolen.

Op Omotesando heb je op een van de kruispunten vanaf de daktuin van Tokyu Plaza (Harakado) een mooi uitzicht over deze straat met zijn dure Westerse modehuizen. Noem een merk op, en het heeft er een winkel. Het door het Nederlandse architectenbureau MVRDV ontworpen Gyre herbergt onder andere een winkel van Chanel en in het winkelcentrum Omotesando Hills, ontworpen door de beroemde Japanse architect Tadao Ando vind je naast dure tassen, kleding en schoenenwinkels op de bovenste verdieping een aantal restaurants en zelfs een wijnproeflokaal.

Op een drukke zondag moet je er wel rekening mee houden dat wanneer je bij een van deze restaurants wilt lunchen, je eerst in de rij moet staan, want aan reserveringen doet men hier vaak niet. Uiteindelijk kom je dan soms bij een simpele ramentruck ergens in een zijstraat terecht.

In de stromende regen de Tsukiji markt op is niet prettig. Het is er soms erg smal en je moet erg voorzichtig zijn dat er geen water vanaf je paraplu op de handel van de verschillende kraamhouders valt. Door de drukte kun je ook niet lekker rustig kijken.

Een ontbijt met sushi is dan nog meer dan anders heerlijk om op te drogen en natuurlijk te genieten van de super verse vis. Zelden zie je naast elkaar de verschillende kwaliteiten tonijn in zulke grote stukken daitoro, toro, akami en ‘gewone’ maguro.

Bij Takashimaya Nihonbashi loop je altijd droog en kun je heel veel Japanse delicatessen zien, proeven en gewoon naar kijken. Het aanbod is overweldigend. Van oneindige rijen sake in 1.8 literflessen tot de prachtigste taartjes en Japanse zoetwaren tot verse vis en meloenen van omgerekend een paar honderd euro per stuk en aardbeien van wel een tientje per stuk. Ze zijn dan wel perfect rijp en perfect op kleur en model. Wil je spullen mee naar huis nemen, die in Nederland moeilijk zijn te verkrijgen, dan is dit te plek om ernaar te zoeken.

Verder stond Tokyo in het teken van cocktails proeven. Het was gelukt om een reservering te bemachtigen bij de hoog aangeschreven Gen Yamamoto. We kregen kundig en met de hand geplette en geperste prachtige verse groenten- en fruitsappen gecombineerd met bijzondere alcoholische dranken waar over de combinatie goed was nagedacht.

The Old Imperial Bar van het Imperial hotel in Tokyo is vooral een belevenis door de bar zelf. Het is een ode aan de architect Frank Lloyd Wright met motieven uit het originele door hem ontworpen Imperial Hotel uit 1923. Met aandacht voor gast en bereiding schenkt men vooral klassieke cocktails die met verve worden bereid.

In de cocktailbars Mixology in Akasaka, Folklore en Mixology Hibiya zijn de cocktails zelf net iets spannender. In de ene bar vooral met sake en shochu (een gestookte Japanse drank), en in de andere op klassieke cocktails geïnspireerde moderne versies.

Als je ergens in de ochtend om rond het middaguur vanuit het vliegveld Narita van Tokyo vertrekt, is het handig om de avond ervoor in Narita te slapen. Er is een ruim aanbod aan hotels die vlakbij de treinstations van Keisei en JR zijn gevestigd. Deze hebben vaak een service waarbij je de volgende dag met een busje van het hotel naar het vliegveld kan worden gebracht en ontkom je aan de stress van in Tokyo vroeg opstaan, de treinreis etc.

Bovendien geeft het gelegenheid om in Narita de Naritasan-tempel te bezoeken waar in de tuinen nu al, begin maart, de verschillende pruimenbomen in bloei stonden.

In het straatje naar de tempel zijn veel specialiteitenwinkels met onder andere ingelegde groenten, vers gebakken rijstcrackers, dango (een rijst snack die soms bij een vuur wordt geroosterd).

En je kunt er unagi eten, gelakte paling, waarvan men zegt dat deze in Narita het beste is. Hun overheerlijke chawan mushi, de hartige gestoomde custard met een stukje paling erop en een stevige saus is ook niet te versmaden.

We sloten af in een izakaya met champagne, verse gebakken viscake, gegrilde ui, de beroemde Japanse zoetige laagjesomelet, en heerlijke inktvis met een steaksaus erop.

Tijdens zo een intense week waarbij er eigenlijk te weinig uren in de dag zijn en je heel veel met elkaar optrekt en deelt kan er een bijzondere band ontstaan en doet het afscheid een beetje pijn. Het voelde ook een beetje alleen in de Shinkansen op weg terug naar Okazaki met mijn bentobox in de trein.

Na ruim een week er tussenuit te zijn geweest, blijkt het lastiger te zijn dan ik had gedacht om weer naar school te gaan. Het is niet alleen de leerstof die je hebt gemist, want dat weet je van tevoren en daar heb je een plan voor gemaakt om mee om te gaan, maar vooral het totaal andere ritme waarin je leeft.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

IJzige koude, smeltende sneeuw, zoete citrus

Sun, 23 Feb 2025 13:33:38 GMT

Het lijkt wel of het steeds kouder wordt in plaats van warmer.

Hoewel volgens de oude Japanse kalender met Setsubun, het festival waarbij de slechte dingen worden verbannen en de goede dingen worden binnengehaald, de lente zou beginnen. Dat was in 2025 op 2 februari. Dit heldere weer met veel zon levert prachtige luchten op, die bijna schilderachtig aandoen. Net toen ik de foto had gemaakt, begon het te sneeuwen. Het is een soort stuifsneeuw, die we bij ons volgens mij niet zo vaak hebben. Droog, heel erg fijn, bijna als stof, en al bijna gesmolten zodra het de grond raakt.

Volgens mij is het hier nog niet zo koud geweest als nu, hoewel ik me ook van andere jaren meen te herinneren dat het moeilijk was om je huis warm te krijgen.

De wind gaat door merg en been. De airco die ook verwarmt staat op 24 graden om het een beetje behaaglijk te krijgen en dan zit je nog als een nomade met allerhande shawls en jassen aan en dekentjes op schoot om warm te blijven.

Wanneer je 's morgens in die ijzige koude naar school loopt en de zon schijnt, dan knalt de blauwe hemel je bijna tegemoet. Daar word je wel weer vrolijk van, zelfs als je langs de begraafplaats loopt (waar ik elke dag langs kom). Hier is een begraafplaats voor mij niet een vervelend griezelig ding of zo. Het ziet er altijd een soort gezellig uit met over het algemeen verse bloemen of keurig verzorgde namaakboeketje.

In Japan wordt links gereden en (er is vaak geen stoep in de ‘gewone’ woonwijken) rechts gelopen, dus tegen het verkeer in net als bij ons. We hadden hier van de week op school een nogal ingewikkelde luisteroefening over.

Soms is er langs de weg een groene streep getrokken aan de kant waar je moet lopen ongeacht in welke richting je gaat, want in smalle straten kan dat dan weer aan welke kant dan ook zijn.

Er is hier trouwens een onderzoek gedaan, waaruit naar voren kwam dat men over het algemeen (in het rapport wordt zelfs gesproken van ‘over de hele wereld’) op stations, musea en dergelijke, het meest aan de linkerkant loopt. Waarom weet niemand. De Chinese klasgenoot zegt dat in haar land wordt aangenomen dat het iets met de goden heeft te maken, in Japan zegt men (omdat de meeste mensen rechtshandig worden geboren) dat het komt omdat de samurai aan de linkerkant van de weg liepen, zodat ze makkelijk hun zwaard konden trekken als er gevaar was en bij ons zegt men dat het van de Romeinen af komt.

Op school staan bij de ingang een paar karretjes met fris gewassen handdoeken, van klein formaat zoals men in het badhuis gebruikt, voor leerlingen die misschien op de fiets door de regen of sneeuw zijn gekomen, om zich af te drogen en op te knappen. Ik kan me herinneren dat een aantal jaren geleden er op kritieke kruispunten bij de school zelfs leerkrachten stonden om je al van verre welkom te heten en ervoor te zorgen dat leerlingen veilig op school belandden. Dat zie ik inmiddels niet meer.

Wat er nog wel is, en misschien nog wel meer, zijn allerlei aanplakbiljetten die ons waarschuwen voor slechteriken die ons willen verleiden tot het aangaan van foute relaties en handelingen. Zoals het verkopen van je ‘residence card’ of het op misdadige wijze laten gebruiken van je bankrekening. Dat geldt natuurlijk vooral voor studenten die hier langer zijn en/of wonen en inderdaad een ‘residence card’ hebben verworven en dus ook een bankrekening hebben kunnen openen. Zonder ‘residence card’, een verblijfsvergunning, kun je in Japan geen of moeilijk een bankrekening openen of een eigen Japans telefoonnummer krijgen.

Ik heb pas nog een erg leuk boekje cadeau gekregen en met plezier gelezen waar die dingen onder andere ook in voorbij komen. Het heet ‘Deze autist ging naar Japan’ en is geschreven door Bianca Toeps.

Wat eten betreft heb ik niet veel inspiratie dit jaar. Ook nodigt dit keukentje niet echt uit om er eens even lekker mee bezig te zijn. Hoewel ik vorige week zelfs een matcha marmercake heb 'gebakken' in de rijststomer. Natuurlijk komt een van mijn favoriete gerechten regelmatig op tafel.

De kipgehaktballetjes of tsukune. Zelfs met beperkte ruimte en middelen zijn deze overheerlijke balletjes eenvoudig te maken en met van alles te combineren van met wat rijst en extra saus tot bij aardappelsalade of gewoon wat roergebakken groenten. Ook heerlijk opgewarmd voor een lunchbox de volgende dag. In mijn kookboek Japan in je pan vind je het recept op pagina 98.

Wel verbaast het me weer wat er hier allemaal in de supermarkt ligt. Wat groente betreft zijn er altijd wel aubergines, uien, wortelen, broccoli, witte kool, pompoen en allerhande simpele paddenstoelen en zwammetjes. Daarnaast de seizoensgroenten zoals nu in het voorjaar jonge bergvarens, exotische wortels van inheemse planten en delicatessen als een pakje met een stuk of zes enorme tuinbonen, zes spruitjes en een achtste rode kool.

Op dit moment lijkt er een overschot te zijn aan oesters. Je wordt ermee doodgegooid. Van klein tot groot, in de schelp of schoongemaakt en zelfs al verwerkt tot kant en klare hapjes. Van de grootste heb je er schoongemaakt een stuk of twintig voor omgerekend nog geen €7. Helaas houd ik niet van rauwe oesters, dus heb ik er weinig aan.

Rundvlees wordt vooral ruim met vet dooraderd aangeboden. Zoals bijvoorbeeld wagyu van het zwarte rund voor sukiyaki wat omgerekend op ruim €5 per ons komt. Ik kocht een iets minder vette en dus goedkopere versie en maakte er een soort ‘snel klaar’ hachee van met lekker veel uien.

En eindelijk zijn ook mijn geliefde dekopon citrusvruchten betaalbaar aan het worden. De velletjes zijn zo dun dat je ze nauwelijks opmerkt en de dikke, zoete en vol sappige vezels spatten met alle heerlijkheid in je mond uiteen.

Op vuilophaalochtend word ik steeds weer vrolijk begroet door die aardige meneer die zorgt dat ik mijn burgerlijke afvalplichten hier netjes verzorg. Ik dacht ik neem eens een pakje stroopwafels voor hem mee, is hij er niet die ochtend. Wel mijn vuil gedumpt, dat onder een net met een verzwaard koord net netjes blijft liggen tot de vuilnisdienst het heeft opgehaald.

De stroopwafels gegeven aan een vriendelijke medewerkster van het administratiekantoor van de school, die me regelmatig helpt met kleine dingetjes. Ook nu zorgde ze ervoor dat ik vanaf het kantoor een telefoontje kon plegen dat vanaf mijn Nederlandse nummer niet wilde te lukken.

Volgende week ga ik een paar bezoekers uit Nederland begeleiden op een culinaire inspiratiereis. Het programma is gemaakt en de meeste dingen zijn geregeld. Alleen was er een bijzondere reservering die ik graag wilde maken bij een zaak met slechts 8 plaatsen. Je moet zelf reserveren en dat kan pas vanaf een week van tevoren tussen 12.00 – 15.00 uur ’s middags. Ik was best zenuwachtig. Zat ik daar in het kantoor tussen alle leerkrachten in, die me konden horen en daar ook zeker hun best voor zouden doen, in mijn beste Japans te telefoneren. Het voelde als een examen. Maar... uiteindelijk kwam ik erdoor en lukte het me om de reservering te maken. Ik sprong letterlijk een gat in de lucht.

Om het te vieren 's avonds leuk en lekker uit wezen eten met een van mijn klasgenotes.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Osu Kannon Tempel Nagoya, Haruichiban, tomo-choco

Sun, 16 Feb 2025 10:13:14 GMT

Na een in gedachten gevormd plan compleet te hebben omgegooid, zit je op zondag in Nagoya. Hoe leuk dat ook is, het is niet handig, want vreselijk druk.

Bij de Osu Kannon tempel gaat het nog wel. Met zijn knalrode opbouw en het zwarte golvende dak tegen die felblauwe vrieslucht en een vrolijk zonnetje is het een lust voor het oog.

Natuurlijk als lunch een van de lekkerste takoyaki buiten Osaka gegeten. Bij binnenkomst was er iemand van dat piepkleine eetzaakje die mij allemaal dingen vroeg waar ik in eerste instantie niks van begreep. Dat ik er iets moest eten??? Dat ik er iets moest drinken??? Ik dacht eerst dat ik het Japans niet begreep, en toen hij half in het Engels begon begreep ik het helemaal niet meer. Waarvoor kom je daar anders dan om te eten en te drinken? Uiteindelijk viel bij mij het kwartje. Ook hier hebben toeristen in waarschijnlijk te grote getalen hun vakantie doorgebracht en wellicht niet begrepen dat zo een klein bedrijf het ervan moet hebben dat je én eet én drinkt, dat ze niet kunnen leven van alleen het een of het ander en zeker niet van een groep die met zijn allen één portie van 8 takoyaki deelt.

Mijn lekker ontspannen gevoel was wel een beetje verknoeid, maar toch acht heerlijke takoyaki gegeten en een mega haibaru gedronken (die ik tegen korting won door het dobbelspel te spelen) en dan moet je ongerekend in euro nog geen tientje betalen.

In het kader van kilometers maken, besloten om naar Nagoya station terug te lopen. Een wandeling van ongeveer 40 minuten. Wanneer je een Japanse simkaart gebruik voor data, kun je zonder zorgen met je routeplanner van de standaard route afwijken en toch weten dat je uiteindelijk komt waar je wilt zijn.

Dan kom je een leuk tempeltje tegen om bij het station te worden begroet door enorme moderne gebouwen.

Bij Takeshimaya, een van de grote winkelketens van Japan, is de delicatessen-afdeling, als je bent geïnteresseerd in voedsel, een enorme trekpleister. Eerst raakte ik verzeild op de tiende verdieping waar een chocolade-evenement wordt gehouden. Daar staan honderden mensen in keurig verdeelde rijen rustig uren te wachten om voor omgerekend soms wel € 25 130 gram bonbons te kopen van een in Japan beroemde chocolatier.

Buiten voor de winkel, die uitkomt in de stationshal, is een systeem opgesteld, waar en hoe men in de rij moet staan om binnen te komen om al die speciale dingen te kopen.

In het souterrain koop je tegen korting kleine gefrituurde krabbetjes, met huid en haar, dat wel. En de meest fantastisch lekkere kroketten, die van luchtigheid bijna uit je mond springen. De eerste dekopon, mijn favoriete citrusvrucht, heb ik al gespot, helaas nog tegen een prijs van omgerekend rond de € 4 per stuk voor de minste versie. Deze op de foto ziet kosten wel €6 per stuk.

Maandag is dan weer een gewone schooldag. Helaas was ik niet in de stemming, want ik had een enorm strontje (laat het ‘je’ maar weg) ergens binnen in mijn ooglid. Het gevolg was zo een vochtophoping op mijn gezicht van de ontsteking dat wanneer ik naar beneden keek, ik tegen mijn eigen wang zat aan te kijken. Zonder oog make-up naar school is een brug waar je even overheen moet. En dan zegt een klasgenoot ook nog dat hij geen verschil ziet! Word je niet vrolijk van zelfs als het niet lelijk is bedoeld. Na school oogmaskers gekocht die verwarmen, de pijn verlichten en het helingsproces zouden versnellen.

Van mijn klasgenoot die in Magome was geweest, kreeg ik een presentje in de vorm van een bijzonder theezakje dat je gewoon kunt opgieten alsof het een koffiefilter is met sencha. Bij die wat bittere thee had ze een bijzonder koekje meegebracht dat er precies bij paste. De appelsmaak was ongelofelijk. Het superdunne koekje, bijna oblie-achtig, was bedekt met een flinterdun plakje appel. Ik snap niet goed hoe men het voor elkaar krijgt om in zo een dun koekje zoveel smaak te proppen. Het lijkt bijna niet echt te kunnen zijn.

De stof in de klas begint steeds moeilijker te worden. Af en toe denk ik dat mijn hoofd te vol zit om er nog iets bij te proppen. Stug doorgaan is het motto en vooral op tijd ’s avonds ophouden, zodat je met een beetje leeg hoofd kunt gaan slapen. Helaas boekte dat geen resultaat bij de kanjitest van de volgende dag. Van de 5 had ik er slechts 3 goed en eentje voor de helft, maar dat telt niet. Ook de luister- en leesoefeningen waren niet echt om over naar huis te schrijven. Tegelijkertijd is er de realiteit van de wetenschap dat ík in elk geval al die moeilijke dingen in mijn leven niet ga gebruiken. Dus ’s middags weer met frisse moed een uur of 3-4 studeren en daarna een heerlijk bord gebakken rijst met weinig rijst en veel groenten. Langzaam maar zeker begint het oog zichzelf te helen en heb ik lichte hoop dat ik me morgen gewoon weer kan opmaken, want het voelt toch wel zielig met zulke blote ogen. Morgen, donderdag, ook weer een van de leerkrachten van wie ik graag les krijg.

De wind giert letterlijk om de huizen. Overal hoor je luiken klepperen, fietsen liggen omgewaaid op straat. Mensen die tegen de wind in fietsen zie je gewoon bijna stil staan. Er zit dan niets anders op dan je was binnen in huis te drogen. De rails van de gordijnen is ongeveer het enige waar ik iets aan kan ophangen en dan is zelfs zo een knullig tafeltje handig.

Het weerbericht op TV wordt met wilde kleuren en waarschuwingen weergegeven. Men noemt deze zware storm aan het begin van de lente Haruichiban. Vertaald zou je zeggen ‘de eerste van de lente’. Haruichiban brengt warme lucht uit het zuiden, kondigt de lente aan en een verandering van temperatuur. In sneeuwrijke gebieden kan het gevaarlijke zijn doordat grote hoeveelheden sneeuw gaan smelten, lawines veroorzaken en zware regenval. Hoe die wind dan zo koud kan zijn hier in Okazaki, is me niet duidelijk.

Op school leer je trouwens nog meer dan alleen de Japanse taal. Bijvoorbeeld wat ‘subaru’ betekent en dan snap je ineens het beeldmerk van deze automobielfabriek. Subaru is de naam van een sterrencluster van 7 sterren in de Plejaden in het sterrenbeeld Stier, waarvan er zes met het blote oog zijn te zien. Er zit natuurlijk nog meer betekenis achter waarom een bedrijf deze naam kiest. Dat kun je allemaal op internet vinden.

Vrijdag 14 februari Valentine dag. Van mijn lief had ik uit Nederland en mooie zelfgetekende kaart ontvangen, die na vele omzwervingen en op en neer gaan tussen Nederland en Japan na bijna 2 maanden mijn huisje bereikte.

In Japan wordt op Valentine dag door vrouwen aan mannen chocolade gegeven, en niet alleen aan de mannen voor wie ze romantische gevoelens zouden hebben, maar ook aan mannelijke familieleden en collega’s.

Er zijn vele ‘soorten’ chocolade die op Valentine dag worden gegeven:

Zo heb je ‘ giri choco ’, verplichte chocolade, die wordt gegeven aan collega’s, familieleden, kennissen etc. omdat het van je wordt verwacht, omdat het om wat voor reden dan ook moet. Deze chocolade is meestal van mindere kwaliteit, is niet echt mooi verpakt en heeft niks met romantische gevoelens te maken.

Dan heb je ‘ honmei choco ’, chocolade, die vanuit echt sentiment en romantische gevoelens wordt gegeven. Dit is meestal chocolade van betere kwaliteit, die mooi is verpakt en veel luxer en duurder is.

Dan is er nog ‘ tomo choco ’, vriendinnenchocolade, die vrouwen graag geven aan een goede vriendin of vriend.

Het lijkt een handig systeem, waarmee meteen duidelijk wordt in welke categorie je bij wie valt. Tegelijk een vreselijk systeem voor de minder populairen onder ons, want als jij die persoon bent op kantoor die maar één zielig chocolaatje op zijn bureau heeft liggen en je buurman heeft een hele stapel, dan kan dat behoorlijk pijnlijk zijn, denk ik.

Van een attente en lieve klasgenote kregen we allemaal, zowel de vrouwelijke als mannelijke klasgenoten een paar mooi verpakte chocolades als ‘tomo choco’ en de leerkrachten een door haar bedachte nieuwe vorm namelijk 'sensei choco' (sensei=leraar). Het was duidelijk meer dan ‘giri choco’, want het was mooi en met aandacht verpakt en versierd.

’s middags na eerst mijn boeken thuis te hebben gebracht, meteen door naar het badhuis. Eigenlijk de beste tijd, omdat het dan nog heel erg rustig is, maar ook wel veel saaier.

Na afloop bij de tachinomi, de bar waar je alleen kunt staan, een proeverij van 3 sake’s gedaan. Van rechts naar links uit Ehima, Toyama en Nagano. Als toetje een chocolade-shochu. Het heet likeur, maar is nauwelijks zoet, heeft maar 8% alcohol en smaakt meer naar ijskoffie waar de jenever naast heeft gelegen dan naar likeur.

Zaterdag na een dag vol studie mezelf beloond met een heerlijk diner bij mijn favoriete restaurant Daisyosuisan. Dan zie je vooral het verschil tussen die flinterdunne plakjes sashimi in bijvoorbeeld Nederland en de rijke en ruime plakken die je hier krijgt en die ondanks hun dikte in je mond wegsmelten. Ik kreeg buri (Yellowtail), zalm en bonito (een tonijnsoort die even kort alleen aan de buitenkant wordt dichtgeschroeid). Een favoriet deze avond was gestoofde zeeduivel in een zoete misosaus met stukjes van de zeeduivellever erbij. Het zag er niet uit maar was zo lekker dat ik een lepeltje vroeg om de saus mee op te eten. Met een tevreden en prettige vol buikje liep ik naar huis. Daarna nog met thuis gefacetimed en op tijd naar bed.

Op weg naar Wing Town, waar de supermarkt is, staat een vreselijk lelijk gebouw, want daar kunnen ze hier ook iets van. Dat gebouw staat er al jaren en lijkt elk jaar meer in verval te raken. Het lijkt wel iets uit een oorlogsgebied. Je kunt je gewoon niet voorstellen dat er mensen wonen, maar aan het wasgoed op de balkons te zien, is dat wél zo. Lijkt me vreselijk. Ik word al depressief als ik er langs loop.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

een simpele schoolweek, sushi, sneeuw en blauwe lucht

Sun, 09 Feb 2025 13:30:50 GMT

Okazaki in de ochtend met soms felblauwe luchten en het in de kou fel geel bloeiende koolzaad.

Een week van simpele maaltijden, helemaal niet zo simpele kanji, felle zon, ijzige koude en een ondeugende vrijdagmiddag.

Het lijkt alsof er een wonder is gebeurd als je om 6 uur ’s avonds klaar bent met leren. Dat kan betekenen dat je gewoon lekker bezig bent of dat je denkt dat je lekker bezig bent, maar dat later blijkt dat je het volkomen verkeerd en te makkelijk hebt ingeschat. Met zo een lastige taal als Japans blijft dat toch steeds wel een beetje boven je hoofd hangen.

Gisteren was het setsubun met vele evenementen bij tempels en shrines. Op school is er dan de gebruikelijke festiviteit dat klasgenoten als ‘duivels’ verkleed de klassen langs gaan. Men roept ‘oni wa soto, fuku wa uchi’ wat zoveel betekent als ‘weg met de ellende en kom binnen met het geluk’. Setsubun is de dag voor het begin van de lente op de historische kalender van Japan. Op internet zijn er vele filmpjes van te vinden en ook in mijn blog van vorig jaar kun je zien hoe het er in mijn school aan toe ging. Er wordt met gedroogde, eetbare sojaboontjes gegooid en het is de bedoeling dat voor een goed jaar je evenveel boontjes eet als je jaren telt. Op school gebruikte men dit keer pel pinda’s wat voor mijn gevoel afdeed aan de traditie en bovendien voor een hoop rommel zorgde in de klas.

Van mijn lief had ik zakgeld meegekregen. Daar wilde ik tot en met de eerste week van februari mee doen. Het was een soort sport. Het voelt ook wel heel erg als luxe, dat je dit kunt doen omdat je het wilt en niet omdat het moet.

Zondagmiddag in de supermarkt had ik omgerekend nog ongeveer €4. Ik kocht broccoli en kishimen. Kishimen zijn platte, zachte noedels waar Nagoya bekend om staat. Ze zijn gemaakt van niet meer dan water, bloem en zout, maar net als bij elke noedel of pasta zijn het vakmanschap waarmee de noedels worden gemaakt, de soort tarwebloem die wordt gebruikt, het geduld waarmee het wordt gemaakt en de manier waarop het gerecht wordt opgediend, de dingen die het maken wat het is. Kishimen worden geserveerd in een geurige dashi/bouillon met allerhande topping. De mijne zou een hele simpele versie worden.

Met wat ik nog in huis had, wat overigens nog niet een fractie is van wat ik in Nederland meestal ‘in voorraad’ heb, had ik een plan.

Dat betekende maandag voor de lunch een soya-reep, mandarijn en miso soep, ’s avonds rijst met groenten, voor de lunch dinsdag rijst met de rest van de groenten, dinsdagavond en woensdag voor de lunch gebakken rijst (ik had nog uien, knoflook en een paar plakjes van een soort spek) en woensdagavond kishimen met groenten en een eitje. Gelukkig had ik een aardige voorraad ijsjes aangelegd in mijn mini diepvriesgedeelte van de koelkast.

Het is hier inmiddels heel erg koud geworden. Gelukkig voor mij, want ik heb er een enorme hekel aan, is hier nog steeds geen sneeuw gevallen. Ik vind sneeuw alleen leuk als je niks anders hoeft te doen dan wandelingen te maken in een prachtig besneeuwd bos en niet hoeft te reizen of iets dergelijks. ’s Morgens is het gelukkig prachtig. Zoals op een ochtend er nauwelijks wind is en zo zonnig dat het bijna warm voelt. Dan loop je vrolijk naar school, waar alles zijn gebruikelijke gangetje gaat.

Donderdag mocht ik van mezelf weer gewoon boodschappen doen. Kleine fuji appels gekocht, die helaas niet zo lekker sappig en knapperig bleken te zijn als die enorme joekels (soms nog groter dan een flinke grapefruit) waar het sap bijna uitspuit. Voor het avondeten kocht ik schol.

Dit koop je hier in moten met de kuit erin. Het moeten enorme vissen zijn. Nog nooit eerder zoiets bereid. En die kuit... wat doe je ermee. Uiteindelijk werd het heerlijk. De kuit uit de moten vis gedrukt, met een beetje bloem bestrooid en kort gebakken blijkt het een heerlijke ‘borrelhap’ te zijn. Als je dat in Nederland kunt kopen, zou dat zomaar een van mijn nieuwe hapjes kunnen worden met een glas sake erbij. En die schol was ook erg lekker. Wat kort gebakken spinazie met sesam en je hebt een fijne maaltijd. Alleen dit soort vis bakken (of misschien wel elke vis) in dit kleine huisje is niet iets waar je blij van wordt. Hoewel ik alles tegenover elkaar had opengezet, was de meur niet weg te krijgen en had ik het wel ontzettend koud. Volgens mij stink ik morgen zelf ook nog. Hoe heerlijk het ook was, dat is iets dat je één keer doet. Gewoon uit nieuwsgierigheid.

Alweer weken hier gestudeerd. De tijd vliegt voorbij. Ik merk dat ik wat lakser word in wat ik wil onthouden. Inmiddels ben ik erachter dat je ook lang niet alles kúnt onthouden wat je wilt.

Braaf elke dag 5 kanji leren, lukt best. Minimaal 3 of 4 goed in de dagelijkse test... maar wat weet je over een week nog? Tegelijkertijd heb ik het idee dat er langzamerhand steeds meer op zijn plaats begint te vallen en dat je dingen begin te herkennen. Soms weet je gewoon wat er staat, wat het betekent, terwijl je niet weet hoe je dat weet. En dan volgt er ineens een dag die zo vreselijk saai is met een nieuwe leerkracht die totaal niet voorbereid lijkt, alleen maar aan het zenden is en totaal geen interactie heeft met de studenten. We voelden ons allemaal een beetje aan ons lot overgelaten, en hadden tegelijkertijd medelijden met haar omdat ze er zo niks van leek te begrijpen. Gelukkig maandag weer iemand anders.

Zoiets moedigt aan tot ondeugendheid. Dus zit je op vrijdagmiddag om 4 uur uitgebreid aan de sushi met een enorme haibaru (heel veel ijs, sodawater en citroen en een heel klein beetje whisky).

Op de terugweg langs bij Don Quijote, de meest hysterische winkel van Japan. Vroeger heel goedkoop, maar nu allang niet meer op enkele producten en aanbiedingen na. Uiteindelijk ben je pas om 7 uur ’s avonds thuis. En wat doe je dan...een uurtje huiswerk maken. Eten hoeft niet echt meer na zo een late lunch, dus een beetje vlees, vooraf een appeltje en een ijsje toe.

Is het zaterdag. Hoef je niet vroeg op. Word je gewoon om 06.45 uur wakker en ook echt wakker. Het plan om naar Nagoya te gaan, was voor die dag niet goed, want er was veel sneeuw gevallen met de nodige ontregelingen van de trein, wat voor Japan redelijk ongewoon is. Klapperend van de kou op een winderig perron is niet bepaald mijn idee van iets leuks. Dus terug naar het gewone programma, huisje schoonmaken, was doen, huiswerk maken. Ook in Okazaki was het rond het vriespunt met een gevoelstemperatuur van min 5. Dan lijkt gewoon in je huis blijven het meest voor de hand liggende, als je huis tenminste warm zou willen worden, wat niet echt lijkt te lukken. De was buiten aan de lijn bevroor en ik binnen ook. Zit je in je eigen optrekje met je jas aan en een plaid over je schoot. Toch aan het eind van de middag besloten om naar het badhuis Raku no Yu te gaan en hoe heerlijk zijn al die warme baden dan....

Op de terugweg naar huis voel je geen kou, geen wind, zelfs zonder handschoenen lijken je handen niet koud te worden. Onderweg een paar plaatjes gemaakt van ‘Okazaki by night’ op een route van nog geen 20 minuten naar mijn huis.

Mijn klasgenoot is het weekend in Magome. Heeft daar een stuk van de oude postroute gelopen. Wij, mijn partner en ik, hebben dat in een ander jaargetijde in 2019 gedaan. Toen was het al prachtig. Nu geeft het sprookjesachtige beelden. Ik mocht haar foto's gebruiken. Zeker tijdens het kaarsenfestival, wanneer langs de hoofdstraat van het dorp allemaal kaarsen in potjes staan opgesteld, ziet het er geweldig uit.

Een heerlijk weekend. Beetje uitrusten, studeren, wat werk voorbereiden voor de komende week zodat je later in de week niet zoveel druk voelt en dan een zelfgemaakte lekkere maaltijd van gemarineerde, gebakken kip en een ‘Japanse’ aardappelsalade. Op de achtergrond de Japanse televisie met zijn drukke en wilde programma’s die, hoe wild ook, prettig zijn om de melodie van de taal te leren. Op de commerciële kanalen die vaak over eten en drinken en soms bizarre spelletjes gaan, hoor je vooral populair taalgebruik en op de wat meer serieuze zenders met mooie documentaires over Japanse tradities en gebruiken, kunstvoorwerpen en soms oude muziek, hoor je het meer beleefde taalgebruik. Goed voor je uitspraak en de klank van de taal, denk ik.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Okazaki kasteel, mapping en projecting, Tokugawa Ieyasu, Aichi

Sun, 02 Feb 2025 12:30:58 GMT

Okazaki Castle, waar Tokugawa Ieyasu is geboren in 1543. Een weekend met projectie en mapping geïnspireerd op de bijzondere geschiedenis van Okazaki

Een week met diepte- en hoogtepunten om af te sluiten met een mooie projectieshow op het kasteel van Okazaki. Het is bijzonder om daar tussen de veelal lokale bevolking te staan, naar de muziek te luisteren en te kijken. Na afloop wordt er een flink applaus gegeven.

Op de een of andere manier krijg ik volgens mij altijd na twee weken een flinke inzinking. Buiten het wennen aan tijdverschil, een andere levensomgeving, elke dag vroeg op etc. etc. misschien ook wel de eerste tijd te veel willen doen. Ik hoef zeker niet de beste van de klas te zijn, maar ook weer niet de sukkel. Grappig genoeg kreeg ik van twee kanten vandaag advies om niet alleen te studeren, maar ook te genieten. Dat is een lastige. Ik vind het namelijk ook plezierig om te studeren. Gewoon aan een piepklein bureautje uren zitten leren en soms daarin volkomen worden opgeslokt.

Ik ben heel erg blij met mijn onlangs aangeschafte tafeltje dat net iets meer ruimte geeft om boeken etc. op te leggen.

Toch begrijp ik het advies wel en ga er ook zeker iets mee doen. Op stap gaan, andere dingen zien en meemaken vind ik ook leuk. Alleen ben ik daar nog niet aan toe gekomen. Zo gaat dat soms.

Ik ben deze week ingedeeld tussen twee jongens uit Sri Lanka, die hier volgens mij al best een tijd zijn en ook willen blijven. Ze hebben regelmatig geen of weinig huiswerk gemaakt en de lessen niet voorbereid, wat een goede samenwerking niet bepaald bevordert. Zij, en andere studenten op deze school die hier soms jaren zijn, hebben baantjes om geld voor hun studie te verdienen. Dat heet in het Japans ‘arubaito’ Arbeit, een Duits leenwoord. Ik denk niet dat dat in Japan een vetpot is. Meestal simpel, soms zwaar werk en lange uren. In een restaurant zag ik laatst dat je daarmee omgerekend €7 per uur kunt verdienen. Dat ze soms moe zijn, begrijp ik best, maar wat ik lastiger vind te verteren, is dat het lijkt alsof ze totaal geen interesse hebben.

’s Avonds viel helaas mijn internet uit. Voor ik dat weer aan de gang had, was ik een uur verder. De hulp ingeroepen van mijn Maleisische buurvrouw, maar die kwam er ook niet uit. Uiteindelijk lukte het me om weer verbinding te krijgen, net voordat ik van plan was om een noodoproep aan Yamasa te sturen. De volgende dag bij het Service Centrum gemeld. Er kwam een meneer van het internetbedrijf. Inmiddels werkte alles natuurlijk weer. Net als bij de tandarts. Zit je in die stoel, heb je geen kiespijn meer. Hij heeft alles gecontroleerd, zelfs foto’s gemaakt van mijn router. Uiteindelijk was hij een paar uur bezig en heeft ook meteen maar alle andere huisjes onder de loep genomen.

Bij een winkeltje met allemaal verschillende heilzame stenen, kocht ik een stukje steen (is het volgens mij) met allemaal kristallen erin. Men zegt dat dit helpt om je huis of wat je dan ook, te reinigen. Een rondje door de 26 vierkante meter gemaakt en op een centrale plek naast mijn bed gezet. Dit alles in het kader van baat het niet dan schaadt het niet’.

Dinsdag at ik kishimen, een pastasoort waar Nagoya bekend om staat. Dikke platte noedels. Simpel in een goede dashi, lekker hoog op smaak gebracht. Een beetje groenten erdoor en klaar ben je.

Normaal kook ik 's avonds een ruime hoeveelheid, zodat ik voor de lunch genoeg overhoud voor een bento, een soort ‘broodtrommeltje’ maar dan anders. Een bento is een Japanse (lunch)maaltijd in een (mooi) bakje, dat al dan niet in de magnetron kan worden opgewarmd. Ook op stations kun je de meest fantastische bento met lokale produkten kopen om in de trein van te genieten. Woensdag at ik ’s avonds een voor de lunch thuis vergeten bento, die eigenlijk nog veel lekkerder was geworden. Net als onze stoofgerechten die met een dagje bewaren in de koelkast er soms beter van worden.

Inmiddels ben ik zover dat ik echt om acht uur ’s avonds stop met studeren en mijn rust neem. Zeker het laatste uur voor je gaat slapen geen ingewikkelde dingen aan je hoofd, helpt enorm voor een betere nachtrust. Op dit moment is die rust belangrijk. Genoeg groenten en fruit eten ook, want het begint in onze klas een beetje op de Corona-tijd te lijken.

We zijn inmiddels nog maar met zes van de tien studenten.

Ik gebruik in de klas zelf nu ook een mondkapje. Niet omdat ík verkouden ben, maar omdat mijn buurman regelmatig heftig zit te snuffelen, neus ophalen en kuchen. Niet handig om dan toch naar school te gaan. Ik ben zo ver mogelijk weg gaan zitten met mijn mondmasker op om mezelf, voor zover dat mogelijk is, te beschermen en niet aangestoken te worden. Bovendien worden maskers niet altijd goed gedragen. Wanneer je ze onder je neus draagt of zelfs onder je mond laat zakken, dan kan je ze net zo goed niet op doen. Veel handen wassen en desinfecteren is het motto.

Op TV zag ik een shinkansen-achtige trein voorbij komen in NS kleuren! Ik was echt verrast. Eerst dacht ik te begrijpen dat het een nieuwe trein was, maar later begreep ik dat men afscheid nam van deze trein. Op heel veel plekken waar de trein voorbij kwam, stonden mensen langs het spoor te wuiven. Het is een ‘diagnostic train’. Vandaar de naam ‘Dr. Yellow’. Al rijdend controleert hij het spoor en bovenleidingen, ook in verband met aardbevingen en na reparaties. Hij rijdt vaak 443 km/u en wordt snel vervangen door een nieuwere versie.

Die inzinkin g van het begin van de week is er nog steeds. Het leek alsof de connecties tussen horen wat er wordt gezegd en het begrijpend opslaan er niet meer waren. Als de ‘sensei’ dan aan vijf studenten die er eerder niet bij waren geweest, hardop de grammatica gaat uitleggen waarover jij de test aan het maken bent, raak je helemaal in de war. Uiteindelijk alles opnieuw doen met figuurlijk dichtgeplakte oren kan een oplossing zijn. Op vrijdag bleek dat te kloppen, want alles was goed en van een andere eerdere test ook. Daar kun je dan als een kind zo blij van worden en dansend het weekend in gaan.

Mezelf getrakteerd op de ‘vreselijke visberg’ bij Daisyosuisan. Een stapeltje maki, rijstrolletjes met nori, zeewier, eromheen met daarop een enorme berg voornamelijk rauwe vis. ’s Middags naar het badhuis. Daarbij moet je niet denken aan een (ouderwets) badhuis zoals bij ons. Ik weet niet eens of die nog bestaan. Het is meer wat wij een ‘wellness bereik’ zouden noemen. Verschillende baden buiten, enorme sauna, stoombad met grof scrubzout en een bijzondere zeer fijne met iets van een zeldzame bloem erin. Een bijna ontelbare hoeveelheid bubbelbaden met keiharde en minder harde massagestralen, ‘denkiburo’ (elektrisch geladen baden) etc. etc. Voor omgerekend €6 kun je daar min of meer zo lang als je wilt, gebruik van maken.

Het weekend begint met huisje opruimen, schoonmaken, was doen. Als de goedkope stok met wisser voor de vloer in één keer stuk gaat, moet je op de knieën poetsen. Verder wat schoolwerk voorbereid voor maandag. Tussen de middag naar buiten. Het was prachtig weer. Een heerlijk zonnetje, weinig wind, dus helemaal niet zo koud als je verwachtte, terwijl vanochtend het afvoerwater van de airco, dat via mijn balkon naar een putje loopt, een ijsbaan was geworden. Het strookt ook niet met de gisteren op TV gemelde code geel voor extreme kou in grote delen van Japan en ernstige sneeuwoverlast. Okazaki is zeker de enige plek waarvoor het niet geldt.

Het weekend van 31 januari is er ‘mapping en projectie’ op het kasteel van Okazaki.

Verrassend mooi en geïnspireerd op het culturele erfgoed van Tokugawa Ieyasu en de unieke geschiedenis van Okazaki. Hij werd geboren op 31 januari 1543 en leefde tot 1 juni 1616. Hij was oprichter en eerste shogun van het Tokugawa shogunaat. Hij wordt gezien als een van de drie ‘verbinders’ van Japan, samen met Nobunaga en Hideyoshi, die allemaal in de buurt van Nagoya zijn geboren. Ze streden om Japan te verenigen en vrede in het land te brengen. Tot op de dag van vandaag worden alle drie als helden beschouwd.

Na afloop met mijn Duitse klasgenote gegeten bij Kamahalu of Kamaharu, waar ik ooit udon leerde maken en die voor mij nog steeds de beste udon hebben. Een lekkere bite, super heerlijke bouillon om te dippen en gratis heel veel extra lenteuienringetjes. We sloten de avond af bij mijn favoriete tachinomi, waar een oude bekende van vorig jaar stond te drinken en waar we ik als oude vriend werd binnengehaald en ook mijn nieuwe vriendin figuurlijk in de armen werd gesloten. Ondanks het feit dat het langzaam begon te regenen, wandelden we blij en ontspannen naar huis.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Japanse data simkaart, bijzondere architectuur en ontmoetingen

Sun, 26 Jan 2025 13:38:09 GMT

Japanse simkaart, architectuur en bijzondere ontmoetingen zijn uiteenlopende onderwerpen waar vooral de simkaart je flinke hoofdpijn kan bezorgen.

Veel bezoekers van Japan willen tijdens hun reis, vakantie, tijdelijk verblijf en dergelijke het internet op een betaalbare manier gebruiken. Ook wanneer er geen wifibereik is. Wat handig is om te weten, is dat in of in de buurt van convenience stores, de kleine winkeltjes die vaak vele uren per dag open zijn, grotere winkelketens, stations en de shinkansentreinen vaak gratis wifi beschikbaar is. Gewoon bellen via een prepaid Japanse simkaart gaat niet lukken. Een data-simkaart is er wel. Je kunt hem o.a. van te voren bestellen en bij aankomst in Japan ophalen, thuis laten bezorgen of bij aankomst in Japan op het vliegveld kopen.

Bij Yamasa heeft men een systeem om ervoor te zorgen dat studenten niet steeds op dezelfde plek zitten en met dezelfde partner studeren. Op maandagochtend wordt er een stokje met een nummer getrokken, wat bepaalt wat jouw plek is die week. Dan kan het zomaar gebeuren dat je naast iemand zit die het niks lijkt te vinden om met jou te werken. In mijn geval een jongen die ook letterlijk zoveel afstand nam dat hij aan onze gedeelde tafel zover mogelijk van me af ging zitten. Ik vind het lastig en wil mijn gedrag niet laten beïnvloeden door zo een houding. Uiteindelijk blijkt het tegen het eind van de week best goed te komen.

De les vloog voorbij. Ik was op tijd terug en heb gestudeerd tot 19.00 uur. Ik was blij dat ik klaar was tot ik erachter kwam dat ik was vergeten om me voor te bereiden op de grammaticatest van de volgende dag. Snel doorkijken en er het beste van hopen is dan het motto. Het lukte me om voor 23.00 uur in bed te liggen.

Dinsdag en woensdag hetzelfde patroon. In de les wordt vooral geoefend met spreken en lezen, waar ik beide minder goed in ben. Het furigana (uitleg van de kanji boven de woorden) is zo piepklein geschreven dat ik het letterlijk niet kan lezen. Gelukkig hebben de jongeren in de klas er ook last van. Misschien ga ik wel eens kijken of ik ergens een handig vergrootglas of zo kan kopen.

Aan grammatica wordt in verhouding minder aandacht besteed in de les dan aan het leren lezen en gebruiken van nieuwe woorden en kanji.

Hoewel het prachtig weer is, ga ik soms toch rechtstreeks naar huis omdat ik anders tot veel te laat zit te leren.

Inmiddels heb ik trouwens buiten bij de Feel supermarkt een ‘eco plek’ ontdekt. Daar kun je van alles inleveren. Kartonnen dozen (netjes opgevouwen en vastgebonden), blikjes en petflessen. Dan hoef je die in je kleine huisje niet in allemaal verschillende plastic zakken op te sparen. Dat scheelt ruimte. Toen ik erheen ging (op zondagochtend) kwam ik er echter achter dat je een lidmaatschapskaart moet hebben om blikjes te kunnen inleveren. Ik had weer eens geluk dat er net een meneer bezig was om het hele afvalgedoe te ordenen voordat de grote vuilniswagen kwam. Uit een geheim kastje haalde hij een kaart en gaf die aan mij. Ik ben nu lid van de plaatselijke ecostortplaats!

De route van en naar dit voor mij andere huis levert weer andere dingen op dan eerst. Dan kom je bijvoorbeeld langs een soort schuur/garage waar een oudere heer een enorme hoeveelheid mandarijnen in kistjes zit te sorteren. Na mijn ‘konnichiwa’, goedenmiddag, wenkte hij me naar binnen. We raakten aan de praat en ik kreeg meteen een van de lekkerste, sappigste, geurigste mandarijnen die je kunt bedenken. Zo groot als een kleine sinaasappel.

Op de foto heb ik er een eitje naast gelegd om de grootte te laten zien. Ook kreeg ik een hele zak mee naar huis. De man heeft op ongeveer anderhalf uur rijden van hier in Hamamatsu een mandarijnenboomgaard. Als hobby! In mijn huisje meteen een pak stroopwafels gehaald en naar hem toe gebracht. Het is op misschien 2 minuten lopen van mijn huis. Hij wilde me meteen zelfgemaakt umeshu, zoete pruimenwijn, laten proeven. Dat heb ik maar even afgehouden. Dan was het niet meer van leren gekomen. Ik word wel blij van dit soort grappige en onverwachte ontmoetingen.

Vrijdagavond had ik ook een bijzondere ervaring. Na school eerst koffie gedronken met een klasgenoot van vorig jaar. Daarna naar huis om mijn inmiddels door een klasgenoot in mijn Iphone gezette Japanse sim-kaart uit te proberen.

Japanse SIMs zijn alleen voor data. Helaas lukte het niet, terwijl ik precies alles had gedaan wat in de installatie handleiding en via een QR-code gedownload filmpje stond. Uiteindelijk had ik door al het gedoe te vaak de toegangscode tot mijn telefoon verkeerd gebruikt en had ik mijn PUK code nodig om er weer in te kunnen. Dat was allemaal gelukt. Helaas nog steeds niet met die Japanse SIM het internet op. Ik kreeg steeds maar te lezen dat mijn PDP niet werd ‘geauthoriseerd’. Gewoon een hele middag verprutst. Na ruim drie uur was ik zo gefrustreerd dat ik de deur ben uitgegaan om bij mijn favoriete slijter iets te gaan drinken.

Bij deze slijter kun je niet alleen kopen, maar ook drinken. Het aanbod is enorm. Er staat een ontelbare hoeveelheid aan flessen sake, shochu, Japanse en buitenlandse whisky, gin, rum, likeuren, bier, noem maar op. Van de flessen waaraan een gekleurd kaartje hangt, kun je per glas proeven. De kleur van het kaartje staat voor een bepaalde prijs. Daar raakte ik aan de praat met een Japanse meneer die heel erg goed Engels sprak en het ook durfde.

Later bij Daisyosuisan gegeten. Er was gelukkig plek aan de counter. Er kwam een wat oudere Japanse beetje verlegen heer naast me zitten op zijn vaste plek. Zo iemand die je op straat gewoon voorbij zou lopen. Hij blijkt er elke vrijdag te eten op dezelfde tijd. We hadden een gesprek in een leuke en leerzame mengeling van Engels en Japans. Hij in het Engels en ik in het Japans. Het was iemand die eerst jaren levensverzekeringen had verkocht en nu drie dagen in de week voor 60 ouderen van gemiddeld boven de tachtig zorgde in een soort tehuis. Een interessante wisseling van werk die allebei raken aan het einde van het leven. Wat hij eerst deed vond hij makkelijk en verdiende goed en wat hij nu deed viel hem zwaar, zowel fysiek als mentaal. Heel voorzichtig liet hij mij weten dat hij het wel heel erg leuk zou vinden als ik ook op vrijdag daar zou komen eten. Op de een of andere manier ontroerde zijn houding me een beetje. Een bijzondere ontmoeting na een vreselijke middag.

Zaterdagochtend nog een keer de telefoon geprobeerd en alle op het internet gevonden manieren om het probleem op te lossen uitgeprobeerd. Zonder resultaat. Wasje gedaan, leren, werk voor maandag voorbereiden. Om 13.00 uur naar buiten. De zon scheen. Heerlijk sushi gegeten en gewandeld. Ik kom aardig aan mijn streven van rond de 5 km per dag. Aangezien het in Nederland inmiddels zaterdagochtend was ’s middags ‘gechat’ met Vodafone, mijn Nederlandse provider. Ik blijk geen sim-lock op mijn telefoon te hebben. Verder konden ze er niks aan doen. Nog één keer iets geprobeerd via een ergens verdekt opgeschreven link op de verpakking van de simkaart. En ja hoor, toen lukte het. Je moest dataroaming op de Japanse data-simkaart uitschakelen en dan opnieuw opstarten. Hoe simpel kan het leven zijn. Als je de geheimen kent.

Binnen ongeveer 10 minuten lopen van mijn huis vind je een uiteenlopende soort architectuur. Je wordt verrast door ‘kawaii’ dingen. ‘Kawaii’ is een begrip waar Japan beroemd om is. Te vertalen met grappig, lief, koddig.

Zoals bij een volkomen volwassen huis iets dat wij misschien alleen bij kinderen zouden gebruiken. Verstopte tuintjes, knalrode vetplantjes, een huis met heel veel donkere vlekken op de witte muur. Vochtproblemen of oude klimplanten die zijn verwijderd? Oud en nieuw door elkaar, palmbomen in een straat met een badplaatsachtig geel geschilderd huis met daarnaast een traditioneel Japans huis met gesnoeide naaldbomen, een knalblauw/azuur geschilderd huis, dat in mijn gevoel zo in een Scandinavisch plaatsje aan zee zou kunnen staan, een enorm lichtblauw huis als een soort kasteel.

Bij het meertje verderop kwam ik dit ‘kawai’ bord tegen waar een vriendelijk doch dwingend hondje met de poot in de zij zegt dat hondeneigenaren de uitwerpselen van hun hond moeten opruimen en mee naar huis moeten nemen, want goede manieren zorgen voor een schone omgeving. Wel weer met een vrolijk bloemetje erbij getekend.

In het winkelcentrum kun je best lekkere vers gemaakt takoyaki eten, al is het natuurlijk wel een andere ervaring dan op de brug in Osaka met een biertje erbij.

Ook in de supermarkt is veel te zien. Aardbeien in soorten en maten. Een bakje met drie perfecte spierwitte en drie perfecte rode aardbeien kost wel omgerekend €8. Hommetjes en kuitjes gestoofd met sojasaus en grote schelpdieren om rauw te eten. Ongewassen eieren, niet per stuk, maar per ons.

Deze kuroge wakyu gaat in de Japanse haché die op mijn programma staat. Kuroge, de Japanse zwarte, is een van de zes Japanse inheemse runderrassen en een van de vier die wagyu worden genoemd. Wagyu runderen zijn afkomstig van kruisingen van van oorsprong Japans vee met uit Europa geïmporteerd vee.

Met lekker knapperige piepjonge peultjes en rijst die glansde zoals ik dat graag wil. Zelfs voor mij als niet heel erge rijstliefhebber, vind ik deze 'shiny rice' heerlijk met een lekkere bijna romige 'bite', terwijl het zonder enig zout of ander toevoegsel wordt bereid. Een geheim geleerd van een van de Japanse chefs hier. (trouwens ook te vinden in Japan in je pan, het kookboek).

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Dagelijkse maaltijden, afval scheiden, kuromatsu

Sun, 19 Jan 2025 13:24:35 GMT

Het dagelijkse leven van afval scheiden en in de supermarkt alles verpakt in plastic.

In de supermarkt ligt bijna alles ingepakt in plastic. Soms zeven spruitjes, 1 blad boerenkool, krap een handje tuinbonen etc. etc. Groenten als van die kleine Japanse komkommertjes, zijn vaak verpakt met drie tot vijf stuks in een zakje net als kleine smalle aubergines. Los te koop zijn vaak appels, wat duurdere citrusvruchten, soms een citroen of yuzu (hoewel deze ook wel weer in een plastic verpakking kan zitten).

Maandag 13 januari. Wat mij betreft de eerste echte schooldag. Dat begint voor mijn gevoel op maandag en niet op donderdag. Het was ijskoud. Het had gevroren. Helaas was het in de klas ook ijskoud en dat bleef het de hele dag. Zoals elk jaar in deze tijd zijn er veel waarschuwingen en adviezen op de TV over het niet krijgen van ‘influenza’. Een van de maatregelen is de ramen open te zetten om mogelijk besmette lucht de ruimte uit te krijgen. Dus zit de helft van de klasgenoten met hun winterjas aan. Dat men met muts of pet op zit, ben ik al aardig aan gewend, maar die winterjas in de klas... Zelfs de overdosis aan energie waarmee de leraar door de lesuren heen ragde, kon niet helpen tegen de kou. Ik houd best van een beetje streng en regels, maar dit was me net iets te wild. We gingen met zo een snelheid door de stof, dat ik me later afvroeg wat er nou eigenlijk van was blijven hangen.

Dinsdag is vuilophaaldag. Je moet uitgebreid afval scheiden en vandaag en vrijdag is het ‘burnables’, een soort kruising tussen onze GFT en ander dagelijks te verbranden spul. Alleen moet karton en papier weer apart. Dat mag ook op dinsdag. Petflessen lever je los in. Dop en etiket gaan apart in de afvalzak voor plastic. Alles heeft zijn eigen plastic zak die je moet gebruiken. En dan leren wij op school in oefenzinnetjes dingen als: om het milieu te sparen moeten we minder plastic gebruiken en boodschappen doen met ‘my bag’, dus je eigen tas. Gek genoeg is daarentegen in de supermarkt bijna alles ingepakt in plastic tot soms aan 2 aardappels of 6 spruitjes aan toe. Verder is het gebruik van overigens uitstekende en vaak in de supermarkt vers bereide kant en klare maaltijden enorm. Die leveren ook allemaal plastic afval op. Zelfs in mijn eentje genereer ik een enorme berg. Kranten, brochures, kartonnen dozen etc. worden netjes opgevouwen en samengebonden.

Je moet er bijna een cursus voor volgen om het goed te kunnen begrijpen. Bij de vuil-inleverplek staan een paar bejaarde heren met handschoenen aan een en ander in ontvangst te nemen en te controleren of het goed gaat.

Ik wandelde naar school in een vriendelijk zonnetje dat op dit redelijk vroege uur al heerlijk warm was. Nauwelijks een minuut lopen van mijn huis staat een prachtige grote gesnoeide kuromatsu (zwarte den) letterlijk te schitteren in de felle ochtendzon.

We begonnen natuurlijk weer met een test. Alleen heb ik het schema nog niet helemaal door. De nummers die erin worden genoemd corresponderen slechts gedeeltelijk met het lesboek. Yamasa houdt zijn eigen volgorde aan. Resultaat was dat ik een test moest doen van iets wat ik niet had voorbereid. Gelukkig had ik de in de les goed opgelet en was er meer blijven hangen dan ik had gedacht. Later bleek dat ik alles goed had.

Na school mijn gebruikelijke rondje om gemaakt. Zo kom ik aan mijn kilometers en frisse lucht. Van half 4 ’s middags tot half 9 ’s avonds zitten leren. Eigenlijk is mijn nieuwe regel om na 8 uur ’s avonds niet meer te studeren. Alleen was er wel erg veel voor te bereiden. Drie testen, 15 nieuwe woorden die je uitgebreid moet uitleggen en met zelf verzonnen zinnen moet laten zien of je de betekenis goed hebt begrepen en natuurlijk weer 5 nieuwe kanji.

Eten maken schoot erbij in, dus ik fabriceerde wat simpels met gebakken pompoen en iets sla-achtigs.

De rest van de dagen volgen min of meer eenzelfde patroon. Ik moet echt erg mijn best doen om aan die regel van na 8 uur niet meer studeren te houden. Als ik ’s avonds niet kook, heb ik ook niets om mee naar school te nemen voor de lunch en ik wil niet steeds weer hetzelfde uit de supermarkt kopen.

We lunchen op school in de klas aan je eigen tafel.

Soms als ik geen lunch heb meegenomen, koop ik op weg terug naar huis iets en eet ik het aan mijn bureautje op. In dit geval met een alcoholvrij biertje erbij. Ik ben geen bierdrinker maar zo een Asahi 0.0 extra dry vind ik best lekker en smaakt heerlijk bij zo een simpele sushi. Helaas wordt vaak wel alles ondergekliederd. Het bureau is niet bepaald groot, dus ik heb een klein tafeltje besteld dat binnen een paar dagen was afgeleverd.

Geweldig, al staat het wel een beetje gek zo midden in de kamer, maar het is superhandig om je drinken op te zetten, zodat ook dat niet door een onverhoedse bewegingen over het bureau kan worden gemept. En aan een schoon en ruim tafeltje eten geeft na al dat boekenwurmgedoe meteen een moment van rust.

Vrijdag kregen we alle testen en huiswerk terug. Ik was niet ontevreden. Geen onvoldoendes. Zelfs niet voor kanji, hoe je het moet lezen en de betekenis.

Ik had zelfs twee testen helemaal goed gemaakt. En dan krijg je er soms zo een lollig tekeningetje bij. Die heb ik op school vroeger nooit gekregen. Ik blijf echter moeite houden met de oefeningen in de klas met van die voorgeschreven zinnetjes waar je dan een soort vast antwoord of reactie op moet geven met het gebruik van bepaalde grammatica. Het is als ‘langlaufen’, daar had ik toen ik het ooit probeerde ook moeite om binnen het vaste en voorgevormde spoor te blijven. Het Japans heeft zoveel vaste zinsneden!

Vrijdagavond gegeten bij mijn geliefde Daisyosuisan tegenover het station. Vanaf dit huisje is het een half uur lopen. Ik had via Insta gereserveerd en ze hadden mijn favoriete plek aan de counter vrijgehouden. Het is niet alleen het eten daar dat ik heerlijk vind, het is vooral ook de sfeer. Op een prettige manier rumoerig, je wordt blij ontvangen, die jongens staan te vlammen achter de pannen en lijken altijd plezier te hebben met elkaar, terwijl ze onderhand keihard werken. Nieuwe bestellingen worden gewaardeerd met een luid ‘Yorokonde’, wat zoiets betekent als ‘met plezier’, ‘we zijn er blij mee’. Ik werd vroeger ook al zo blij als ik met mijn moeder ik denk in de jaren 60/70 bij de oude lunchroom Harkema op de Kalverstraat een ‘zalmsneetje’ ging eten en vanuit de zaak door een luik keihard de bestelling werd doorgeroepen naar de keuken. Bij het weggaan geeft het ‘matte imasu’, ‘we wachten op je’, het gevoel alsof ze dat ook echt doen.

Er komen ook groepen vrienden, collega’s, die iets te vieren hebben. Zo een rommelige tafel waar even tevoren nog werd gelachen en geanimeerd werd gepraat, is voor mij een toonbeeld van een goeie avond.

Zaterdag uitgeslapen tot 8 uur. Toen was ik klaarwakker. De eerste was hing om negen uur aan de lijn, die onmiddellijk bevroor. Het tweede wasje werd verwend met een zonnetje. Ik heb van ongeveer 10 uur tot 14.30 uur zon op mijn huisje. Daarna verdwijnt hij achter het huis vóór mij. Ik heb er dus alleen in het weekend iets aan, want door de week ben ik meestal pas tussen 14.30 uur en 15.30 uur terug uit school, dus altijd in een beetje donker huis.

Zondag geprobeerd een Japanse SIM-kaart te kopen. Een SIM-kaart om mee te bellen met een Japans nummer krijg je alleen met een contract, en dat krijg je alleen als je een verblijfsvergunning of zo hebt. Een prepaid kaart om te bellen heeft weinig zin. Wel kun je een SIM kaart voor datagebruik kopen. Dat is handig om onderweg als je geen wifi hebt de weg of iets anders op te kunnen zoeken of om een on-line vertaalprogramma te gebruiken. Daarvoor moet ik dan wel naar Nagoya, want dat hebben ze hier niet.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Studeren in Okazaki

Sun, 12 Jan 2025 12:00:18 GMT

Terug in Okazaki januari 2025

In 2008 ging ik voor het eerst naar Japan om de taal te leren. Ik deed dat bij Yamasa in Okazaki en kwam terecht in een huisje in een rustige buurt van de stad. Over die periode en de verwondering die me bijna elke dag weer trof, schreef ik een boekje wat nu een soort blog zou zijn. Verwondering/Fushigi heet het. Ik weet niet meer hoe dat huisje toen heette. Nu, 17 jaar later studeer ik voor de 7 ^e keer aan deze school waar buitenlanders Japans kunnen leren.

Mijn favoriete huisje was helaas niet beschikbaar omdat ik veel te laat had ingeschreven. Het originele plan was om dit keer eens in een ander jaargetijde te gaan, namelijk juli/augustus/september. Gelukkig ging ik in 2024 een weekje naar Japan en bezocht onder andere Okazaki. Ik blijf toch iets hebben met die stad. Het was augustus en het was bloedheet met dagen van rond de 44 graden. Toen besloot ik om toch maar weer de eerste drie maanden van het jaar te gaan.

Tot mijn verbazing was het huisje dat me dit keer was toebedeeld in hetzelfde blok als waar ik ooit in 2008 begon. En aan de keuken kon je dat ook wel zien. Die is nodig aan renovatie toe. Gelukkig begreep de school mijn verschillende opmerkingen en kreeg ik een nieuwe bureaustoel, een nieuwe boekenkast en komt er iemand om de lekkende kraan te repareren.

Er was al een nieuwe wasmachine geplaats, een nieuwe magnetron en een nieuwe doucheslang met toebehoren. Uiteindelijk kan ik hier wel mee leven.

Het door mij al thuis bestelde matras voor op de houten plank die je bed is, dekbed en kussen waren inmiddels via Amazon bezorgd, dus ondanks het tijdsverschil lag het lekker al was het niet steeds slapend.

De eerste paar dagen was ik vooral druk met zo goedkoop mogelijk inkopen doen. Er is een elektrisch kookplaatje, een fluitketel, pan en koekenpan en rijststomer. Verder niks. Je moet zelf zorgen voor bord, bestek, glas, kopje, beker tot aan kledinghangers, handdoeken, wasmiddel, wc-papier, etc. aan toe. En aangezien ik het liefst zelf kook is ook een basisvoorraad ingrediënten handig: olie, azijn, soja, miso, dashi, zout, peper, koffie, thee, water etc.

Woensdag was de introductie. Voor iedereen ligt een nieuwe studentenkaart klaar op een prachtig gevouwen kraanvogel en een map met 'rules and regulations'.

In totaal waren er 21 nieuwe studenten, waarvan een paar zoals ik terugkerenden. Het aantal nationaliteiten dat aan deze school studeert is op dit moment 30! Les wordt in het Japans gegeven en ook de voertaal buiten de klas is bij voorkeur Japans, maar je merkt dat vooral bij de meer exotische talen zoals Chinees, Taiwanees, Braziliaans, Sri Lankees, Indisch en Indonesisch buiten de klas door deze nationaliteiten de voorkeur aan hun eigen taal wordt gegeven. De westerse nationaliteiten gebruiken meer Japans en Engels als je er niet uitkomt.

Het is voor mij steeds weer een verrassing als ik de nieuwe studenten zie. De meesten wat stil en verlegen en soms een beetje zenuwachtig, sommigen bijzonder uitgedost, van piepjong tot op enige leeftijd. Dat is wat ik ook zo bijzonder vind aan deze school. Zelden maak ik mee dat er binnen een bepaalde gemeenschap zoveel uiteenlopende types rondlopen, met elkaar communiceren (of juist helemaal niet), leren, lachen, soms filosoferen, van elkaars eten proeven, zonder of zelden met een onvertogen woord. Er lopen veel bollebozen rond. Bijna afgestudeerden die vóór hun scriptie een uitstapje maken naar de Japanse taal omdat het hen zo lollig en interessant lijkt. Tegelijk ook studenten die hier alleen maar zijn om JLPT 4 (een minimaal benodigd niveau van een Japans staatsexamen) te halen om zo ergens in een fabriek een baan te kunnen vinden omdat dat in hun eigen land minder opportuun is. Voor een kantoorbaan moet je dan weer JLPT3 of JLPT2 halen. Als je wilt studeren moet je een nog hoger niveau halen (JLPT1) en minstens 2000 kanji kunnen lezen en gedeeltelijk schrijven.

Ik ben ingeschaald in klas B1-1 wat leren voor JLPT3 betekend, hoewel ik niet van plan ben dit examen te gaan afleggen. Ik zou aan het eind van deze 3 maanden 600 kanji minimaal moeten kunnen lezen, wat betekent dat ik elke dag 4 nieuwe kanji moet leren. Verder elke week ongeveer 25-30 nieuwe woorden. Lijkt me een stevige opgave, maar gelukkig is het voor mij niet van levensbelang.

Vanuit mijn nieuwe huis loop ik weer andere routes. Onder andere langs de basisschool, waar langs de weg een paar sinaasappelbomen staan met fruit dat daar dik rijp hangt te worden. Zou bij ons niet kunnen, denk ik. Dat was allang leeggehaald voor die sinaasappels te eten waren. Hier doe je dat niet. Is niet van jou, blijf je met je tengels af.

Ik zie nieuwe huizen. Meestal in Japans moderne stijl, grijs of beige en prefab. Soms met een echte muur van steentjes, soms met iets wat er alleen uitziet als steentjes. Onder andere een huis met een bord bij het hek waar wordt aangekondigd dat daar de ‘Divine Home and Universal Guide and School of Lights’ zou zijn gevestigd, wat aan het bord te zien lijkt te worden geleid door een kabouter.

Verder ontdekte ik een nieuw kunstmatig meertje, waarvan er hier in de buurt nog minstens een stuk of 4 zijn. Deze meertjes worden gebruikt om de waterstanden te reguleren. Vanmiddag zat daar een meneer helemaal dik ingepakt gewoon met zijn kont op de koude stenen waterkant te vissen. Het was 5 graden!

Het weekend heb ik al veel zitten studeren. Vind het nog lastig om te begrijpen wat er van ons wordt verwacht. We krijgen minder huiswerk. Tegelijk wordt er meer zelfstandige voorbereiding van de stof verwacht die in de les zal worden behandeld. Uiteindelijk ben ik veel te lang bezig en ga ik met een punthoofd naar bed. Wat niet is veranderd, is dat er elke dag wel een of andere test is en soms zelfs twee.

Het weekschema is op dit moment nog heel erg verwarrend. Heb er al vele malen mijn hoofd over gebogen. Begrijp nog steeds niet wat nou precies de bedoeling is. Wanneer welke onderdelen met een test worden overhoord en wanneer je wat voor wanneer moet voorbereiden.

Het wordt ongetwijfeld duidelijk als we wat langer bezig zijn.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Matcha, kastanje, gebak, softijs, Mont blanc

Wed, 09 Oct 2024 13:22:07 GMT

Zoetigheden van Japan en Monburan (mont blanc gebak)

In Japan kent men niet echt het ‘dessert’ zoals wij dan kennen. Tegelijk vind je er een onovertroffen oneindigheid in zoetwaren van traditionele geleien in de smaken van het seizoen, softijs in vooral vanille, matcha en chocolade tot het prachtigste gebak dat bij de Westerse patissier hoge ogen zou scoren.

Ook voor zoetwaren wordt er bij voorkeur net als in de dagelijkse keuken gebruik gemaakt van wat het seizoen te bieden heeft. Zoetwaren worden gevormd tot vruchten en vormen van het moment, de traditie, het evenement, jaargetijde etc. (zoals bij in Nederland bijvoorbeeld van marsepein)

Prachtige bijna geboetseerde vormen van witte 'an' gevuld met donkere 'an' (een gezoete pasta van of dikke witte bonen of kleine roodbruine adzuki bonen) of gelei en yokan, dat uit van alles kan bestaan, gebonden met o.a. agaragar.

In het voorjaar tijdens de bloei van de kersenbloesem, zie je gepekelde bloesems en blad van de sakura in taartdecoraties, koekjes en de geliefde sakura mochi, een zoetwaar van een speciale gezoete rijst gewikkeld in een sakurablad. Etalages en vitrines van patissiers kleuren roze.

In het aardbeienseizoen liggen de delicatessenschappen vol met gebakjes en taarten waarin deze vrucht is verwerkt, tot aan sandwiches met slagroom en aardbeien toe.

In de zomer wanneer het goed warm kan zijn, vind je vooral veel gelei gemaakt van puur gezeefd vruchtensap of vruchtensap met eigen vezels en/of stukjes fruit erin. Bij een chique hotelketen worden bij de thee ’s middags glaasjes met gelei met een witte aardbei aangeboden.

Zomer en winter is er softijs, in een hoorntje of bakje en soms met tot spaghetti gedraaid ijs dat weer een andere smaak ‘gewoon’ ijs verbergt. Zelf ben ik gek op miso softijs van de Hatcho miso fabriek in Okazaki dat wordt geserveerd met een misokoekje en bovenop wat misopoeder.

Een gebak van luchtig pannenkoekachtig beslag wordt gevuld met an, een witte of donkere gezoete bonenpasta. Men staat rustig een uur in de rij om een doos van deze vers bereide traktatie te bemachtigen.

Matcha wordt allang niet meer alleen gebruikt voor de klassieke en traditionele theeceremonie maar vooral ook in snoepgoed, patisserie, desserts, ijs etc. Zoals hier het matcha-gebak dat uit lagen van verschillende structuren en smaken bestaat.

Warabi mochi is een zachte, beetje taaïge gelei die van oudsher wordt gemaakt van het zetmeel van een bepaald soort varen (bracken starch). Omdat dit erg lastig verkrijgbaar is wordt er vaak zoete aardappelmeel gebruikt of kuzu. Dit is verkrijgbaar bij de natuurwinkel en wordt gebruikt als glutenvrij bindmiddel. De gelei wordt in grove stukken gesneden en bestrooid met kinako, een poeder van geroosterde sojabonen. Soms gaat er ook nog kuromitsu over, een stroop van donkere rietsuiker (bij voorkeur van Okinawa).

Westers klassiek gebak wordt ‘verjapanst’. Beroemde Franse cannelé’s uit Bordeaux worden gebruikt als drager voor wat crème met daarop gedroogd fruit of een noot of amandel. Crèpes worden verkocht, zoals bij ons een zak patat, om uit de hand op te eten met een duizelingwekkende verscheidenheid aan vullingen.

Baumkuchen, een ronde laagjes cake uit Duitsland die ongeveer honderd jaar geleden in Japan werd geïntroduceerd door bakker Karl Juchheim, wordt omgebouwd tot wentelteefachtige reepjes gebak met honing.

Westerse candybars zoals bijvoorbeeld KitKat worden verkocht in (volgens mij meer dan 20) smaken als matcha, aardbei, sake, pruimenlikeur, sakura mochi en ‘limited editions’ met smaken van het seizoen.

In het seizoen voor kastanjes zie je in Japan, vooral op druk bezochte plekken, kastanjes die ter plekke worden gepoft.

Soms worden gepofte kastanjes verpakt in een laagje traditionele zoetwaar (zoals op de foto hierboven) soms worden ze verwerkt in cake en muffin-achtige baksels of in wat wij kennen als ‘koffiebroodjes’ of ‘Danish’.

Een bijzonder geliefd gebak (eigenlijk door het hele jaar heen) is het Franse gebak met gezoete kastanjepuree, meringue en slagroom dat dateert uit het negentiende eeuwse Parijs. Het heet Mont Blanc. Wanneer het gebak wordt bestoven met poedersuiker zou het je doen denken aan de besneeuwde bergtoppen van de Mont Blanc.

Om de spaghetti-achtige kastanjepuree te spuiten, zijn speciale spuitmondjes te koop.

In Japan wordt het kwetsbare gebak met grote zorg ingepakt, zodat het op de reis tussen patissier en thuis niet kan bederven of beschadigen.

Geïnspireerd door het Mont Blanc gebak, geef ik hier een recept voor een dessert van een bavarois van kastanje, zoals ik ooit in Japan at. Je kunt de bavarois simpelweg serveren met een toef slagroom en eventueel bestrooid met grof gebroken (kant en klaar gekochte) meringue en bestuiven met wat cacaopoeder. Voor een meer uitgebreide versie kan er een compote bij van peren, wat gekarameliseerde hazelnoten en knapperige stukjes bladerdeeg.

Monburan babaroa – Mont Blanc bavarois

voor 4-6 personen

110 gr ongezoete kastanjepuree

2,5 blaadjes gelatine

160 g slagroom

1 eiwitten

50 g Frangelico (hazelnootlikeur)

25 g suiker

vormpjes naar wens

Eventueel wat slagroom om te garneren

Zet de blaadjes gelatine in ruim koud water in de week

Spoel de vormpjes om met koud water en laat op zijn kop uitlekken.

Roer de kastanjepuree los met 50 g van de slagroom. Haal de staafmixer erdoor en wrijf door een zeef in een ruime kom.

Zet in een andere beslagkom de resterende 110 slagroom klaar en in nog een andere kom het eiwit met een puntje zout.

Breng nu de Frangelico in een steelpan aan de kook. Knijp de blaadjes gelatine uit. Haal de pan van het gas/kookpaat en los de gelatineblaadjes in de hete likeur op.

Giet het Frangelico-mengsel door een zeefje bij de kastanjepuree en roer goed door zodat er geen klontjes in zitten.

Klop het eiwit stijf met de resterende 15 g suiker.

Klop nu ook de slagroom met schone kloppers tot yoghurtdikte.

Het kastanjemengsel moet inmiddels zijn afgekoeld tot lauw. Vouw er eerst beetje bij beetje de slagroom door. Dan een gedeelte van het eiwit en werk er dan rustig met een “snijdende” beweging de rest van het stijve eiwit door. V OORAL NIET KLOPPEN, WANT DAN KLOP J E DE LUCHT ERUIT.

Giet het mengsel in de vormpjes. Als je het niet wilt kunnen storten, dan kun je de bavarois in lage glazen vormpjes/glazen gieten. Laat op een koele plaats opstijven.

Perencompote

2 conferenceperen

0,5 citroen

100 g perensap (ongezoet)

Maizena

Doe het perensap en het sap van de citroen in een steelpan. Schil de peren, snijd het klokhuis weg en snijd in gelijke kleine blokjes. Doe de blokjes peer meteen in het citroen/perensapmengsel. Zet de pan met sap en peer op het gas/kookplaat. Breng aan de kook en laat 5 minuten zacht doorkoken. Eventueel binden met een beetje maizena opgelost in wat perensap. Doe in een schone kom en laat afkoelen.

Gekaramelliseerde hazelnoten

50 g hazelnoten karamelliseren in 50 g suiker. Uitgieten op een siliconenmatje, hard laten worden en in stukjes breken of grof hakken.

Gezoet bladerdeeg

Snijd kant en klare velletjes bladerdeeg in vierkantjes of repen, bestrooi heel licht met suiker en bak af op 180 graden.

Voor meer informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Een bezoek aan Japan in de zomermaanden

Tue, 01 Oct 2024 09:40:56 GMT

De zon gaat onder boven een zinderend heet Tokio.

Eind augustus 2024 was ik in Japan voor twee weken. Het was er warm, drukkend, dreigend met regelmatig onverwachte heftige regenbuien en ontzettend druk met vooral toeristen uit het buitenland. Soms gutste het water bij de metrostations de trappen af. Wat mij betreft niet een van de prettigere tijden om Japan te bezoeken. In elk geval niet grote steden als Tokyo en Osaka. Op Hokkaido ligt de temperatuur meestal iets lager, op Kyushu soms nog iets hoger en op het platte land of in bosrijke gebieden voelt het ook weer anders.

Het straatbeeld van lange, wijde, vaak wapperende rokken van dunne stoffen voor de dames en ook lossere kleding voor de heren wordt meteen een stuk duidelijker. De losse stoffen die een beetje op de wind mee wapperen zorgen voor enige verkoeling. Dit is ook de tijd dat men een parasol gebruikt. Ooit waren dat parasols met een zilverachtige buitenkant om de zon te weerkaatsen. Tegenwoordig zijn bijna alle parasols die je in Japan kunt kopen van een UV-werend materiaal. Het voordeel van een parasol ten opzichte van een zonnehoed is dat met een parasol niet alleen je hoofd koel blijft maar een veel groter deel van je lichaam.

De zomermaanden op het hoofdeiland Honshu kunnen echt zinderend heet zijn. Het enige dat je dan kunt doen, is wanneer je in de stad bent aan de kant lopen waar schaduw is van de gebouwen en af en toe een warenhuis in vluchten om een beetje af te koelen. Temperaturen in winkels en warenhuizen zijn in Japan over het algemeen niet super koud afgesteld, maar als het buiten tegen de veertig graden is, voelt 24 of 25 graden al heel erg prettig aan.

Of je gaat, zoals hier in de stationshal van het JR station van Okazaki, een stukje piano spelen op de voor wie dat wil klaarstaande piano. In die hal is het net iets koeler dan buiten, waar het die dag 39 graden Celsius was.

In de zomer wordt met super hoge temperaturen en in het tyfoon seizoen op TV gewaarschuwd tegen overstromingen, noodweer, wat te doen bij een zonnesteek, dat je thuis de airco aan moet hebben, extra aandacht moet geven aan ouderen en zwakkeren, etc. etc.

Voor de lunch is een lichte schotel van verse tofu met wat ui, cress, geraspte gember, geschaafde bonito en een pittige saus met soja heerlijk fris.

In de supermarkten worden buiten gewoon water, allerhande drankjes aangeboden van het ORS type (Oral Rehydration Solution) om uitdroging te voorkomen, vitaminewaters of andere drankjes om de stoffen die je verlies door veel transpireren weer aan te vullen. Soms liggen de flesjes in de diepvries. Dat zorgt ervoor dat je geruime tijd steeds weer een lekker koud slokje van de langzaam smeltende drank kunt nemen. Of je kunt er, zoals ik meemaakte, een door oververhitting gevelde (wat oudere dame) mee helpen door zo een koud flesje bij haar in de hals te houden.

Iets om aan te denken wanneer je in de zomer een bezoek wilt brengen aan Japan, is het Obon festival dat meestal wordt gevierd ergens halverwege augustus (in enkele gebieden midden juli). Tijdens Obon (お盆) een Boeddhistisch festival, gelooft men dat de geesten van overledenen even terugkeren op aarde om familieleden te bezoeken. Hele families reizen naar hun geboorteplaats en bezoeken familiegraven. De overledenen worden herdacht met rituelen, offerandes en festivals. De vroegere vreugdevuren hebben plaats gemaakt voor lampionnen. Met Bon Odori, de Obon dans, worden de terugkerende geesten verwelkomd en weer uitgeleide gedaan. Men draagt bij voorkeur Yukata, de dunne zomerkimono. Bon Odori is een dans met vrolijke, ritmische bewegingen waaraan iedereen makkelijk mee kan en mag doen en wordt gezien als een van de hoogtepunten van de warme zomeravonden.

Obon is samen met de jaarwisseling en Golden Week in het voorjaar de drukste reistijd van het jaar in Japan, zowel nationaal als internationaal.

Luchthavens, bus- en treinstations krioelen van de mensen, treinen zijn super druk en prijzen voor accommodatie en vliegtickets kunnen hoger zijn dan gebruikelijk. In 2025 is Obon van 9-17 augustus, waarbij wordt verwacht dat de uittocht uit de grote steden in het weekend van 9 augustus zal zijn en de terugkeer op 16 en 17 augustus.

Ik verbleef een aantal dagen in Tokyo, in Asakusa waar de beroemde Sensoji tempel staat. Op de foto het Sensoji complex en omringende tuinen en in de verte Tokyo Tower. Asakusa is een druk en gezellig gebied met vele winkeltjes en restaurants en de beroemde Nakamise, het straatje dat naar de tempel leidt, waar buiten souvenirs, kleding en snuisterijen ook allerlei traditionele en hedendaagse snacks en ijsjes te koop zijn.

In de straatjes die evenwijdig links en rechts lopen van de Nakamise zijn ook allerhande winkeltjes. Bij een daarvan kun je 'meron pan' kopen oftewel een 'meloenbroodje' dat niets anders te maken heeft met meloen dan dat men vindt dat het er als een meloentje uitzien. Het is een zoet broodje met een knapperige gesuikerde buitenkant en zacht en luchtig van binnen.

De Sensoji tempel dateert uit 645. Het is een Boeddhistische tempel gewijd aan Kannon, de godin van de genade. Op het complex vind je ook een pagode en de Asakusa Shrine, een shinto tempel en de schitterende Denboin tuinen, die voor het publiek helaas nog maar beperkt geopend zijn.

Overdag, vooral in het toeristenseizoen, is het bij het Sensoji tempelcomplex een drukte van jewelste...

...maar wanneer de avond valt, keert zelfs hier de relatieve rust terug.

Op Hoppy-dori, een klein stukje lopen vanaf het tempelcomplex, is het echter tot laat in de avond een gezellige drukte. Je kunt je er bij izakaya in de open lucht te goed doen aan allerhande street food. Het is er levendig met lokale en interlokale toeristen. Hoppy-dori dankt zijn naam aan Hoppy, een Japanse drank uit de jaren 40 van de vorige eeuw met een laag alcoholpercentage. Het is gemaakt van mout, hop en water en heeft nog niet eens 1 % alcohol. De kick krijg je door het te mengen met shochu, een Japanse gedistilleerde drank die tussen de 20% en 45% alcohol kan hebben.

Een stukje lopen vanaf Asakusa is Kappabashidori, voor het gemak even genoemd ‘de kookstraat’. Ruim 1,5 km straat met ruim 150 winkels met van alles op het gebied van de horeca. Van menuhouders, naamborden, bedrijfskleding en eenmalige verpakkingen tot exquisiet aardewerk, porselein en messen. Voor een beetje culinair geïnteresseerde een walhalla waar je al gauw een halve dag kunt doorbrengen.

Nog verder kun je doorlopen of een stukje met de metro naar Ueno, voor Ameyoko, een enorme marktplaats die na de Tweede Wereldoorlog begon als zwarte markt, waar spullen werden doorverkocht die mensen van de soldaten kregen.

Er worden nog steeds voor soms ¥1000 grote zakken snoepgoed en zoetwaren verkocht waarbij je nooit van tevoren weet wat er precies in gaat zitten. Verder zie je er merk-sportkleding uit oudere collecties, verse vis, krab en kreeft, groene thee en producten van zeewier.

De markt loopt ook onder de spoorlijn door met talloze zijstraatjes en steegjes, waarin tegenwoordig allerlei eettentjes zijn gevestigd. Tegenover de kleurrijke Marishiten Tokudaiji Temple op de markt kun je onder andere heerlijke takoyaki kunt eten.

Aan de andere kant bij het station van Ueno is een schitterend park dat in het voorjaar beroemd is om Hanami, wanneer men onder de sakura-bomen en als je geluk hebt in een ‘regen’ van vallende kersenbloesembladeren de tijdelijkheid van de schoonheid van de kersenbloesem viert. Ueno is het grootste stadspark in Japan. Er huist een dierentuin, er zijn verschillende musea, tempels en shrines en een vijver bezaaid met lotusbloemen.

Voor culinaire informatie en recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Japan inspireert ook op culinair gebied

Mon, 16 Sep 2024 14:25:46 GMT

Japan inspireert zeker ook op culinair gebied

Kijk alleen al naar die verse ui, die in zijn schil, op dezelfde gril als waar de yakitori op liggen te roosteren, precies gaar wordt gegrild. Vooral het hart van de ui is super zacht, geurig en sappig. Het smelt bijna op de tong. Hoe meer je naar buiten komt, hoe steviger de rokken van de ui worden. Door de lichte verandering van structuur van elke laag smaakt het steeds weer een beetje anders. En dan die dip erbij van licht pittig met een beetje zoet op smaak gebrachte donkere miso! Heerlijkheid in al zijn eenvoud. Al moet je natuurlijk wel met een perfecte, zo vers mogelijke, ui beginnen.

Afgelopen augustus verbleef ik twee weken in Japan. Eerst een aantal dagen in de stad Okazaki waar ik al een paar jaar met regelmaat heen ga om me verder te bekwamen in die zo vreselijk moeilijke Japanse taal. Ik logeerde in een simpel ‘business’ hotel vlakbij het JR station voor omgerekend net €50 per nacht, inclusief een overheerlijk Japans ontbijt. Er was ook Westerse ontbijt met broodjes, krentenbrood, worstjes, jam etc. maar dat heb ik laten liggen voor de smaakvolle eenvoudige Japanse hapjes en verse salade die je vaak bij een Japans ontbijt aantreft naast misosoep, rijst, tafelzuur, nori etc. etc.

Okazaki is een rustige provinciestad van net geen 90 vierkante kilometer met ongeveer 400.000 inwoners. Het was er erg warm en in Nagoya, ongeveer 45 minuten verderop met de trein, was het nog heter en bijna 40 graden. Nagoya is bekend om zijn kishimen, een platte noedel die meestal wordt geserveerd in een geurige bouillon al dan niet vergezeld van tempura of andere gebakken of gefrituurde lekkernijen vaak op een kommetje rijst. In onze westerse wereld zullen we niet snel noedels/pasta samen serveren met rijst, maar in Japan is dat absoluut niet ongebruikelijk.

Met de Shinkansen reisde ik verder naar Tokyo. Op een van de ochtenden bezocht ik de ‘outer market’ van Tsukuji. De echte vismarkt en veiling kom je als toerist, mede door wangedrag van bezoekers, al jaren niet meer of slechts met heel veel moeite in. Toch vind ik ook de bestaande Tsukiji 'outer market' die zich op loopafstand van Ginza bevindt de moeite waard. Als ontbijt deed ik me te goed aan de allerlekkerste sushi met een klein biertje erbij. Een tweesterren-chef die ik hier ooit mee naartoe nam noemde dit een ‘slagroombiertje’ vanwege het blanke, dikke, bijna romige schuim op het tapbiertje.

Het is een genot om over de markt te lopen, vooral als je vroeg bent en het er nog niet te vol is gelopen met toeristen die met name lijken te worden aangetrokken door stukken fruit op een stokje soms voorzien van een laagje suikerglazuur, in dikke repen gesneden Japanse omelet op een stokje en een voor mij niet goed te begrijpen soort sushi met als topping gebakken wagyuvlees. Als je geluk hebt is de ambachtelijke bewerking van katsuobushu in volle gang en zie je hoe de bijna houtachtige stukken bonito tot vlokken worden geschaaf d. Er is ook een winkel die is gespecialiseerd in nori, groene thee, hojicha en matcha, waar ik graag een groot blik van mijn favoriete matcha koop, omdat deze ook bij gebruik in gerechten zijn prachtige kleur behoudt.

In ruim een half uur loop je van Tsukiji naar Takeshimaya Nihonbashi, een van Japans meest iconische warenhuizen. Takeshimaya Nihonbashi bestaat uit vier gebouwen met in het eerste soutterain (B1) een culinair walhalla. Als je in Tokyo bent en je houdt van alles wat met eten te maken heeft, dan zou ik er zeker een bezoek aan wagen. Je vindt er een grote afdeling Westerse specialiteiten op gebied van droge goederen, patisserie, chocolade, viennoisserie etc. etc. Zelf sla ik dat meestal over en richt ik mij vooral op de overige afdelingen.

Je kunt er de prachtigste verse vis kopen, maar ook kant en klare sushi. Door de voor ons gunstige koers van de yen heb je al voor omgerekend €20 een heerlijke lunchbox met sushi, die als het buiten erg warm is met koelelementjes voor je wordt verpakt.

In augustus is het perzikentijd. Hier vind je alleen de mooiste, meest perfect gerijpte en absoluut gave exemplaren die dan wel al snel zo’n €30 per stuk kosten.

Wagyuu, wat letterlijk vertaald niet meer en niet minder betekent dan Japanse rundvlees, kost in Japan meer dan gewoon standaard rundvlees dat vaak uit het buitenland wordt geïmporteerd. シャトーブリアンヒレ, Chateaubriand fillet van wagyuu komt omgerekend op zo’n €30 per 100 gram.

Verder vind je op de delicatessenafdeling van Takeshimaya Nihonbashi allerlei ambachtelijk bereide zaken zoals vruchtenazijnen die worden geschonken met wat sodawater als digestief, kunstige zoetwaren, de mooiste gebakjes en desserts, tafelzuur, miso, sojasaus, tofu, ingelegde vis, kroketten, rijstcrackers, dashi etc. etc. En overal staan trotse en vriendelijke dames en heren die je op een prikkertje, van een piepklein lepeltje of uit een minibekertje van al die heerlijkheden willen laten proeven. En alles ziet er schoon, strak en prima verzorgd uit. Hier en daar staan rijen stoelen en/of banken waar je het vermoeide lijf kunt laten rusten. De huisstijl van Takeshimaya, de ring van rozen, is doorgevoerd tot aan de bewegwijzering van de toiletten.

Tijdens een van de avonden in Tokyo at ik bij een tot op dat moment voor mij onbekend restaurant dat slechts plek had voor ongeveer 12-14 gasten. Die avond waren het er 10 en men vond dat al best heel erg druk. Ik vond het geweldig, zat in mijn eentje aan de 'counter' en kon de chef die met uiterste concentratie zijn gerechten stond te bereiden, goed volgen. Ter inspiratie een paar afbeeldingen.

De laatste avond voor ik terugreis naar Nederland vanaf het vliegveld Narita van Tokyo, verblijf ik kraag in het stadje Narita zelf. Onder andere om een bezoek te brengen aan het Naritasan tempelcomplex met zijn prachtige tuinen, dat elk jaargetijde zijn eigen charme heeft.

En... dan is er natuurlijk unagi, zoetwaterpaling. Men zegt dat een van de beste plekken om unagi te eten bij restaurant Kawatoyo in Narita is. Er staat bijna altijd een rij. Je trekt een nummertje en na ongeveer 20 tot 30 minuten wordt je nummer omgeroepen en is er een tafel voor je vrij. Als het erg druk is, heb je vanuit de wachtrij al besteld, en staat je maaltijd zo goed als voor je klaar.

Als je bij Kawatoyo wilt eten, houd er dan rekening mee, dat ze om 18.00 uur dicht gaan en je op zijn laatst om 17.00 uur kunt bestellen.

Hoewel wilde unagi het hele jaar door verkrijgbaar is, is kwalitatief gezien de beste tijd om dit te eten tijdens de wintermaanden november en december. Tegelijkertijd gelooft men in Japan dat je unagi juist het beste eet in de zomer, omdat het je weerstand zou verhogen en je door het eten van unagi beter bestand zou zijn tegen de soms overweldigende hitte en hoge vochtigtigheid van de Japanse zomermaanden.

Op een van de laatste avonden dat ik in Tokyo was, was het door mij uitgezochte restaurant waar ik wilde eten gesloten. Een aangrenzende zaak werd aangeduid met een naam en het woord ‘bal’. De eeuwige strijd tussen de ‘r’ en de ‘l’ bij vanuit het Engelse vertaalde woorden . Het bleek een bar te zijn. In een Japans 'bar' kun je vaak ook uitstekend eten. Ik moest er wel een spannende trap voor af om in een soort keldergewelf terecht te komen dat er prima en interessant uitzag. Gelukkig was er nog een plek voor mij aan de ‘counter’ vanwaar ik de kookkunsten kon volgen van de al wat oudere chef die daar al 40 jaar aan het keukenroer stond.

Een van de gerechten die ik kreeg voorgeschoteld was een waanzinnig lekker gerecht van kippenlever, iets waar wij in Nederland op extreem warme dagen juist extra voorzichtig mee zijn en niet snel zullen eten. Het was die dag rond de 37-38 graden geweest. De levers waren superzacht, zeer smaakvol en werden geserveerd met een soort salade van lenteui er bovenop.

Een exact recept heb ik de chef niet kunnen ontfutselen, maar hij gaf me genoeg informatie om er zelf mee aan de slag te kunnen gaan om een vergelijkbaar resultaat te bereiken. De aanwijzingen van de chef deel ik hier graag.

Hier is een foto van het gerecht zodat je ongeveer weet hoe het eruit zou moeten zien. Veel plezier bij het uitproberen!

Allereerst worden de levertjes minutieus ontdaan van alle bloederige vinnetjes en vettige velletjes. Ze worden 20 minuten gegaard op 80 graden en daarna

in grove hapklare stukken gesneden. Er gaat een soort salade overheen van fijne schuin gesneden lenteui (of dunne preitjes) die is aangemaakt (en dat was een gok want dat vertelde hij me niet) met wat rijstazijn en ik vermoed een drup sesamolie. Verder nog wat vers geroosterde sesamzaadjes erdoor en het is smullen.

Ik denk dat de chef de levertjes eerst kort heeft laten weken in (soja)melk om mogelijke bitterheid te verwijderen en de levertjes zacht van smaak en structuur te krijgen.

Een tip op de uitjes zacht en zoeter te krijgen, is om ze, nadat ze zijn gesneden, ruim met zout te bestrooien, een half uurtje te laten staan en dan weer heel goed af te spoelen en te drogen. Dit kun je ook doen met sjalotjes.

Voor meer recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

100% Japanse smaken, 100% verse Nederlandse ingrediënten

Mon, 15 Jul 2024 14:40:39 GMT

100 % Japanse smaken met 100% verse Nederlandse seizoensproducten

Het is zomer en tijd voor andere smaken. Japans eten is eenvoudiger te bereiden dan vaak wordt gedacht. We gebruiken als aardappel Frieslanders van de Nederlandse klei en inmiddels liggen er Nederlandse sperziebonen bij de supermarkt. Krokant gebakken dijtjes van scharrelkip maken het een heerlijke echt Japanse maaltijd die makkelijk is te bereiden in de Nederlandse keuken.

Deze maaltijd is eigenlijk gewoon aardappelen, groenten en vlees. Alleen dan de Japanse versie ervan. Japanse aardappelsalade, knapperig gebakken kippendij en sperziebonen met een soja en sesamdressing. Een maaltijd die voor een groot deel goed is voor te breiden. Op het eind hoef je alleen nog de kip te bakken.

Een Japans biertje erbij of een glas gekoelde sake maakt het af.

Een paar Japanse basisingrediënten: Japanse sojasaus, honmirin, sake, bonitovlokken (katsuobushi)

Van het Japanse plankje heb je voor deze maaltijd nodig: eenvoudige sake , Aziatische sesamolie (kijk op het flesje of het 100% sesamolie is. Aziatische sesamolie wordt geperst uit geroosterd sesamzaad) , Japanse rijstazijn , Japanse mayonaise , Japanse sojasaus , honmirin (alleen als er op het etiket een alcoholpercentage staat vermeld van ongeveer 12-14% alcohol, heb je te maken met echte zoete Japanse rijstwijn, een basisingrediënt van de Japanse keuken. Mirin of Mirin-fu met nauwelijks alcohol (meestal rond of minder dan 1%, een enkele keer 4%) bestaat vooral uit suikers en smaakstoffen.

Voor de aardappelsalade gebruik ik op dit moment nieuwe oogst Frieslanders. Een smaakvolle Nederlandse aardappel van de kleigrond. Hij zit tussen vastkokend en kruimig in. Precies wat je wilt hebben voor deze salade. Het recept voor de aardappelsalade staat op pagina 162 in mijn kookboek Japan in je pan .

Voor de knapperig gebakken kip (karaage) gebruik ik het liefst ontvelde kippendij van scharrelkip. Het recept staat in mijn Japanse kookboek Japan in je pan op pagina 100.

Als groenten gebruiken we verse Hollandse sperziebonen met een geurige dressing met o.a. tahin of tahini. Eigenlijk hoort er nerigoma in, een pasta van Japanse gemalen geroosterde sesamzaadjes, maar dit is in Nederland niet makkelijk te verkrijgen. Tahin of tahini werkt ook uitstekend. Of je kunt zelf wit sesamzaad roosteren en bijvoorbeeld in een vijzel tot pasta wrijven. Dat is het allerlekkerste.

Het recept voor de sperziebonen volgt hier.

Sperziebonen met Japanse sesamdressing

Voor 500 gram sperziebonen

500 g sperziebonen

Voor de dressing:

30 g mirin

30 g rijstazijn

10 g sojasaus

10 g tahini

10 g sesamzaad wit

paar druppels Aziatische sesamolie

Bereiden

Haal de kontjes en eventuele draden van de sperziebonen af en breek de bonen doormidden. Kook de bonen in licht gezouten water in een minuut of 5 beetgaar en giet af.

Maak onderhand de dressing.

Rooster het sesamzaad in een droge koekenpan en laat afkoelen. Meng/klop de ingrediënten voor de dressing tot alles goed is gemengd.

Proef en voeg naar smaak een paar druppels sesamolie toe.

Doe de dressing bij de bij voorkeur nog enigszins warme bonen.

Serveren

Je kunt dit meteen, lauwwarm eten of op kamertemperatuur of gekoeld.

Koyasan, Shingon boeddhisme, Unesco Werelderfgoed

Thu, 11 Jul 2024 14:41:32 GMT

Koyasan, het centrum van het Shingon boeddhisme, gesticht door Kukai, ook bekend als Kobo Daishi. Koyasan ligt op ongeveer 800-1000 meter hoogte in de bergen in de provincie Wakayama en telt ruim 100 tempels. Een prachtige, spirituele plek waar het goed toeven is.

Koyasan werd in 2004 uitgeroepen tot Unesco Werelderfgoed. Het is een belangrijke plaats voor pelgrims om te bezoeken. Er staat een religieuze universiteit. Koyasan is eigenlijk één groot seminarie voor het Shingon boeddhisme, waar Kobo Daishi rond het jaar 816 de eerste tempel voor deze boeddhistische richting stichtte. In het Shingon boeddhisme spreekt men over sanmittsu, De Drie Geheimen; die van het lichaam, de spraak en de geest. Er wordt gezegd dat het Shingon boeddhisme een orthodoxe vorm van boeddhisme is, die niet zomaar aan iedereen wordt onderwezen.

Er leiden verschillende wegen naar Koyasan langs soms oude stationnetjes waar niet altijd een lift of een roltrap aanwezig is, dus wel iets om rekening mee te houden als je daar wilt uitstappen en een kijkje nemen, als je niet zo goed ter been bent.

Het laatste stuk naar Gokurakubashi gaat over enkel spoor en van daar kun je met de Koyasan Cable Car in vijf minuten de berg op. Een bus brengt je verder naar het centrum van Koyasan dat op 1000 meter hoogte ligt. Natuurlijk is deze beroemde tempelstad ook per auto bereikbaar.

In Koyasan zijn meer dan 100 tempels en ruim 50 shukubo, tempelverblijven, waar pelgrims en toeristen kunnen logeren zoals je dat in een traditionele ryokan zou doen. In shukubo werken priesters in opleiding. Wij werden ontvangen bij de door ons gereserveerde shukubo door een weldoorvoede monnik die zorgvuldig onze reservering controleerde, onze bagage in ontvangst nam, waarna we weer konden vertrekken om pas om 15.00 uur echt te kunnen inchecken. Om 15.00 uur inchecken lijkt in Japan een soort magisch getal te zijn.

Shukubo worden vaak omringd door prachtige tuinen, soms zelfs kunstig aangeharkte stenentuinen (zoals bijvoorbeeld de Ryoanji in Kyoto) en de gastenverblijven gaan van simpel tot luxueus. Via een poort treed je binnen in een andere wereld waar je de drukte van alledag achter je laat en rust en vredigheid binnenstapt.

Het diner wordt meestal om 18.00 uur geserveerd en is traditioneel geheel vegetarisch. Wanneer je de felverlichte eetzaal binnentreedt staan voor alle gasten de tafels voorgedekt met prachtige gerechten. Per persoon kun je wel 15 schaaltjes aantreffen, de een nog mooier opgemaakt dan de andere. In de maaltijden worden niet alleen geen dierlijke producten gebruikt, maar ook geen ui en knoflook. De smaken zijn zoet, zout, zuur, bitter, umami, flauw, scherp soms bijna overrompelend lekker.

Zelf at ik daar voor het eerst gomatofu of sesamtofu, wat helemaal geen tofu is, maar er als tofu uitziet en is gemaakt van kuzu (een bindmiddel verkregen uit de wortels van de Japanse kuzuplant), sesamzaad, water en een beetje zout. Het hierdoor geïnspireerde recept staat op pagina 68 in het Japanse kookboek Japan in je pan.

Bij de maaltijd drinkt men meestal water en bier of sake of thee. Gek genoeg merk je nauwelijks dat je voornamelijk sojaproducten, groenten, wortels en knollen eet, omdat de smaken en structuren zo verschillend zijn.

Als je wilt, heb je om Koyasan te ontdekken aan 1,5 à 2 dagen genoeg. Mijn partner en ik houden van ‘langzaam reizen’ en wij verbleven drie dagen in dezelfde shukubo. Men wilde ons verrassen door op dag drie iets te presenteren dat niet vegetarisch was. Men had van tevoren gevraagd of we misschien iets van vlees of vis wilden eten en het voelde een beetje flauw om dat te weigeren, aangezien men zo zijn best deed om het ons naar de zin te maken. In eerste instantie voelde de vraag apart, maar uiteindelijk toch ook weer niet. Volgens de regels mag je als boeddhist namelijk vis of vlees eten. Alleen monniken van strenge ordes eten vegetarisch én heel weinig met het doel helderder te kunnen denken en in een soort hoger bewustzijn te komen.

In alle vroegte, zo rond 6 uur in de ochtend, wordt de ochtenddienst aangekondigd. Denk niet dat je er in je door het complex ter gebruik aangeboden yukata heen kunt. Je wordt onmiddellijk door een van de priesters teruggefloten. Wanneer je in een traditionele ryokan verblijft is het absoluut niet ongebruikelijk dat je in de yukata aan tafel gaat. Zeker niet tijdens het diner. Je draagt hem op weg naar het openbare bad en vaak kun je er ook gewoon mee de straat op met door de ryokan in bruikleen verstrekte (houten) slippers en eventueel een overjasje wanneer het koud is. In de shukubo mag dat in elk geval tijdens het ontbijt en de dienst die daaraan vooraf gaat niet. Daar wordt de yukata gezien als slaapkleding en ervaren als oneerbiedig.

Tijdens de dienst van 45 minuten worden door een aantal monniken met hun rug naar de aanwezigen toe mantra’s voorgedragen. Gelovigen kunnen naar voren lopen om aan een soort altaar te bidden. Ook staat er een pot waaruit men iets haalt, wat mij niet helemaal duidelijk is geworden. Af en toe slaat een van de priesters drie keer met een houten stok op een gong. Aan het eind van de dienst gaan de pelgrims (te herkennen aan de witte jasjes) nog voor een aparte samenkomst met een van de priesters naar een andere ruimte.

Het ontbijt is om 7 uur, direct na de dienst. Ook weer een arsenaal aan verrukkelijke vegetarische gerechten met tofu en heel veel groenten. Te veel om het allemaal eer aan te kunnen doen.

Omdat het best nog wel vroeg is wanneer je klaar bent met het ontbijt én je erg vroeg bent opgestaan, is het heerlijk om even een pauze in te lassen. Onze kamer had een soort houten vlonder met openslaande deuren waar we (op een kussen) konden zitten om te genieten van de prachtige serene binnentuin in herfstkleuren. Een mooi en rustig begin van de dag, want er is veel te doen in Koyasan.

Er zijn ontelbare tempels die de moeite waard zijn en je zult een keuze moeten maken, want alleen als je heel erg veel tijd hebt, kun je alles bezoeken en zien. Er is een klein museum met nationale schatten die eigenlijk in de verschillende tempels thuishoren, waar je in ruim een half uur uitgekeken bent, maar wat zeker de moeite waard is.

De Okunoin tempel is een van de heiligste stukken grond in Japan. De enorme begraafplaats ligt in een indrukwekkend bos met honderden jaren oude cedar- of cederbomen. Er staan meer dan 200.000 grafstenen en mausoleums van gewone mensen tot generaals.

Er is een enorm modern mausoleum met beelden van twee automobielarbeiders van Nissan. Van een belangrijk iemand van het Japanse koffiemerk UCC is er een mausoleum met een enorme koffiekop van graniet erop. Op het graf van een motorrijder staat een beeld van hem in vol ornaat. Gek genoeg heerst er in dit bos, zelfs in de al dan niet stromende regen niet een griezelige of duistere sfeer. Eerder geruststellend en stil of mysterieus.

Trouwe volgelingen van Kobo Daishi bouwden hier aan de rivier de Tame voor hem een mausoleum. Voor veel pelgrims is dit misschien wel de belangrijkste plek op hun tocht. Er branden inmiddels zeker 16.000 lantaarns die zijn geschonken door gelovigen. (We mochten hier geen foto’s maken.)

Verder zijn er twee identieke mausoleums voor vader en zoon Togukawa, gebouwd in 1643 door de derde shogun Togukawa Iemitsu. Het is een Unesco werelderfstuk, prachtig beslagen met goud- en zilverfolie.

In het bos staan vele beelden van Jizo, de god die zich in de eerste plaats ontfermt over de ziel van het (ongeboren en te vroeg geboren) overleden kind. Vaak dragen Jizobeelden rode slabbetjes en gebreide mutsjes. Af en toe hebben ze zelfs fel rood gestifte lippen. O-Jizo-sama, zoals hij respectvol wordt genoemd, beschermt ook kinderen in het huidige leven, beschermt vrouwen en reizigers.

In het tempelcomplex Danjo Garan, huist onder andere de grootste tempel van Koyasan, de 45 meter hoge Konpon Daito Pagode en Kondon Hall, waar ceremonies worden gehouden. In de pagode staan boeddha beelden van minstens een meter of 20 hoog.

Via een weg door een soort park met Japanse esdoorn in al zijn schitterende herfstkleuren kom je bij de Kongobuji Temple, de kerkelijke hoofdtempel van het Shingon boeddhisme met in totaal ongeveer 3600 Shingon tempels in Japan.

In dit enorme houten complex kun je onder andere op 26 panelen de geschiedenis van het leven van Kobo Daishi en zijn reis van en naar China zien. Een beetje als een stripverhaal.

Verder is er een stenentuin van zeker 70 x 80 meter. Ook deze wordt omzoomd door in de herfst van groen en geel tot vuurrood kleurende Japanse esdoorns.

Een feest voor elke hobbyfotograaf.

sushi, tazuna maki, regenboog- of zuurstokrol

Fri, 14 Jun 2024 12:10:23 GMT

Wanneer we aan Japans eten denken, denken we vaak als eerste aan sushi. We kennen vooral nigiri (met de hand gevormd), gunkan ('duikboot' sushi, met de hand gevormd met een rand nori er omheen als een bakje en daarin de vulling), maki (gerold met een matje), temaki (gerold met de hand in de vorm van een ijshoorntje van nori) en chirashi (een kom sushirijst met daarop een verscheidenheid aan vis, ei, viseitjes), etc.

Japanners eten sushi en sashimi hoofdzakelijk 'buiten de deur'. Het is altijd kraakvers. Voor een simpele lunch of diner met vrienden gaat men naar een voordelig sushirestaurant vaak met lopende band, waar je overigens ook bij de chef gewoon a la carte kunt bestellen. Bij een feestelijke gelegenheid kiest men liever voor een luxere zaak, waar sushi eten een prijzige aangelegenheid kan zijn en waar de sushi-chef de sushi een voor een voor je klaarmaakt. Als sushi aan de huiselijke eettafel wordt gegeten, wordt het vaak besteld bij een restaurant, die het gekoeld aan huis komt afleveren. Er zijn maar weinig huisvrouwen die zelf thuis sushi maken. Hooguit wordt de sushirijst zelf gemaakt en bij de supermarkt of delicatessenafdeling van een van de chique warenhuizen voorgesneden vis en dergelijke gekocht. Bij de supermarkt in Japan zijn kwalitatief zeer goede sushischotels te koop of schotels met apart voorgesneden stukjes vis en toebehoren voor op de sushirijst om thuis een doe-het-zelf sushi-avond te houden.

In een luxe sushi- en sashimi restaurant wordt door de chef elke sushi en elk gerecht vers voor je gesneden en bereid. In dit soort restaurants worden vaak luxere (seizoens)ingrediënten gebruikt zoals zee-egel, zeedruifjes, vers geraspte wasabi, een bijzondere rauw geserveerde grote garnaal, een mooi stuk toro van tonijn. Op de foto heeft de chef zojuist bonito gesneden voor verder gebruik.

Bij sushi is niet alleen de kwaliteit van de vis belangrijk, maar ook de kwaliteit van de rijst, samen met kleur en presentatie. Als je zelf sushirijst wilt maken, gebruik dan een goede rondkorrelrijst, bij voorkeur uit Japan (kijk op de verpakking naar het land van herkomst). Zorg dat hij niet te zacht wordt gekookt, maar vooral ook niet te hard, waardoor je sushirijst droog en onsmakelijk wordt. En maak je eigen sushiazijn naar smaak. Aanwijzingen voor het koken van Japanse rijst en de verhoudingen voor sushiazijn kun je vinden in mijn kookboek Japan in je pan (te bestellen via de knop onderaan dit artikel). Gebruik kraakverse vis. Als je er niet zeker van bent of je vis vers genoeg is om rauw te eten, eet het dan niet rauw. Marineer het dan bijvoorbeeld eerst in teriyaki saus en gril het kort. Zoetwatervis wordt niet rauw gegeten in verband met de mogelijke aanwezigheid van parasieten.

In Nederland is het aanbod van vis die we rauw kunnen eten voor de gemiddelde hobbykok beperkt, tenzij je bijvoorbeeld toegang hebt tot horeca-groothandels of een visleverancier met een uitgebreider arsenaal al dan niet diepgevroren vis. Om variatie aan te brengen kun je makkelijker verkrijgbare ingrediënten gebruiken zoals eitjes van zalm, zalmforel en vliegende vis (tobiko), die vaak bij de vishandelaar zijn te bestellen. In de diepvries bij de (Japanse) speciaalzaak vind je voor sashimi en sushi geprepareerde vis zoals garnaal en octopus. Verder kun je gebruik maken van zoute haring, zure haring, gerookte forel, surimi sticks en verschillende soorten groenten en zelfs vlees (een malse plak kort gegrilde ribeye bijvoorbeeld). Op de Sukiji markt in Tokyo staat het rijen dik voor het stalletje met sushi met kort dichtgeschroeid wagyu vlees.

Een bij ons minder bekende sushi is oshizushi, een sushi die wordt geperst in een van oorsprong houten vorm. Oshizushi is een van de oudste soorten sushi. Sushirijst en ingrediënten naar keuze worden in de pers samengedrukt en dan in hapklare stukken gesneden.

Een vrolijke en feestelijke sushi vind ik tazuna maki, een met een sushimatje gevormde rol met daarop diagonaal kleurrijke stukjes vis, groente, dunne omelet, etc. Het wordt ook wel regenboog- of zuurstokrol genoemd. Je kunt je beperken tot bijvoorbeeld alleen plakjes avocado en zalm of je kunt dun gesneden, al dan niet gemarineerde, groenten gebruiken voor een vegetarische versie.

Hoewel sushi over het algemeen het lekkerste is als hij zo snel mogelijk nadat hij is gemaakt wordt gegeten (vooral nigiri als de rijst nog een beetje lauw is), kun je sushi en vooral ook deze tazuna maki van te voren maken en in de koeling bewaren tot gebruik. Haal hem er echter wel op tijd uit, want bij ijskoude sushi mis je veel smaak.

Regenboogrol, Zuurstokrol

Tazuna sushi

Voor 2 rollen

250 g bereide sushirijst

2-4 sushigarnalen of gekookte gamba's

1 halve of hele zure haring (afhankelijk van de grootte)

1 stukje courgette

2 stukjes surimi

2 x een smalle reep nori

tuinkers of daikon cress

Bereiden

Leg de zure haring een uurtje in melk. Spoel daarna af. Dep droog. Snijd langs de rugvin doormidden en een eventueel stukje graat eruit. Snijd er stukjes van die even lang zijn als de gamba's.

Snijd de staartjes van de gamba’s af en snijd de gamba’s in de lengte doormidden.

Was de courgette. Laat de schil eraan. Trek er met een dunschiller plakken van en snijd ook deze in plakjes op maat van de gamba’s. Je kunt de plakjes eventueel kort marineren in wat sushi azijn.

Halveer de surimi horizontaal en gebruik alleen de bovenste helft met het rode gedeelte. Gebruik de rest voor een slaatje en vul daarmee een duikbootsushi. Snijd ook de surimi bij op maat van de gamba’s.

Rol maken

Leg op een sushimatje een stuk plasticfolie.

Leg daar schuin de ingrediënten afwisselend op met de mooie kant naar beneden.

Leg er een reep nori op. Leg er de sushirijst op en druk zacht aan. Rol op en houd daarbij de vulling op zijn plaats. Trek de folie strak en draai de uiteinden dicht als een toffee. Laat een half uurtje liggen in het plasticfolie in de koelkast voor je het snijdt.

Snijd in stukken van ongeveer 2,5 cm en serveer met een blaadje cress en wasabi.

Gebruik voor een vegetarische versie dunne repen kleurrijke al dan niet geblancheerde en/of gemarineerde groenten als wortel, snijboon, gele en groene courgette, dunne plakken rode radijs, ontveld vlees van een tomaat, reepjes omelet etc.

Garneer met een blaadje daikoncress.

Voor meer recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

umami, de vijfde smaak

Fri, 03 May 2024 14:45:17 GMT

Umami, de vijfde smaak, werd in het begin van de 20ste eeuw ontdekt door professor Kikunae Ikeda . Op de foto konbu tsukudani (een umamibom) van konbu die overblijft na het maken van dashi. Naast de smaakpapillen voor zoet, zuur, zout en bitter, ontdekte de professor dat er ook smaakpapillen zijn voor umami, wat je 'hartig' zou kunnen noemen.

Umami is een natuurlijk glutamaat, een aminozuur dat werkt als smaakversterker. Het versterkt de zoete en zoute smaken en zorgt voor die extra smaakbeleving die we ook wel ‘hartig’ noemen. Met umami kun je in een gerecht veel minder zout gebruiken. Verder maakt umami dat je sneller verzadigd raakt, wat weer handig is als je een kilootje kwijt wilt raken. Het wordt ook kunstmatig geproduceerd en wij kennen het als MSG (monosodium glutamaat), E621 en nog meer.

Umami zit in veel producten die wij in onze westerse keuken kennen. Het komt voor in producten die van zichzelf veel glutamaat bevatten zoals ansjovis, knoflook, gebakken ui, zeevruchten, paddestoelen, chocolade, caramel, rijpe tomaat en oude of Parmezaanse kaas. We vinden een stevige spaghetti Bolognese of penne arrabbiata met Parmezaanse kaas niet voor niks zo lekker (hoewel er Italianen zijn die zeggen dat je op penne arrabbiata geen kaas eet). Ansjovis zit niet voor niks in de salade Niçoise!

In de Japanse keuken vind je umami bijvoorbeeld in shiitake, vis, zeewier, sojasaus, dashi, miso, groene thee, sake, lotuswortel. Bekend is teriyakisaus, okonomiyaki en takoyaki met die dikke umamirijke saus en als topping katsuobushivlokken, misosoep, yakitori glanzend van die heerlijke zoet/hartige saus .

Umami als natuurlijke smaakversterker is makkelijk te gebruiken/toe te voegen aan de dagelijkse bereiding van de maaltijd. Marineer eens een stukje visfilet voor je het gaat bakken in een mengsel van miso, sake en honmirin. Gebruik in plaats van zout in je zoute caramel een beetje misopasta. Of stop in de Hollandse gehaktbal een flinke eetlepel miso voor je er ballen van draait (pas wel op met zout, want miso is al zout van zichzelf).

Zo zijn er nog veel meer toepassingen te bedenken, die je onder andere kunt vinden in het kookboek Japan in je pan – met wat in Nederland kan , dat is gebaseerd op de authentieke Japanse keuken. Uiteraard hoeft dat je er niet van te weerhouden de Japanse inspiratie toe te passen in een Nederlandse maaltijd. De receptuur is afgestemd op wat te koop is in Nederland bij de lokale supermarkt, Aziatische speciaalzaak en soms de natuurvoedingswinkel. Je zult ontdekken dat Japans koken met zijn umamirijke gerechten niet moeilijk hoeft te zijn, maar wel anders. En ongelofelijk lekker!

Een manier om veel umami in een gerecht te krijgen, is om umami te 'stapelen' zoals in onderstaand recept waarin voornamelijk umamirijke ingrediënten worden gebruikt.

Serveer het met wat Japanse rijst, een beetje tafelzuur en misschien wat groene groente of een kleine salade en je hebt een koningsmaal.

Als het niet vegetarisch hoeft is een stukje gebakken kippendij erbij ook heerlijk.

Shiitake umami

Voor 4 personen

400 g verse shiitake

2-3 sjalotjes fijn gesnipperd

2 lenteuitjes in ringetjes

(olijf)olie om in te bakken

30 g sake

15 g honmirin

100 g (vegetarische) dashi

30 g sojasaus

mespuntje suiker

shichimi (Japans zevenkruidenmengsel)

aardappelzetmeel of maizena

eventueel geroosterd sesamzaad

Borstel de shiitake schoon en snijd het onderste stuggere deel van het steeltje weg.

Verwarm de olie in een hapjespan. Fruit de sjalot erin aan. Doe de shiitake erbij en bak op hoog vuur tot de shiitake iets vocht loslaat. Pas op dat de sjalot niet verbrandt. Blus af met sake en honmirin, doe er de dashi bij en kook kort op. Doe sojasaus erbij en suiker en laat even zacht doorstoven, zodat de shiitake de smaak kunnen opnemen.

Als je van pittig houdt kan er nu wat shichimi bij of als je dat niet hebt, tijdens het aanbakken van de sjalot een puntje sambal oelek meebakken.

Eventueel licht binden met maizena of aardappelzetmeel.

Serveer met vers gesneden ringetjes lenteui en geroosterd sesamzaad naar smaak.

Verse wakame

Op zoek naar een verrassend culinair cadeau

voor de avontuurlijke moeder, vader, vriend of vriendin

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

te koop/te bestellen bij de reguliere boekhandel of via onderstaande knop

Asari, venusschelp, vongole, tapijtschelp, palourdes

Sun, 14 Apr 2024 14:38:57 GMT

In Japan op de vismarkt, bij de delicatessenafdeling in het souterrain van grote warenhuizen, op de versafdeling van grotere supermarkten vind je vaak een duizelingwekkende verscheidenheid aan vis, schaal- en schelpdieren. Van groot tot piepklein, vers, springlevend, gedroogd, halfgedroogd, gerookt etc. etc. Het maakt nieuwsgierig. Wat kan ik ermee?

Tijdens mijn verblijf en studieperiode in Okazaki, Aichi, Japan had ik in mijn minikeukentje slechts 1 elektrisch kookplaatje en een elektrische rijststomer, 1 koekenpannetje net genoeg om een paar eieren in te bakken en een grote gewone pan.Toch probeerde ik elke avond vers eten te bereiden. En je wilt niet alleen eenpansmaaltijden eten. Je wordt handig door bijvoorbeeld in je rijststomer iets van groente warm te houden die je eerder op het kookplaatje had bereid, en dan op het kookplaatje een stukje vis, kip of vlees te bakken of te braden.

Ook had ik wat ingrediënten betreft niet een uitgebreid scala in huis voor de beperkte tijd dat ik er zou zijn. Wel de basis zaken als miso, honmirin, sake, soja, goede instant dashi, shichimi (7 kruidenmengsel) en rijstazijn. Instantdashikorrels gebruikte ik soms in plaats van zout voor extra umami. Een stukje zalm marineren zoals hierboven op de foto, deed ik door miso, honmirin en sake te mengen en met de zalm een paar uur in het uitgewassen supermarktschaaltje waarin je de vis koopt, afgedekt in de koelkast te bewaren.

Bij het dagelijkse boodschappen doen wordt als je van koken houdt, je nieuwsgierigheid geprikkeld door het enorm uiteenlopende aanbod van vis, schaal en schelpdieren. En als je dan asari ziet liggen en je hebt een Italiaanse klasgenote die bij je komt eten, dan ligt het al snel voor de hand dat je iets met pasta en vongole gaat doen. In Japan gebruik je dan asari. Venusschelp, asari, palourdes, vongole, tapijtschelp, allemaal namen voor ongeveer hetzelfde schelpdiertje. Zolang ze nog in de schelp zitten kan de kenner ze onderscheiden, maar zodra ze uit de schelp zijn wordt dat steeds moeilijker. De smaak is ongeveer gelijk, al zijn er fijnproevers die zeggen dat ze het verschil met hun ogen dicht kunnen herkennen.

In elk geval besloot ik om de Japanse versie van 'spaghetti vongole' te maken: 'soba asari' wat in Nederland dan weer 'soba vongole' wordt . In Japan gebruik je 'asari’ en als groen ‘mitsuba’ een beetje selderij/platte peterselieachtig kruid. In Nederland gebruiken we vongole (of een schelpdiertje onder een van de andere eerder genoemde namen) en selderij en/of platte peterselie of een mengsel daarvan.

Schelpdiertjes kunnen een zandprobleem hebben. Een Japanse oudere dame in de supermarkt in Okazaki zei dat je de diertjes een half uur tot een uur voor gebruik in ruim water met flink zout moet leggen. En van mijn favoriete visman in Nederland kreeg ik de tip om dan met de hand in het water waarin de schelpdiertjes liggen een soort achtjes te draaien. Hierdoor zouden ze het zand loslaten. Daarna nog goed naspoelen tot er geen zand meer vrijkomt.

Het recept (in Nederland) is als volgt:

Soba Vongole

Voor 4 personen

500 g asari/vongole/venusschelpen

400-500 g gedroogde soba noedels

15-30 g olijfolie

1-2 tenen verse knoflook, liever platgeslagen en

gesnipperd dan uit de pers

1-2 sjalotjes gesnipperd

scheut sake

10-15 g honmirin

mespunt shichimi (of verkruimelde gedroogde peperoncino of puntje sambal)

selderij e/o platte peterselie gespoeld, uitgelekt en wat fijner gesneden

Indien gewenst een piepklein scheutje soja

Voorbereiding

Doe de schelpen in ruim water met zout en laat een uur staan, zodat ze mogelijk zand loslaten. Gooi het weekwater weg, doe de schelpen in vers water en spoel tot er geen zand meer vrijkomt . Gooi schelpen weg die stuk zijn of open blijven staan ook als je er zacht tegenaan tikt.

Kook tijdens het weken van de vongole de sobanoedels volgens aanwijzing op de verpakking beetgaar. Giet af, spoel koud en laat uitlekken. Kijk bij glutenallergie/intolerantie goed op de verpakking, want in de meeste sobanoedels is

ook tarwe verwerkt.

Bereiding

Verwarm de olijfolie in een wok of hapjespan en laat hierin de gesnipperde sjalot en knoflook samen met de shichimi op laag vuur langzaam zacht worden.

Zet na 15-20 minuten het vuur hoog en doe er de geprepareerde vongole bij. Schud om en blus af met een flinke scheut sake en de honmirin. Wanneer de vongole gaar zijn afgieten en het kookvocht opvangen.

Veeg de pan schoon. Als je de vongole zonder schelp

wilt serveren, dan is nu het moment om de vongole uit de schelp te halen. Als je bang bent voor achtergebleven zand, kun je het kookvocht door een fijne zeef met een natgemaakte doek zeven.

Doe het kookvocht terug in de pan en verhit goed. Als er erg veel vocht is, iets inkoken. Eventueel op smaak afmaken met een piepklein scheutje soja.

Doe de sobanoedels erbij. Verhit goed, voeg vongole en fijngesneden kruiderij toe en schud om.

Heerlijk met een glas gekoelde sake of een Japans biertje.

Voor meer recepten zie:

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Okazaki, sayonara

Wed, 03 Apr 2024 12:01:04 GMT

Als je dan toch afscheid van iets moet nemen, dan kan het maar beter zijn met een mooi beeld van Fuji san.

Na drie maanden studeren, in het vliegtuig terug naar Nederland hadden we een ongelofelijk mooi en zeldzaam zicht op Fuji san. De intense regen van de afgelopen dagen is op de hoogte van de top van de berg veranderd in sneeuw en zorgt voor een bijna perfect beeld zoals je dat bijvoorbeeld ook kunt zien op de 'Thirty-Six Views of Mount Fuji' blockprints van Hiroshige. Als souvenirs is er van alles te koop in de vorm van Mount Fuji van een eenvoudig eierdopje tot kunstige en kostbare tinnen drinkgerei voor sake.

Het is zondag en het regent. Nog nooit heb ik zoveel regen gehad en zo weinig zon gezien tijdens mijn verblijf in Okazaki als deze keer. Gelukkig is het in Aeon Mall altijd droog en druk met een gezellig geroezemoes.

Totomaru is een kaitenzushirestaurant (lopende band sushi) waar de meeste sushi 'a la carte' wordt besteld en vers voor je wordt bereid. Hier gaat men zondags lunchen met het gezin. Dit resulteert vaak in een tafel vol stapels bordjes van alle sushi en aanverwante zaken die zijn gegeten.

Het dagaanbod was een drieluik van licht gebrande vissen van het seizoen: ibodai (Japanse botervis), suzuki (zeebaars), sawara (Japanse makreel). Bij het afrekenen stonden de tranen in mijn ogen. Wat is dat toch. Misschien is drie maanden net zo lang dat je een beetje begint te hechten en het weggaan lastig is, omdat je niet weet of je op de plek waar je het zo prettig hebt ooit terug komt.

Maandag een beetje begonnen met opruimen. Op deze school krijg je buiten het lesboek om bijna dagelijks een enorme hoeveelheid aan wat zij noemen ‘purinto’, printjes van grammaticale zaken waar men met oefeningen extra aandacht aan besteedt. Een aantal van die prints zijn super handig om later nog eens iets op te zoeken, maar ook heel veel niet. Dus dat wordt weggooien anders ben ik al aan het overgewicht van mijn koffer voor er iets anders in zit. Van wat restjes uit de kast maakte ik gedeeltelijk in de rijststomer en gedeeltelijk in de koekenpan een soort koekkruim voor over ijs, in de yoghurt etc. De laatste rijst kookte ik en van een gedeelte maakte ik sushirijst. Een beetje van de sushirijst bewaarde ik voor mezelf voor de lunch. De rest ging naar mijn buurvrouw. Via een omweg naar Wingtown. Inmiddels had ik een verzoek van iemand uit Nederland voor een eyeliner. Gelukkig had ik die snel te pakken. Voor op mijn sushirijst kocht ik overheerlijke witte tonijn (bincho/bintoro).

Er lag verse zeewier bij de supermarkt. Die met die krullen ruikt echt super naar zee. Verse wakame, op de bovenste foto, spoel je eerst af, dan snijd je de dikke nerven eruit en kook je het kort, waarna het zijn felgroene kleur krijgt. Je kunt wakame onder andere gebruiken in salades of met wat dun gesneden rauwe vis (of tataki van bonito) en ponzu saus.

In de kersenbloesemperiode liggen bij chiquere warenhuizen en delicatessenwinkels een bijna niet op te noemen hoeveelheid snoeperijen en aanverwante artikelen die roze zijn zoals bijvoorbeeld deze sakura-jelly met echte kersenbloesems.

Het bleef maar regenen Volgens het weerbericht 44 millimeter. Dat betekent hier dat je over de stoep om de plassen heen moet laveren. Van een klasgenoot kreeg ik een appje dat zelfs Okazaki huilde omdat ik vertrok. Lief. Volgens mij was er nog nooit iemand verdrietig omdat ik van een cursus, studie, school, opleiding of iets dergelijks vertrok.

Okazaki kan er ook heel erg triest uitzien. Het verkeersbord 'shirubaroodo otoshiyorinichui' waarschuwt verkeersdeelnemers dat er langs de weg senioren wandelen en dat je extra moet oppassen. Soms staat er bij zo een bord ook nog een tijdsbestek aangegeven.

Toen ik ergens stond te wachten, raakte ik in gesprek met zo een oudere dame. Een van de eerste dingen die ze me vroeg was ‘oikutsu desuka’. Vroeger snapte ik daar niks van. Ik dacht altijd dat ze naar iets over mijn schoenen vroegen, want ‘kutsu’ zijn namelijk schoenen. Inmiddels weet ik dat het de beleefde vorm is van naar iemands leeftijd vragen. Die interesse in je leeftijd snap ik nog steeds niet goed, al wordt er daarmee meteen wel vastgesteld wie de meerdere is, in dit geval deze mevrouw van 77 jaar. We hadden een grappig gesprek over hoe belangrijk het is om letterlijk ‘op je eigen voeten’ te kunnen staan. Onze versie van 'op eigen benen staan' denk ik.

Terug in mijn huisje is het niet meer zo huiselijk. Mijn koffer staat namelijk al gepakt. Die moet morgen op tijd worden ingeleverd bij de verzenddienst Yamato Kuroneko (zwarte katje) om op tijd bij het hotel op het vliegveld van Osaka te zijn. Dan hoef ik er zelf niet mee te zeulen in en uit de trein, want hij is best zwaar. Drie maanden van je leven in één koffer en een rolkoffertje.

Toen het begon op te klaren een wandeling gemaakt onder dreigende wolkenluchten. Dat helpt om je hoofd leeg te maken. De avondzon kleurt de stad in een scherp licht.

Hier en daar zie je een enkele kersenbloesem voorzichtig ontluiken, versierd door glinsterende regendruppels.

Het valt op dat er bij veel huizen was hangt te drogen voor het raam. Ik vermoed dat de meeste huizen geen droger of zo hebben en ook niet allemaal een balkon, schuur of andere ruimte waar je de was kunt drogen, dus voor het raam is wellicht de meest logische plek om je was te drogen. Omdat daar vaak de airco hangt die ook als verwarming dient.

Bij de accommodatie van Yamasa zit zelfs naast het gordijn voor het raam aan weerszijden een soort beugel waar je de was aan kunt ophangen. Als je even de deur uit gaat, kun je in plaats van de verwarming uit te zetten, hem beter aan laten staan zodat je was droogt, wat met dit super natte weer anders wel een dingetje is

Als avondeten maakte ik in de enige pan die ik tot mijn beschikking had, vegetarische yakisoba, gebakken noedels met alle restjes groenten die ik nog in huis had. Voor de laatste keer echt gekookt. Dat kon ook niet anders, want op het moment dat ik de noedels op mijn bord liet glijden brak er een handvat van de pan af en kletterde de pan met inhoud en al op het bord. Bord gelukkig niet gebroken en maaltijd gered. Als dat geen teken is... Op het nieuws was een waarschuwing over extreem sterke wind, gevaarlijk hoge golven in het kustgebied (dat hier slechts een kilometer of 15 vandaan is) en ‘kafunshou’, hooikoorts.

Een dag zoals Okazaki in het voorjaar hoort te zijn. Strak blauwe hemel, scherpe lucht. Koffer afgeleverd bij het zwarte katje. Als het goed is staat deze koffer op mij te wachten bij aankomst in mijn hotel op het vliegveld van Osaka vrijdag. Een goede reistip, die stress voorkomt, is om op behapbare afstand van het vliegveld te slapen de avond voor je vertrekt. Als je later op de dag vertrekt kan dat alles zijn wat een goede vertragingsvrije tocht naar het vliegveld garandeert. Bij ‘s morgens vroeg vertrekken slaap ik het liefst in een hotel dicht bij het vliegveld, bij voorkeur met een goed beschikbare shuttleservice. Het Nikko hotel op Kansai Airport ligt op een paar minuten afstand lopen van de vertrekhal. Goede kamers, super handig. Daarna langs school geweest om vervoer naar het station te regelen voor vrijdag. De weersvoorspelling zijn stevige regenbuien dus lopend was geen goed plan. Een auto zou om 08.45 uur voor de deur moeten staan. Daarna op het station mijn treinticket met reserveringen voor vrijdag gekocht. Ik wilde het bij de automaat doen, wat de vorige keer heel soepel verliep. Nu niet. Zelfs de stationsmeneer die me kwam helpen, snapte er niks van.

Na een kwartier op allerlei knoppen drukken, kregen we eindelijk reserveringen voor de treinen te pakken die ik thuis al had uitgezocht. Inmiddels stond de rij wachtenden al tot dik in de stationshal van Okazaki.

Mijn volgende stop was Atsuta Jingu Shrine in Nagoya. Daar wilde ik nog een keer heen. Bij een vijver stond een dame in traditionele kleding van de vijver te genieten onder een van de weinige bloeiende bomen. Op het terras van de cafetaria bemachtigde ik een plek. Al snel raakte in gesprek met een dame en haar zoon die bij mij aan tafel kwamen zitten. Dat vind ik echt leuk aan het alleen dingen doen in Japan. Je raakt vaak in gesprek wat een leuke conversatie oefening is, die zelden opdringerig is of irritant, en voor mij precies de juiste afstand behoudt, waarna je vriendelijke afscheid kunt nemen. Natuurlijk at ik kishimen, de specialiteit van Nagoya. Zachte, platte tagliatelle-achtige noedels die in bouillon worden geserveerd. Ik had er ook nog een soort gefrituurde koek van groenten bij die op een portie rijst met nori lag. Wij zullen niet snel noedels en rijst samen serveren, maar in Japan is dat heel gewoon. En die rijst, zo heerlijk, met bite, tegelijk zacht en romig, die net genoeg aan elkaar blijft plakken om met stokjes te kunnen eten.

De Shrine ligt in een enorm park/bos. Een paadje ging onder cameliabomen door. De camelia is een struik, maar die zijn hier uitgegroeid tot bomen van zeker 10-15 meter hoog.

Er staan ook een aantal enorme kamferbomen waarvan wordt gezegd dat sommige meer dan 1000 jaar oud zijn. Kamferbomen hebben in het Japanse shinto geloof allerlei betekenissen, onder andere dat het bescherming biedt. Om die enorme bomen zit vaak een ‘shimenawa’ een touw van stro met witte strips papier. Het laat zien dat het een heilige plek is. Soms vind je ‘shimenawa’ ook om heilige stenen, entréepoorten tot heiligdommen etc. etc.

Inmiddels had ik bedacht om via Okazaki kasteel terug te gaan. Helaas was ik niet goed bij de les, ging ik met de trein de verkeerde kant op en duurde het ruim een uur in plaats van 35 minuten. Bij Okazaki kasteel was het gezellig druk. Gewoon midden op de dag. Helaas was er nog nauwelijks kersenbloesem te bekennen. Een enkel bloemetje dat moeite deed om een beetje kleur te laten zien.

Met de bus terug en bij de tachinomi (stabar) nog voor de laatste keer een sake gedronken. Het is een bijzondere winkel met een enorme collectie alcoholische versnaperingen. En een wand met blikjes die tegen een kleine extra betaling ter plekke voor je worden opgewarmd en eventueel van garnituur worden voorzien om bij je drankje op te eten. Die ene meneer, die ik nog van taiko ken, was er ook. Zoals elke dag. We dronken een glas, hielden een praatje en ik nam afscheid. Ze stonden me uit te wuiven. Ook de meisjes die hier werken. Bijzonder zoals je hier verbonden kunt raken met de gemeenschap in zo een korte tijd. Op straat vloeide een traantje. Na ruim 10 kilometer lopen was ik terug in mijn huisje.

Donderdag huilde Okazaki met nieuwe kracht. Bovendien stond er een opnieuw een wind dit letterlijk mijn huisje deed schudden. Ik ging nog een keer naar Aeon en werd daar verwelkomd met Janetto-sensei! Wereldberoemd in Okazaki. Het blijft apart. De instelling ‘Kuroshiki no gakko’ bij wie ik de Japanse kookworkshop heb gegeven en bij wie ik inmiddels met nog twee mensen van mijn school een promotiefilmpje heb gemaakt, hadden vandaag een evenement in het winkelcentrum. Of ik mee wilde doen. Ik hoefde alleen te kijken. Ze maakten een gestoomd zoet broodje van o.a. rijstemeel in 3,5 minuut in de magnetron. Dat kan dus ook. Op zich geen gek idee voor glutenvrij, maar ik vond het te klef om hier het recept te geven. Ga er eerst eens mee aan de gang. Bij de sushizaak werd ik als vaste klant met alle egards ontvangen. Zelfs een beetje in het Engels, bijzonder.

’s Avonds at ik thuis. Ik trakteerde mezelf op een wagyu biefstukje (uit Japan). Ik snap trouwens niet dat rundvlees dat niet uit Japan komt ook ‘wagyu’ kan heten, want 'wagyu' betekent 'Japans rundvlees'. Je zegt toch ook niet 'Nederlandse kaas uit Frankrijk'? In elk geval was het heerlijk. In bad en op tijd naar bed in een onttakeld huis.

Ik sliep slecht en werd door het noodweer veel wakker. Uiteindelijk al heel vroeg on-line kunnen inchecken en vroeg opgestaan. De laatste spullen verhuisd naar mijn klasgenoot die hoop ik lekker gaat slapen op het matras waar ik zelf al die maanden ook lekker op heb kunnen knorren. De Yamasa auto was stipt op tijd, wat me in eerste instantie zenuwachtig maakte, want meestal is men 5 minuten vroeger dan een afgesproken tijd. Door het slechte weer had de Special Rapid een vertraging van 20 minuten. Iets wat hier bijna nooit voorkomt. Gelukkig had ik het ruim gepland en verliep de rest van de reis zonder problemen.

Op het Internationale vliegveld Kansai van Osaka werd ik meteen met mijn neus gedrukt op iets wat ik een beetje was vergeten. Internationaal zegt het al in vergelijking met Japans. Rommel op de grond, verwarrende rijen voor loketten, mensen die luid en scherp praten en naar elkaar schreeuwen, je opzij duwen om de trein in te gaan en je met hun koffer bijna van het perron af rijden. Dat kan ook. Alleen valt het erg op na de provinciale rust, voorkomendheid en vriendelijkheid van Okazaki en omstreken. Ik deed nog een bezoekje aan Rinku Town omdat ik pas om 14.00 uur kon inchecken, maar ben ook daar snel gevlucht vanwege de nog snel even winkelende reizigers die zich soms met de ellebogen een weg baanden door de outlets. Helaas is het leuke restaurant waar ik ’s avonds wilde eten afgehuurd voor een privé-partijtje, een andere aardige zaak dicht wegens een speciale gelegenheid, en ook in het hotel is er die avond alleen een Chinees dim sum-achtig buffet.

Uiteindelijk werd het iets simpels bij een van de weinige Japanse zaakjes in de vertrekhal en daarna op tijd naar bed. Daarmee was weer een interessante en leerzame periode met bijzondere ervaringen afgesloten. Dit keer heb ik minder hoeven ploeteren dan anders en kon ik me daardoor beter concentreren op kanji en grammatica beter laten inzinken. Een periode ook die anders dan andere keren wat gevoel en relaties betreft dieper en intenser was, waardoor het afscheid lastiger. Het is mooi en te waarderen hoe er steeds andere dingen op je pad komen en om met de woorden van mijn Italiaanse klasgenote te spreken: ‘il meglio deve ancora arrivare’.

Een impressie van dagelijkse dingen.

卒業、afzwaaien, Okazaki kasteel sakura matsuri, emoties

Sun, 24 Mar 2024 12:06:09 GMT

Een week vol met examenuitslagen, afzwaaien, 卒業, afscheid, emoties, sakurafestival bij het kasteel zonder bloeiende sakura. Om een beetje in de sfeer te blijven, was een van de bruggen in de roze kersenbloesemkleur verlicht.

卒業 ofte wel sotsugyou, betekent afzwaaien in de bredere zin van het woord. Het betekent het beëindigen van een cursus, volbrengen van een training, eindexamen doen, en ook afstuderen, een bedrijf of een groep verlaten of zelfs een bepaald iets zijn ontgroeit en het laten voor wat het is. Dat deden we dus deze week. Voor sommigen na ruim twee jaar hier studeren voor anderen niet meer dan één semester.

Maandagochtend op weg naar school viel me weer eens op hoe geordend het vuil ophalen hier gaat. Het was duidelijk oud papier-dag, want bij de meeste huizen lagen stapeltjes keurig gebundeld oud papier. De kranten bij de kranten, karton bij karton, reclamefolders bij reclamefolders.

Op school werd het een en ander herhaald van wat we eerder hadden geleerd. Klassikaal werd de leestest van het examen behandeld. Voor het lezen moest je 80% halen en voor het tekst verklaren 60%. Gelukkig had ik dat allebei. Verder kregen we allemaal om de beurt feedback over het stuk dat we hadden moeten schrijven. De feedback was voor mij helaas niet goed en dat komt gedeeltelijk omdat ik bij de oefenstukken (achteraf gezien) niet het juiste advies had gekregen of vaak eigenlijk helemaal geen op- of aanmerkingen anders dan een fout woord of verbeteringen van partikels (van die kleine woordjes in het Japans als te, de, ni, wo, ha, ga, he, no etc. etc. die een relatie aangeven tussen woorden in een zin). Dan ga je ervan uit dat het goed is. Gelukkig heeft het geen consequenties als de rest allemaal goed is en kun je daarmee door naar het volgende niveau.

Ook dinsdag werd op school vooral besteed aan het verder voorbereiden van de tekst voor de voordracht van donderdag. De lerares kijkt het na en dan kun jij het zelf verder verbeteren. Volgens mij laten ze er altijd met opzet wat van fouten in zitten die niet dramatisch zijn om te kijken of je daar met hun beperkte aanwijzingen zelf achter komt. Ik had thuis een cake gebakken in de rijsstomer met daarbij een misocaramel, die in de lunchpauze op een stukje na voor de sensei, helemaal op ging.

Thuis verder mijn tekst verbeterd en mijn afscheidsspeech geschreven voor vrijdag. Het begint al een beetje als elke dag afscheid nemen te voelen.

Als pleister op die wonde maakte ik voor mezelf een Japanse aardappelsalade, waar buiten aardappel vooral veel wortel, komkommer en lenteui in zit. Erbij een stuk gemarineerde en daarna gebakken zalm.

Woensdag is mijn minst favoriete dag op school, want altijd chaotisch en verwarrend. Kwam er vandaag nog bij dat iemand die een aantal dagen niet op school had kunnen zijn, nu van alles moest inhalen en tijdens de les plotseling over een heel ander onderwerp begon en door bleef vragen over iets waar wij allang klaar mee zijn. En dat zeer luidruchtig en storend in een andere taal dan Japans. Super irritant. Je kunt zelf gewoon niet meer behoorlijk nadenken en concentreren. Gelukkig hadden we onze laptops mee naar school mogen nemen om materiaal te zoeken voor de Power Point voor bij de voordracht van morgen. Dat lukt dan nog net. ’s Middags had ik mijn laatste Kaqila les. Ook dat zal ik missen.

Donderdag was het prachtig weer. Voor ik naar school ging wasje gedraaid en op mijn balkon gehangen.

Donderdag was het klaslokaal zodanig opgesteld dat we als publiek naar de voordrachten konden luisteren en kijken. Daarna natuurlijk vragen stellen. Eigenlijk vind ik het best leuk om te doen. Mijn Power Point zag er goed uit en ik had de tekst vaak en goed gelezen en in mijn hoofd mogelijke vragen en antwoorden bedacht.

Voor je het weet is de dag om. ’s Avonds met mijn Italiaanse klasgenoot gegeten. Soba (asari) vongole, Japan ontmoet Italië. Het is altijd weer passen en meten en overgieten van de ene pan in de andere in deze wat middelen betreft beperkte keuken, en altijd weer leuk als het goed lukt en heerlijk is. Even na tienen was alles weer opgeruimd en ging ik op tijd naar bed.

Vrijdag afzwaaien. Voor het laatst de trap op naar de vierde etage. In twee groepen (we waren nog maar met 8 en later 9) kregen we een soort ganzenbordspel met op de vakken steeds grammaticale opdrachten/vragen die je dan al dan niet samen met de andere ‘spelers’ moest beantwoorden voor je verder kon. Leuk, speels en leerzaam.

Een van ons gebruikte Okazaemon als pion. Okazaemon is het (niet officiële) boegbeeld van Okazaki. Ooit ontstaan uit de werken van twee kunstenaars tijdens de ‘Okazaki Art & Jazz exhibition’ in 2012. Oka 岡　is zijn hoofd en Zaki 崎　is het haar op zijn borst. Als je goed kijkt, kun je de tekens herkennen. Inmiddels heeft hij ook een broertje van vier, een oudere broer en is er een vrouwelijke versie. Tijdens het spel kregen we om de beurt de eindbespreking en uitslag van de examens en testen. Voor mij was op de schrijftest na alles dik in orde. Als ik zou blijven zou ik door kunnen naar het volgende niveau. De uitdaging is om dit vast te houden, wat in Nederland echt super lastig is.

Vanaf 11 uur werd er ‘uitgezwaaid’. Een stuk of 30 leerlingen namen afscheid, waarvan er veel hier 1,5 tot 2 jaar hebben gestudeerd. De atmosfeer stond bol van de emoties, variërend van opluchting en blijheid dat het was gelukt tot verdriet over afscheid nemen van een leven dat je in je eigen land niet meer gaat hebben. Een leven waar andere dingen dan school en studeren gaan meespelen. Een leven waarbij je met je neus op de realiteit wordt gedrukt. Een aantal hebben in Japan werk gevonden en gaan dus alleen naar hun thuisland voor een kleine vakantie. Anderen die verder gaan studeren gebruiken de schoolvakantie (tot 11 april) om extra veel bijbaantjes aan te nemen om geld te verdienen voor het volgende tremester. Dat kan werken zijn bij een van de vele konbinies. Dat zijn winkeltjes die open zijn van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat met kant en klaar eten, drinken, snacks tot ondergoed, overhemd, T-shirt, make-up etc. voor de kantoormevrouw of -meneer die plotseling zo laat moet overwerken dat hij of zij niet meer naar huis kan. Soms zijn die bijbaantjes ook kamers schoonmaken in hotels of hamburgers bakken bij een of andere keten. De afzwaaiceremonie vindt plaats in het auditorium dat door de vele studenten die afscheid namen, tot aan de nok was gevuld. En allemaal speechen. Gelukkig hadden velen gehoor gegeven aan het verzoek van de leerkrachten om de speeches kort te houden. Bij sommigen duurde het extra lang omdat ze door emoties overmand niet uit hun woorden kwamen. Er was ook iemand die ging zingen. Twee liedjes zelfs, maar iedereen leek er tevreden en blij mee. Mijn speech had ik superkort gemaakt. Ik had drie haiku’s geschreven, die met applaus werden ontvangen. Even na één uur was het klaar.

Er worden foto’s gemaakt en er wordt veel gesnikt en gehuild. Ik zag zelfs hier en daar leerkrachten en ondersteunend personeel een traantje wegpinken. Als er dan ook nog iemand verdrietig is omdat jij weggaat, en bij je huilt, moet je voorzichtig zijn om zelf niet mee te gaan staan janken. Na afloop gingen we met zijn vieren uit mijn klas lunchen bij mijn favoriete Daisho Suisan. Voor mezelf meteen gereserveerd voor zaterdagavond. Daarna een beetje lusteloos en doelloos rond gewandeld voor ik naar huis ging.

Om 5 uur hadden mijn buurvrouw en ik afgesproken bij Daiso voor de deur om met nog twee jongens uit onze klas naar Okazaki kasteel te gaan. Daar mochten we voor niks mee op een boot die werd gebruikt om een promotionele film te maken over het sakura festival bij het kasteel dat er prachtig uitgelicht bij stond. Helaas was er nog nauwelijks een bloeiend kersenbloesembloemetje te bekennen. Het was wel steenkoud!

Aan beide zijden van de rivier stonden tientallen eet- en drinktentjes. Omdat er nog nauwelijks iets bloeide, was de speciale verlichting niet aan. Alleen de gebruikelijke lantaarns. Niet alle spotlights en dergelijke die normaal gesproken in verschillende kleuren de bloeiende kersenbloesembomen verlichten. Verkleumd kwamen we van die schuit af, want meer dan dat was het niet. Het was toch leuk. We dronken wat, speciale sake uit Okazaki. We aten wat, iets met soba, ei en een soort pannenkoek en (veel te veel) saus en mayo. Als dessert chocobanaan. Uiteindelijk gingen we weer met de bus naar huis.

Zaterdagochtend zou ik uitslapen. Dat lukte een uurtje en ik bleef nog een beetje liggen doezelen. Tot Okazaki om 08.31uur wreed werd opgeschrikt door een aardbeving die best goed voelbaar was. Hoe zat het ook weer? Onder tafel gaan zitten, maar die heb ik niet, dus dan maar onder het bed. Dat past prima. Paspoort, portemonnee, warme kleding, water. Toen ik dat allemaal had overdacht, was het gelukkig alweer voorbij. Achteraf zag ik in een informatie-mail waarop je je in Japan kunt abonneren voor noodgevallen dat het M4.7 op de schaal van Richter was geweest. Dus dat viel mee. Wat niet meeviel was dat het weer regende. Volgens mij heb ik hier nog nooit zoveel regen en kou gehad als deze drie maanden. Daarom is die kersenbloesem ook nog steeds niet uit. Het was duister en donker. Bah. Gelukkig is er het badhuis. Lekker warm en gezellig in bad met kwebbelende Japanse dames.

Op de weg terug via Wing Town voor een paar boodschappen. Onderweg stond een bord dat kinderen waarschuwt dat ze daar niet mogen spelen, omdat het te gevaarlijk is. Volgens mij begrijp je dit ook als je geen woord Japans zou spreken.

De winkels liggen nu vol met verse takenoko, letterlijk vertaald ‘kind van de bamboe’. Het zijn de bamboescheuten die uit de grond komen en die als een soort lente-bezigheid door hele families en vriendengroepen worden gestoken en daarna bereidt.

Natuurlijk ’s avonds aan de counter gegeten bij Daisho Suisan. Een bijzonder lekkere tataki van bonito en o.a. sashimi van shimaaji, familie van de horsemakreel maar dan niet vet en vissig zoals makreel kan zijn, maar eerder zacht en romig. Lijkt een beetje op kampachi (geelstaart/amberjack). Dan zie ik naast me ook weer iets dat voor mij als bijzonder voelt. Echt oost ontmoet west. Een enorme bak sashimi met een halve vis die eruit steekt, bier en patat. Met weemoed nam ik bij het afscheid een avondfoto van een van die plekken waar ik zo moeilijk afscheid van kan nemen.

Raku no Yu, badhuis in Okazaki, relaxen na examens

Sun, 17 Mar 2024 13:23:49 GMT

Raku no Yu, 楽の湯、mijn favoriete badhuis in Okazaki.

Een heerlijke plek om te relaxen na een week met examens en testen. Inmiddels een plek om één keer in de week heen te gaan en te genieten van de diverse buitenbaden, sauna, stoombad met badzout, massagebaden met jet streams, elektrische schokjes etc. etc. Ook als je toekomst niet afhangt van het al dan niet behalen van examens, voel je langzaam maar zeker die druk toch toenemen.

Zaterdag 9 maart. De zon schijnt, dus zoals het weerbericht adviseert, wasdag! Want dat is wat het weerbericht je hier ook vertelt. Of je een paraplu moet meenemen, of een warme jas, of dat het goed weer is om buiten de was te drogen. Wanneer de zon hier schijnt is het ook in een paar uur droog en kan alles zo weer de kast in. Een strijkbout heb ik niet, dus kreukels neem je op de koop toe. Huisje gepoetst, zitten schrijven voor mijn culinaire blog en wat zitten studeren. Tegen een uur of één naar buiten voor een wandeling en boodschappen. Ik moet echt gaan oppassen dat ik niet doe wat ik thuis doe, zoals dingen inkopen voor later, voor als er onverwachts bezoek komt, etc. etc. Uiteindelijk heb ik hier nog maar drie weken. En er zijn allerlei ingrediënten waar ik nog ‘iets’ mee wil doen. Alleen kan ik het allemaal niet opeten, invriezen of iets dergelijks. Dus hield ik het bij een stukje vlees voor zaterdagavond, wat fruit en groenten.

De rest van de dag thuis zitten werken aan blog, studie, contact via de verschillende media met vrienden etc. etc. Een extra drankje, omdat het zaterdagavond is, en op tijd gaan slapen. De verkoudheid speelt me nog steeds parten.

Zondag natuurlijk weer sushilunchfeest. Doordat ik een beetje lang had zitten studeren was het eigenlijk al relatief laat (tegen half twee) voor ik de deur uitging. Heerlijk gegeten. Omdat de craquelé (door de droge lucht hier???) nog steeds in mijn gezicht lijkt te springen nog maar eens bij Kanebo langs gegaan, mijn favoriete Japanse merk van huidverzorgingsprodukten. De dame herinnerde zich nog de oranje lipstick die ik eerder bij haar had gekocht. Ik kocht een lotion (kost hier ongeveer 1/3 van wat het in Nederland kost) en kreeg er een scan van de huid bij (op miraculeuze wijze leek mijn huid er plotseling uit te zien als 45 jaar). Ik kreeg ook nog wat dagcrème monstertjes mee. Daar word ik van blij van! Volgens mij ben ik vast niet de enige die van dat soort kleine cadeautjes vrolijk wordt. Terug in mijn huisje was het van een andere orde.

De druk van de aanstaande testen en examens begint toe te nemen, ook al hangt er voor mij persoonlijk niks van af. Je wilt gewoon weten of je na drie maanden studeren werkelijk vooruit bent gegaan. Dus toch nog maar even een en ander nakijken.

Maandag extra vroeg op om de hersens los te schudden. Gelukkig was het mooi weer. Dat stemt vrolijk. Na een ‘standaard’ grammatica test, volgde na de lunchpauze de ‘sakubun-tesuto’, een test waarbij je een stuk moet schrijven van tussen de 150 en 200 tekens. Het onderwerp bleek te zijn, wat je gaat doen wanneer je afscheid neemt van Yamasa. Sommigen leerlingen studeren hier twee jaar om het moeilijkste staatsexamen te halen (JLPT-N1), anderen (zoals ik) komen jaar na jaar terug om steeds een stukje te doen en nooit aan wat voor staatsexamen dan ook deel te nemen.

Lunchen doe je meestal in het klaslokaal, soms met kant en klare gerechten die men koopt bij Domy, de supermarkt in de straat van de school, soms met een zelfgemaakt bento.

Dinsdag was de spraaktest. Twee uur lang word je gekoppeld aan steeds weer iemand anders in de klas en moet je spreken over opgegeven onderwerpen, die om het half uur ongeveer wisselen. Twee leerkrachten die je niet kent en die jou ook niet kennen, lopen rond, luisteren mee en maken soms met ernstige gezichten aantekeningen. Er is ons steeds verteld dat perfect gebruik van de grammatica minder belangrijk is dan een vloeiend gesprek voeren waarbij je echt communiceert met je gesprekspartner en gevoel toont, waarbij je met name veel gebruik maakt van eigenlijk woordeloze geluiden en uitdrukkingen die laten zien dat je echt luistert, en die voor mij ook wel een beetje de Japanse conversatie typeren: ahhh, soodanè, nè, hmmm, uhhh, hontoo (echt waar?) etc. etc. Met de een is dat een stuk makkelijker dan met de ander. Voor mij voelde het vooral als gezellig kletsen en leuke en interessante dingen horen. Ik hoop niet dat het een slecht voorteken is.

In de middag kregen we de leestest. Daar had ik niet wakker van gelegen, maar bleek een stuk heftiger dan ik had verwacht!!! In 45 minuten moet je vier stukken lezen en teksten verklaren. Normaal heb ik alleen al een uur nodig om zo een tekst te kunnen lezen met alle kanji die erin staan. Bij het laatste verhaal, de tijd drong, las ik eerst de vragen en probeerde daarna de antwoorden te vinden. Achteraf bleek dat ik daarin niet de enige was geweest.

Woensdag was de dag dat je een test krijgt voorgeschoteld met 200 vragen te doen in 1,5 uur. Ik kwam tot vraag 90, waarvan de laatste tien vragen eigenlijk gingen over JLPT-N3 waarvoor ik nog steeds niet heb gestudeerd. En misschien ook nooit ga studeren, want dat is mijn doel totaal niet. Hoewel..... een klein stukje verder wil ik nog wel. Na afloop wil iedereen lekker en veel eten, is men opgelucht, terwijl je nog niet eens het resultaat weet. Maar het is een soort afgesloten einde, waar je niks meer aan kunt doen. Mijn lieve, hard studerende, buurvrouw heeft gewoon kans gezien om alle 200 vragen volledig door te lezen, al wist ze niet altijd de antwoorden. Voor ze naar Japan kwam had ze in haar thuisland anderhalf jaar in de vorm van zelfstudie Japans geleerd, maar nog nooit een woord gesproken. Ongelofelijk hoe ver zij is gekomen! Die zie ik hier nog wel gaan werken en een of andere leuke baan krijgen! Volgens mij zitten ze bij Yamasa wel op zo een slimpie als zij te wachten.

Morgen terug tot de orde van de dag. De laatste grammaticatest. Wat zal ik die regelmaat van huiswerk, voorbereiding voor testen en al die zaken die ‘moeten’ gaan missen.

Donderdag met mijn favoriete sensei. We hadden de laatste grammatica test. Grappig dat dit ná het examen is. Daarna hadden we echt een interessante herhaling van bepalingen zoals de, ni, he, wo, kara, made, made ni, etc. etc. wat je zou kunnen vertalen als: daar, naar, van, vanaf, tot, voordat, etc. etc, en dan denk je misschien ‘hoe moeilijk kan dat zijn?’ Eigenlijk niet zo heel anders dan bij ons. Wij kunnen ook in een park wandelen of er doorheen. We kunnen ook iets maken van of mét iets. Ook wij kunnen zeggen om twaalf uur, voor twaalf uur, uiterlijk om twaalf uur of vanaf twaalf uur. Dus eigenlijk gewoon heel makkelijk.....

Na school een ommetje gemaakt, En daarna naar Raku no Yu, het badhuis. Meestal kom ik daar op vrijdag, maar ik was vandaag op donderdag gegaan omdat ik vrijdag andere plannen heb.

In de grote hal waar je binnenkomt, is een enorme ruimte waar men op ligkussens, inmiddels weer helemaal aangekleed, ligt uit te puffen en een van de vele boekjes ligt te lezen die daar in enorme rijen beschikbaar zijn. In een andere ruimte iets verder weg, zie ik elke vrijdag onder een aantal lappen in een vast hoekje een meneer liggen slapen. Ook echt helemaal onder die lappen, ook met zijn hoofd. Ik dacht dat dat misschien een vrijdagdingetje voor hem was. Als je ziet hoe men hier soms met veel mensen op een relatief kleine ruimte woont, kan ik me ook voorstellen dat een hoekje in het badhuis, na lekker relaxen in de diverse baden, meer privacy geeft dan met de hele familie thuis. Maar vandaag op donderdag, lag hij er ook. Dan gaat mijn fantasie op de loop..... Heeft die man geen huis en werkt hij ’s nachts? Het is hier open van 09.00 tot 23.00 uur, dus als je telkens netjes je entree betaalt (van ongeveer €6 per keer) zou dat best moeten kunnen volgens mij want er is geen tijdslimiet voor je bezoek. Verder staan er automaten met frisdranken en melk. Er is een restaurant. Een winkeltje waar je van alles te eten en snoepen kunt kopen. Dus waarom niet?

Het lijkt eindelijk lente te worden. Zelfs in het badhuis was een van de baden paarsachtig-roze gekleurd, vanwege sakura, de bloeiende kersenbloesems die gaan komen en knopjes die hier en daar al heel voorzichtig beginnen open te knappen.

Voor ik naar huis ging bij de tachinomi en drankje gaan doen. Daar werd ik verwelkomd met mijn naam en ‘sensei’. Wereldberoemd in Okazaki. Men had op social media van Yamasa gezien dat ik een Japanse kookworkshop had gegeven. De eigenaar van de tachinomi vroeg of ik bij hem ook niet een keer kon komen koken als speciaal evenement. Chotto...... geen goed plan. Ik mag hier met mijn visum trouwens niks doen wat op werken lijkt. Het voelt wel bijzonder als je ineens door andere gasten in deze ‘stabar’ wordt aangesproken met je naam en ‘sensei’ (leraar, docent), Net zo een beetje als men in Italië op straat tijdens het ‘passeggiare’ (het borreluur) elkaar aanspreekt met ‘ingegnere’, ‘dottore’, ‘maestro’ etc. etc.

Thuis mijn inmiddels geliefde tsukune uit de pan gemaakt met wat gestoofde pompoen erbij en gedeeld met mijn buurvrouw. Het vele studeren van de afgelopen weken voelt nu ineens alsof het heel veel energie heeft gekost. Ik ben daarin trouwens niet de enige. Inmiddels is het aantal leerlingen in onze klas gedaald van 12 naar 6. Iedereen heeft zo zijn eigen beslommeringen. Bij de een is het drukte van een baan en een gezin naast het studeren, bij de ander het werk zoeken, bij de volgende de dubbele belasting van bijbaan en studeren, bij de volgende een zwakke gezondheid en bij weer een ander verminderde interesse etc. etc.

Vrijdag was het prachtig weer. Na school een stuk gelopen. Dat werd dik 10 kilometer. je komt van alles tegen onderweg. Zoals een kerkgebouw dat volgens mij alleen als trouwlocatie wordt gebruikt, maar dan wel met de grote naam Basilica di Santa Croce.

Of een Gaudi-achtig huis, zomaar plompverloren zonder enig verband met de omgeving.

Een restaurant dat vervallen lijkt en waar de preien en lange uien in bakken rond het restaurant groeien in potten tussen de lege kratten en de airco-unit in.

Bij de Hatchimiso fabriek, waar de beroemde donkere, bijna zwarte miso wordt gemaakt, een miso-ijsje gegeten. Softijs, dat tegelijk zoet en hartig is. De kersenbloesem bij Okazaji kasteel doet nog helemaal niks. Dat wordt opschieten geblazen voordat volgende week het sakura evenement begint. Nog geen roze bloemetje te bekennen. Uiteindelijk weer helemaal terug gelopen.

Onderweg zie je een mevrouw op haar knieën het onkruid op een parkeerplaats verwijderen. Blaadje voor blaadje met een soort pincet.

En dan die tuintjes die men bij heel veel huizen maakt met potten en pannen en zelfs schilderijlijstjes met planten en bloemen erin. Veel huizen hebben geen tuin, maar wel een parkeerplaats voor een of twee auto's. Je ziet namelijk nergens auto's zoals bij ons langs de weg geparkeerd.

Als er al een tuintje is, dan wordt het vaak gebruikt om iets van groenten te verbouwen. Gewoon tussen de huizen in, langs de weg, midden in de stad.

Thuis een beetje uitgerust en mijn afscheidsspeech voor volgende week bedacht. Altijd hetzelfde verhaal met hoe leuk je vrienden maakt op deze school (en dat is ook zo) hoe streng en tegelijk vriendelijk en geduldig de leerkrachten zijn (en dat is ook zo), en hoeveel je kunt leren (en ook dat is zo). Alles bij elkaar voor de twintig-plus speeches waar je naar moet luisteren ook erg saai. Ik besloot iets met haiku’s te doen. De met 5-7-5 lettergrepen geschreven gedichten waar men rond de 17de eeuw aan het hof mee communiceerde, gaan vooral over de natuur, jaargetijden, beleving, emotie, die in heldere, makkelijke woorden worden uitgedrukt om vooral door de lezer/toehoorder zelf verder te worden ingevuld. Een haiku zou in één adem moeten kunnen worden gelezen. Soms heb je gewoon van die dagen dat het uit je pen vloeit. Nog wel even afwachten wat de sensei ervan vindt en zegt.

Zaterdag, weer vroeg opgestaan. Dat ritme bevalt me hier goed. Huisje gepoetst, beddengoed buiten, was gedaan etc. etc. Om even over 11 uur was ik in Nagoya. Plan was een rondje bezienswaardigheden waar ik nog nooit was geweest. Het begin was bij de Fuji Sengen (Shinto) shrine die vooral gericht is op het verheerlijken van de goden van vulkanen in het algemeen en Mount Fuji in het bijzonder.

Via Shikemichi, een historisch straatje met een aantal bewaard gebleven gebouwen kom je vanzelf bij Endoji, een voor mij niet bepaald opwindende winkelstraat die ooit in 1612 is begonnen. Misschien dat het in juli wanneer het Tanaba festival wordt gehouden bezienswaardiger is. Ik ging nog wel even naar binnen bij een traditionele zaak, waar op maat van de prachtigste stoffen kimono en yukata worden gemaakt. Helaas ver buiten mijn budget, maar het was een bijzonder belevenis om daar op de tatami die prachtige stoffen te mogen zien, ook toen ik duidelijk maakte dat het voor mij te kostbaar was en ik me dat niet kon veroorloven. Mijn volgende doel viel helaas ook tegen. De Noritake fabriek, waar beroemd Japans porselein wordt gemaakt. De Westerse invloeden op hun ontwerpen is zodanig groot, dat ik er eigenlijk niks meer aan vond. Wat mij betreft had het van welke Europese makelij ook kunnen zijn. In het restaurant waar je kunt lunchen worden Italiaanse en Franse gerechten geserveerd. Voor de Japanse markt zal dit ongetwijfeld in trek zijn. Ik dronk een kopje koffie op een terras iets verderop en besloot nog een keer naar Osu te gaan om die overheerlijke takoyaki te eten. Bovendien wilde ik iets kopen voor een vriendin in Nederland die binnenkort jarig is en dat was me toe nu toe niet gelukt. Ik had namelijk goed in mijn hoofd wat ik wilde. Gelukkig lukte het daar wel.

Op weg naar Nagoya station kijk je je ogen uit. Echt een grote stad met indrukwekkende en ook daar weer verwarrende en vaak totaal niet bij elkaar passende architectuur. Soms een tempeltje ergens tegen een gebouw aan 'gepropt' of een smal en lang huis tussen twee veel grotere gebouwen. Een enorme kerk 'The Nagoya Sint Glorius Church. Wegen die kris kras over elkaar heen gaan.

Voor ik in de trein stapte nog even door de delicatessenafdeling van Takeshimaya gelopen. Wat een drukte. Je kunt bijna over de hoofden lopen. Alsof het gratis is, en dat is het zeker niet. Aardbeien (perfecte, dat wel) wit en rood van € 3 per stuk, bijzondere kersen (sakuranbo) van bijna €2 per stuk, een mandarijnachtige citrusvrucht van € 6,5 per stuk, naast allerlei eetbare bloemen voor slechts tussen de € 1,50 en € 3 voor een hele doos. Franse cannelés worden gebruikt zoals rijst onder sushi, om er allerlei lekkere dingetjes op te leggen. Ze heten dan Japanse kaneres en kosten omgerekend ruim € 4,5 per stuk.

Uiteindelijk is de dag ineens voorbij en was ik na een half uur met de trein vlak voor zonsondergang thuis met zware voeten (na bijna 13 kilometer lopen) en een hete kop (door de hele dag in de zon zonder hoed op). Heel vroeg ging letterlijk het licht uit.

Japanse kookworkshop uit het voor de Nederlandse markt geschreven kookboek Japan in je pan voor Japanse dames

Sun, 10 Mar 2024 04:05:04 GMT

Als Nederlandse uit het voor de Nederlandse keuken geschreven kookboek Japan in je pan een kookworkshop geven in het Japans voor Japanse dames voelt bijzonder en spannend.

Je weet al weken dat het eraan gaat komen, hebt de receptuur in het Japans en weer terug naar de Japanse markt vertaald en laten verbeteren, hebt boodschappenlijsten gemaakt en nagedacht over hoe je het gaat doen. Het blijft spannend. Het was maar een kleine groep dames, maar de aandacht was groot. Men stond klaar met pen en papier om aantekeningen te maken.

Zaterdag 1 maart. De tijd vliegt voorbij. Alweer het laatste weekend met mijn geliefde uit Nederland op bezoek. Wat is het prachtig om iets waar je zelf zo van geniet te kunnen delen. In alle vroegte was ik wakker en bedacht dat het wellicht leuk was om het Toyota Kaikan museum in Toyota te bezoeken. Dat is vanaf Okazaki ruim 30 minuten met de ‘loopline’. Helaas was het nog steeds ijs- en ijskoud. Een stop op de terugweg op Nakaokazaki om bij het voor udon beroemde restaurant Taishoan handgeschepte udon te gaan eten was dan ook een uitstekend idee. We moesten ongeveer een half uur wachten tot we aan de beurt waren. Hier in Japan is het heel gewoon dat je bij restaurants met een snelle doorloop niet kunt reserveren, maar dat je bij aankomst in een restaurant je naam op een lijst schrift en dan wacht tot er een tafel vrijkomt.

Er gaat echt weinig boven vers gemaakte udon, van die dikke witte Japanse noedels gemaakte van tarwemeel, in een umamirijke bouillon, soms met een beetje groenten of gebakken tofu erop en al dan niet met een stukje tempura erbij.

Thuis was het verder op temperatuur komen, lekker in bad en bijkomen. Die wind hier kan soms zo erg zijn dat hij door merg en been gaat. ’s Avonds hadden we gereserveerd bij Daishosuisan. Weer feest.

Een kleine impressie van het eten: kraakverse sashimi, krabkroketten, gegrilde inktvis en nog wat dingetjes. We zaten uren te kletsen en ineens was om ons heen de zaak bijna leeg. Een teken om huiswaarts te keren. Daar wachtte een ijsje en koffie. We vernamen dat een familie in onze kennissen kring na even wachten hun kindje hadden gekregen en dat het allemaal in orde was. Het stemt tevreden en blij als dingen verlopen zoals je hoopt dat ze verlopen. Ineens worden zusjes tante, vaders en moeders opa en oma, worden stambomen zeker gesteld, en krijgen mensen een andere dimensie in hun leven. Zelfs op afstand ontroert me dat en word ik daar vrolijk van.

Zondag hadden we een paar taken. Zoals een kaartje kopen voor maandag voor de trein naar het vliegveld van Osaka voor vriendlief. De laatste dag zou hij in een hotel op een paar minuten lopen van het vliegveld verblijven om de volgende dag zorgeloos naar huis te kunnen vliegen. Op het station stonden de lokale padvinders onder luid gekrakeel geld in te zamelen voor het gebied waar eerder dit jaar de zware aardbeving was in Japan. We liepen langs iets wat een lokale tempel lijkt, maar waarvan ik nog steeds niet weet wat het is, een uitvaartplaats, voor huwelijken?? Enorme parkeerplaatsen, dat wel.

Op de plek waar je eerst je handen (en soms je mond) reinigt voor je verder gaat, dreven in het bassin gekleurde bloemen.

Bij een favoriete koffieplek koffie gedronken met een overheerlijke croissant van enorme afmeting de we dan ook samen deelden. Er waren ook croissantachtige zoetigheden zoals wij die niet kennen met aardbeien- of pistachesmaak, opgemaakt als kleine draakjes.

En natuurlijk de lunch bij Totomaru, ook voor vriendlief inmiddels een favoriete plek. We begonnen met het dobbelspelletje ‘chinchirorin’ dat bij speciale gelegenheden in eenvoudige restaurants wordt aangeboden en waarbij elke winkel zijn eigen spelregels heeft. Soms krijg je bij even nummers een groot formaat drankje voor de prijs van een kleintje en bij oneven nummers een klein drankje voor niks. We wonnen een mega haibouru en een kleintje. Volgens mij win je altijd wat en is het gewoon een andere vorm van een speciale aanbieding. We genoten en de stapel bordjes groeide.

Ook was het weer een feest om de oudere dame op de tempuraplek bezig te zien, steeds weer met die toewijding. Bij wijze van uitzondering mochten we een foto van haar nemen. Ze hield wel haar mondkapje op. Haar lieve blik boven het mondkapje zal me lang bijblijven. ’s Avonds thuis hielden we het simpel met soba vongole. Wellicht zal ik daar te zijner tijd het recept van delen op mijn culinaire blog.

Maandagochtend namen we afscheid voor het gebouw van de school. Ik vond het lastig. Ben niet goed in afscheid nemen. Tegelijk ging ik weer volledig aan de studie. Het afscheidscadeau dat ik was vergeten mee te nemen van de ryokan van het vorige weekend in Yuya onsen, kwam ’s maandags aan. Met een prachtige handgeschreven brief in super beleefde taal, die later door een van de leerkrachten zou worden gebruikt in de lessen. Het cadeau gaat een goede plek krijgen ergens in Hoevelaken.

En zo gaat het studentenleven weer verder. Met in deze week al heel veel foto’s ter afscheid, omdat een van onze klasgenoten vroegtijdig nog net voor de examenweek de school verlaat. Geen zin meer??? Visaregels overtreden??? Als je geen 80% aanwezigheid haalt op school, wordt je visum ingetrokken. Dit is een school die hoog staat aangeschreven en presentie van studenten moet rapporteren aan de overheid om te zien of er geen visaregels worden geschonden en of de school niet wordt gebruikt als excuus om een visum voor een langer verblijf te bemachtigen. Daarin heeft men geen keus.

Op donderdag ging ik als Nederlandse, een kookworkshop presenteren van Japanse gerechten uit mijn kookboek Japan in je pan in het Japans, aan Japanse dames. Toen ik zag dat iemand had ingeschreven die ooit mijn lerares was geweest tijdens een van mijn eerdere studieperiodes, werd de druk nog wel een beetje groter.

Uiteindelijk was het een succes. De dames vonden me een ‘pro’, alles was goed gelukt (hoewel de rijst even een dingetje dreigde te worden) en het allerbelangrijkste: het gevoel was goed. Er werden veel vragen gesteld. Twee ook jongere dames deden enthousiast mee, en vonden het heerlijk, behalve toen ik hen het verschil tussen grove lenteui en wat men hier saladeuitjes noemt, liet proeven. Er ging snel een slok koude groene thee achteraan. De dames van Egao Okazaki die deze workshop hadden georganiseerd, waren ongelofelijk behulpzaam. Ze ruimden alles achter ons op, wasten af, etc. etc. Uiteindelijk kon ik gewoon naar huis gaan en de overige opruimwerkzaamheden en rommel aan hen overlaten. Een mooie ervaring, spannend, leerzaam met betrekking tot de Japanse taal, en ook weer bijzonder om te ervaren dat je zoiets met succes kunt afronden en er zelfs wordt gevraagd wanneer de volgende workshop is. Er is ook voorzichtig gevraagd of ik niets zoiets on line kan gaan doen vanuit Nederland.

Vrijdag was ik een beetje uitgeblust. Blij dat school voor die dag klaar was. Zelfs het badhuis was me iets teveel en hield ik snel voor gezien. Soms is je batterij gewoon bijna leeg en moet je eerst opladen voor je weer op normale snelheid verder kunt.

Chef voormalig Kisen, nu Kongotei voor inspiratie

Sat, 09 Mar 2024 02:47:46 GMT

De Chef van het voormalige restaurant Kisen, nu Kongotei verrast me telkens weer met heerlijke gerechten, die hij ter plekke lijkt te bedenken met wat hij in de voorraadkast vindt. In mijn kookboek staat op pagina 189 zijn manier van rijst koken.

De chef van het voormalige restaurant Kisen, nu Kongotei, heeft sinds vorig jaar het roer omgegooid. Er is blijkbaar steeds minder vraag naar een dergelijk kwalitatief hoogstaand restaurant dat traditionele Japanse gerechten serveert voor een naar mijn idee zeer redelijke prijs. Het percentage buitenlanders dat in Okazaki woont en werkt ligt iets boven het Japanse gemiddelde. Een groot deel daarvan werkt in de automobielindustrie. Ik zie hier de laatste jaren het ene gespecialiseerde Japanse restaurant verdwijnen om plaats te maken voor familierestaurants, ramen- en hamburgerrestaurants, restaurants met ‘all you can eat’ menu’s etc. etc. Er zijn hier nog een of twee kaiseki restaurants, maar die zitten echt in het bovengemiddeld prijzige segment.

Ik werd verwelkomd als een oude bekende. We hadden het over zijn manier van rijst koken dat in mijn kookboek Japan in je pan staat (glanzende rijst: pagina 189). Hoewel hij natuurlijk geen woord Nederlandse begrijpt, herkende hij door de tekst heen de in cijfers geschreven aantallen en tijden.

Aangezien ik niet goed tegen bepaalde soorten kerrie kan, vroeg ik hem of hij iets anders had. Ik was vroeg en nog de enige gast en zat bovendien in de aparte ruimte aan de bar. Hij dacht even na en ik werd verwend met gerechten buiten de kaart om zoals hij die vroeger maakte.

Wat sashimi van hamachi, een gevulde soep met een gestoomde bal van vis en garnaal, een schelpje met onder andere wakame en een bijzonder borrelhapje: mochi, een soort rijstcake, gevuld met kurasumi, wat je de Japanse equivalent van bottarga zou kunnen noemen met nori eromheen. Geweldig!

Als kleine hoofdgang kreeg ik iets super lekkers dat ik hier graag ter inspiratie laat zien en er het recept van geef zoals de chef het mij vertelde. Het was gevuld rundvlees in een sukiyaki-achtige saus. Op dit moment ben ik nog in Japan en heb ik het recept niet kunnen uitproberen met Nederlandse ingrediënten. Gebruik dit recept dus vooral ter inspiratie.

Gevuld rundvlees alla ‘sukiyaki’

Hoeveelheden hangen af van of je dit als tussengerecht of hoofdgerecht wilt eten.

Voor je aan het dure wagyu beef begint, als je dat zou willen, zou ik het eerst uitproberen met rosbief die niet al te dun is gesneden of carpacciovlees. Het lekkerste is als het vlees een klein beetje met vet is dooraderd.

Verder heb je nodig dunne lenteuitjes. Pas de hoeveelheid aan, aan de hoeveelheid vleespakketjes die je gaat maken.

De teriyakisaus: ik geeft de verhoudingen, ongeveer, want ook hier eet men het in de ene streek veel zoeter dan in de andere. Gelijke delen sake en sojasaus, ½-¾ deel mirin (Honmirin), eventueel een puntje suiker en konbu dashi.

Maak de lenteui schoon en blancheer kort. Meteen in ijswater koelen om het kookproces te stoppen en kleur te behouden. Goed laten uitlekken.

Dep de lenteui droog en snijd het wit los van het groen. Snijd zowel wit als groen op het formaat van de plakken vlees.

Leg op elke plak vlees naast elkaar een greepje witte lenteui en een greepje groene en rol op tot een soort ovale rol. Smeer een klein beetje aardappelmeel op het laatste stukje van de plak vlees om het vast te plakken, zodat het tijdens de bereiding niet uit elkaar valt.

Meet sausingrediënten af en zet klaar. Bijvoorbeeld: 100 g sake, 75 g honmirin, 100 g soja, puntje suiker, eventueel wat dashi om de saus op smaak en gewenste dikte te brengen.

Als je wilt kun je van tevoren de saus helemaal klaar maken, even aan de kook brengen en als je een iets dikkere saus wilt, licht binden met maïzena of aardappelmeel. In dat geval doe je wanneer het vlees is aangebakken de verwarmde saus erbij en warm je het kort samen door.

Verwarm neutrale olie in een koekenpan, bak de rolletjes om en om bruin, blus af met sake, doe er de honmirin bij, eventueel het puntje suiker en dan de soja. Draai de pan zodat de saus mooi mengt, iets indikt, gaat glanzen en zich om het vlees hecht. Als je de saus te dik vindt kun je hem iets verdunnen met een scheutje dashi. De lapjes vlees zijn dun, de lenteui geblancheerd, dus het heeft weinig tijd nodig. Snijd de vleespakketjes door zodat je de vulling ziet en serveer met bijvoorbeeld een kom rijst, wat Japans tafelzuur en miso soep.

Yuya onsen, Hana matsuri, taiko, Atsuta shrine Nagoya

Sun, 03 Mar 2024 10:38:12 GMT

Yuya onsen, Hana Matsuri, warmwaterbaden, natuur, ruisend water, bijzondere rijstcake en taiko.

Volgens informatie is Yuya onsen een van de top honderd onsen plaatsen in Japan. Het is een klein dorp in de bergen. Er is in het dorp weinig anders te doen dan in de ryokan te zijn en gebruik te maken van de baden. Je kunt er verder heerlijk wandelen en is het mogelijk om de tempel op Mount Horaji te bezoeken. Men zegt dat tijdens de wandeling over de 1425 treden die naar de tempel op bijna 700 meter hoogte leiden, de Japanse natuur en mystiek samenkomen.

Japanse onsen zijn grof vertaald warmwaterbaden waarbij het warme water uit een natuurlijke bron komt. Doordat er enorm veel vulkanische aktiviteit is in het land en er dus over het hele land verspreid natuurlijke geisers zijn, liggen de plaatsen waar je van de natuurlijke baden gebruik kunt maken door het hele land verspreid. Elke plek heeft zijn eigen samenstelling van het water die dan weer voor iets bepaalds goed is zoals bijvoorbeeld tegen reuma, artritis, voor een mooie huid, algehele gezondheid etc. etc. Yuya onsen is zo een plaats waar je in een ryokan, een traditionele Japanse herberg, kunt verblijven met binnenbaden en vaak ook een rotemburo, een buitenbad, dat wel zo is afgescheiden dat niemand van buiten je kan zien. Mannen en vrouwen baden trouwens gescheiden, tenzij er speciale familiebaden zijn die je kunt reserveren. Zaterdag verbleven wij in Yuya onsen, een klein bergdorp, in zo een traditionele herberg.

In een Japanse kamer met tatamimatten, trek je bij de ingang je schoenen uit. Er is vaak een smal zitgedeelte dat in deze ryokan uitkijkt op de ruisende rivier. 's Avonds wanneer je van het diner geniet, wordt je bedje letterlijk gespreid op de grond. In zo een Japanse kamer met die speciale geur van de tatamimatten, kom je al snel tot rust. Een boekje lezen, wat huiswerk maken en steeds op de achtergrond dat geluid van het razende water van de rivier waaraan deze ryokan ligt.

Er is een rotemburo, een buitenbad en een binnenbad, zoals op de foto hiervoor. Het ene gedeelte voor heren en het andere voor dames. ’s Avonds om 9 uur wordt het omgedraaid, zodat iedereen kans krijgt om van het buitenbad te genieten.

Voor we konden inchecken om 15.00 uur, maakten we een wandeling in de buurt en gebruikten we de lunch bij een traditioneel winkeltje waar je ook kunt eten. Onder andere hun specialiteit goheimochi. Dat is een soort cake van rijst die wordt geserveerd met een zoetige misosaus.

Na het diner konden we deelnemen aan Hana matsuri. Een van oorsprong 700 jaar oud feest dat in dit dorp in een soort verkorte versie elke zaterdag in februari wordt gevierd ergens buiten op een feestterrein. Je wordt verwelkomd met amazake, de warme zo goed als alcoholvrije rijstdrank met gember. Er wordt gedanst door vriendelijke ‘oni’ (duivels en demonen) samen met het publiek, waarbij men met takken groen door de lucht zwaait en ‘teehohe, tehohe’ roept, waarvan niemand weet wat het betekent.

Men danst om een enorm vuur waarboven een pot water hangt te borrelen. Op een bepaald moment dansen de duivels alleen en slaan ze een papieren zak kapot waaruit een regen van 5 yen muntjes valt waar iedereen als een malle op duikt, omdat die muntjes natuurlijk geluk brengen. Ik hield me een beetje afzijdig van dat muntjes gegrabbel en bemachtigde er dus ook geen. Later kreeg ik van een aardige Japanse dame toch zo een muntje. Misschien een die nog wel veel meer geluk brengt omdat zij hem aan me heeft gegeven. Uiteindelijk gingen er weer andere figuren om het vuur heen dansen met een soort rieten kwasten. Met die kwasten spetteren ze water over de menigte heen om iedereen te zuiveren. Er tussendoor liep er de hele avond een lichtelijk aangeschoten vrolijke dorpeling rond. Steeds met een nieuw glas sake in zijn hand. Hij werd steeds meer aangeschoten. De mededorpelingen en de organisatie lieten het maar een beetje. Waarschijnlijk is ook dit een jaarlijks terugkerend gebeuren. Als hij te irritant overal in beeld ging staan, of als hij zich dreigde te verwonden door rechtstreeks het vuur in te strompelen, dan werd hij door iemand met zachte hand weer op het juiste pad gebracht.

De klap op de vuurpijl is het optreden van een taiko (Japanse drums) groep, die uiteindelijk met bachi (stokken) gingen spelen met vuur eraan. Geweldige sfeer. Een beetje als een vriendelijke Koninginnedag.

Het was jammer dat het weer niet echt meewerkte. Ook zondag bleef het koud en nat. Na terugkeer in Okazaki, deden we ons tegoed aan sushi, een gebruik voor de zondagmiddaglunch waar mijn bezoek uit Nederland van harte in meegaat. We deden mee aan een dobbelspel en wonnen een mega haibooru, alsof we er aan één per persoon niet genoeg hadden. Bij vertrek kreeg ik ook nog een fraai mapje cadeau omdat het bedrijf 25 jaar bestaat. Ik weet het niet goed meer, maar volgens mij kreeg ik vorig jaar om deze tijd ook al zo een mapje. Zal eens kijken wat daarop staat (24 jaar???) In elk geval was ik er blij mee. Na zo een berg sushi, hielden we het ’s avonds bij een simpele maaltijd uit mijn minikeuken: soba vongole, een Japanse versie van spaghetti vongole maar dan met soba en daikongroen er doorheen.

Maandag was het weer gewoon schooldag. Vriendlief ging naar Kyoto om daar het spoorwegmuseum te bezoeken. Helaas werd hij geconfronteerd met een van de weinige verstoringen op het spoor doordat er een trein kapot ging. Wat hem opviel, was de gelatenheid en het geduld waarmee men naar een nieuw treinstel ging en ook het feit dat je dan moet staan ondanks het feit dat je een gereserveerde plaats hebt. En dat op een route naar Kyoto, wat helaas steeds meer gaat lijken op een pretpark door de manier waarop vele toeristen zich daar gedragen. Dat is de ellendige keerzijde van het toerisme, waarbij ons vaak opvalt dat men liever eet en drinkt bij bekende al dan niet Amerikaanse wereldketens dan iets Japans uit te proberen.

Het spoorwegmuseum in Kyoto is geopend in 2016. Het ligt heel handig op loopafstand van het hoofdstation. Hier op de foto een grote draaischijf met daarachter in de loodsen allerlei verschillende stoomlocomotieven, waar je in mag. Naast de draaischijf staat een nieuw, enorm groot museumgebouw van twee verdiepingen geheel gewijd aan de spoorgeschiedenis van Japan met ook het allerlaatste model de N700. Er is ook een stoomlocomotief met rijtuig. Deze rijdt over een eigen baan en kun je een ritje op maken.

Dinsdag heb ik op school de hele dag zitten hoesten en proesten. Uiteraard met een mondkapje op, maar je voelt je daar toch niet prettig bij, want je wilt niet de hele boel aansteken. Dus ik was blij dat het tijd was om naar huis te gaan. Daar braaf zitten studeren. De volgende dag had ik vrij gevraagd om met vriendlief een dagje ‘vakantie’ te houden.

's Avonds onder andere okonomiyaki en yakisoba gegeten bij een restaurant waar je zelf van alles kunt bakken op de teppan. Aangezien het buiten ijskoud was en nog veel kouder voelde door de enorm sterke wind, was het heerlijk om aan zo een warme tafel bezig te zijn. Over kwaliteit moet je het dan maar niet hebben. Heerlijk zitten bakken, braden, shochu drinken en veel plezier gehad.

Woensdag op tijd naar Nagoya. We wilden naar een Japanse papierwinkel om voor een kennis washi te kopen. Washi is een soort Japans papier dat vooral wordt gebruikt in kunstzinnige toepassingen en als bekleding voor de Japanse shoji, schuifdeuren of kamerschermen. Dan kom je in een winkel terecht met zoveel onvoorstelbaar prachtig papier, dat je de halve winkel wel zou willen leegkopen, maar wat doe je ermee? Weinig, dus alles gewoon laten liggen.

Daarna naar de Atsuta shrine, een van de belangrijkste shinto heiligdommen, ongeveer 1900 jaar geleden gesticht om een thuis te bieden aan het heilige zwaard Kusanagi-no-Mitsurugi, wat een van de drie heilige schatten is die samen de Keizerlijke Regalia vormen. Het zwaard wordt trouwens nooit aan het publiek getoond. In Atsuta huizen verschillende goden, waaronder ‘de vijf grote goden van Atsuta’. Je betreedt het terrein van 200.000 vierkante meter via enorme 14 meter hoge tori, toegangspoort.

Helaas bleek ik de volgende ochtend koorts te hebben, wat me overigens niet verbaasde als ik dacht aan hoe ik me de dag ervoor voelde. Dus, school een mail gestuurd dat ik ziek was en weer terug naar bed. Gelukkig werd het in de loop van de dag steeds wat beter. Mijn klasgenoot en buurvrouw kwam mijn huiswerk brengen zodat ik me in elk geval op de volgende schooldag kon voorbereiden als ik dat zou willen. Zo lief met aantekeningen erbij over wat er in de les was besproken, wat de volgende dag zou worden geoefend en de woordjes die je zou moeten kennen. Ik weet niet of me dat allemaal gaat lukken, maar ik deed een goede poging en zat toch een kleine twee uur te leren en schrijven. Toen was het weer even klaar en tijd voor een uurtje rusten. Van mijn ‘schoolkleindochter’ kreeg ik ook nog een lief appje. Vriend kwam thuis met druiven voor de zieke (wat je hier in Japan als meer dan een stukje fruit voor de zieke kunt zien) en een chocoladetaartje, verpak als een kostbaar juweel. Daar knapt een mens van op. Lieve aandacht en lekkere hapjes. Later heb ik tussen het rusten door een eenvoudige maaltijd gekookt. Af en toe lijkt het alsof ik de longen uit mijn lijf hoest. Ga er maar vanuit dat het slechts de troep is die moet worden opgeruimd.

Gelukkig ging het de volgende dag beter genoeg om weer naar school te gaan. Met mondkapje op natuurlijk en gewapend met keelsnoepjes. Een beetje zwakjes deed ik mee, maar ik was blij dat ik was gegaan, want er werd veel grammatica besproken en geoefend die best ingewikkeld is. Over twee weken beginnen de eindexamens van het semester. Mijn klasgenoten waren blij me weer te zien. Ik vind het bijzonder dat er in zo een korte tijd tussen zoveel verschillende nationaliteiten, leeftijden, afkomst en dergelijke een band wordt opgebouwd waarbij in mijn gevoel zo weinig wordt geoordeeld, veroordeeld en ‘afgerekend’.

Na school boodschappen gedaan en een uur of drie zitten studeren en schrijven. Vriend ging naar het badhuis, dat ik gezien de zwakkere gezondheid liever achterwege liet.

Okazaki, somber weer, weerzien, Kaqila

Mon, 26 Feb 2024 13:16:58 GMT

Okazaki, somber, regen, donker. Dagen achter elkaar.

Een van de dingen van Okazaki die zo fijn zijn, is dat het hier eigenlijk altijd licht is. Japan is een eiland met een landklimaat. En dat voel je in Okazaki goed. Vaak is het 's morgens ijskoud en wordt het in de loop van de dag heerlijk warm. De zon schijnt vaak en ook als het regent, is dat zelden dagen achter elkaar. Helaas kan het verkeren en dat deed het juist deze week dat ik bezoek kreeg uit Nederland. Wat een somberheid! Door het eerder juist zo warme weer was de pruimenbloesem al vroeg op zijn top, wat door de overmatige regen aan een vroegtijdig en vreugdeloos einde werd geholpen.

Camelia's staan hier langs de openbare weg zoals bij ons gemeentelijke perkplanten en worden hier zoals wij hedera gebruiken, gebruikt in hagen en afrasteringen.

De dagenlange regen maakte een ongewild einde aan die mooie gekleurde struiken en kleurde daarvoor in de plaats de straat in een tapijt van roze bloemblaadjes.

Bij al die somberheid probeert de zon er af en toe door te breken en verrast je met een, zij het, aarzelende regenboog.

Zaterdag was ik heel erg vroeg wakker en was het best een beetje spannend. Het voelt gek als je je partner een langere periode niet hebt gezien, je daar vreselijk veel zin in hebt, en dan een beetje zenuwachtig bent. Nog maar eens gekeken of mijn huisje er verwelkomend uitzag en wat boodschappen gaan doen. Uiteindelijk ontmoeten we elkaar op het station van Okazaki om 14.47 uur. Ondanks de vertraging van ruim een uur op Schiphol, hier slechts een half uur later dan we hadden gedacht. Het is heerlijk om weer bij elkaar te zijn en gewoon in het echt te kunnen kletsen in plaats van via videokanalen. Alles zo goed als het past geïnstalleerd en vriend heeft een beetje gerust, terwijl ik nog wat ging leren. De bedoeling is dat ik deze weken gewoon naar school blijf gaan en studeren.

’s Avonds gingen we eten bij ons favoriete visrestaurant waar ik vorige week een mooie plek aan de counter had gereserveerd. De sake wordt hier ruim geschonken, via een glas stroomt het over in een masu en dan verder in een schoteltje. Ik vroeg naar de officiële manier om zoiets te drinken. Er schijnt er niet echt een te zijn, maar er werd aangeraden om eerst het glas leeg te drinken. Dan de inhoud van de masu in je glas te gieten. Een masu is een vierkant houten doosje, tegenwoordig vaker van kunststof of bij een dure zaak van gelakt hout. Het werd vroeger in Japan gebruikt als maat voor hoeveelheden rijst. De inhoud van de masu past precies in je glas. De inhoud van je schoteltje kun je ook in je glas gieten als je dat wilt of je drinkt het rechtstreeks uit het schoteltje.

Het eerste gerecht was uiteraard wat wij de sashimi-berg noemen. Een heerlijke hoeveelheid van kraakverse vis, gevolgd door een vederlichte tempura van onder andere berggroenten die je alleen vroeg in het voorjaar hebt.

Zondag sushidag. Bij Totomaru was het weer een feest van de oudere dames en heren die hier bedienen en die me inmiddels als een (h)erkende gast welkom heten. We aten een aardig stapeltje overheerlijke sushi met een mega highball.

De katakana-test van vorige week kregen we op maandag terug. Ik had er twee van de 11 goed. Dramatisch. Het is maar goed dat die katakana- en kanjitesten niet meetellen in het eindresultaat al worden ze wel beoordeeld. Dat is vooral om je zelf een idee te geven van hoe je ervoor staat. Bij mij niet al te goed dus. Het blijft super lastig. Katakana wordt met name gebruikt voor van oorsprong niet Japanse woorden, maar het is soms moeilijk om te doorgronden hoe dat gaat. Onze Nederlandse ‘g’ bijvoorbeeld is in katakana nauwelijks te vangen. Dat wordt al snel ‘gu’ of ‘goe’ (een zachte ku of koe). Als je een beetje goede kennis hebt van het Engels, is het lezen makkelijker, omdat veel woorden daaruit zijn afgeleid. Maar dat ‘cancel’ ‘kyanseru’ wordt kun je even over nadenken. En ‘jacket’ soms ‘djaketto’ en soms ‘autaawea’ (outer wear) maakt het niet makkelijk te doorgronden. Het goot de hele dag van de regen. Aan het eind van de dag leek het ondanks het nog steeds plenzen van de regen een goed plan om bij de tachinomi wat te gaan drinken. Helaas was deze zaak dicht op maandag.

Uiteindelijk kwamen we terecht bij een zaak waar ik al jaren langs loop en die ik nog nooit open heb gezien. De Creator Bar. Een piepklein zaakje met een bar met een stuk of vijf barkrukken, verder een tafel voor vier personen en een oude sofa met een enorme tafel ertussen. Een podium van twee vierkante meter waar iedereen die daar drinkt mag gaan spelen op de twee gitaren die aan de muur hangen tussen de affiches van Jimmy Hendrix. De eigenaar, een oude rocker, die ooit in Shanghai heeft gewoond, lust er ook wat van. Hij dronk in de tijd dat wij er waren zijn winst van onze twee drankjes op. Warm water met shochu, want aan zijn kant van de bar was het best koud, zei hij.

Thuis gegeten met tsukune uit mijn kookboek en wat gestoofde pompoen en sato imo (lijkt op onze taro).

Op dinsdag zat het potdicht door dichte mist. Dat had ik hier nog nooit gezien. Het zou die dag ook rond de twintig graden worden. Omdat mijn hooikoorts-spray op was, nam ik een ander hooikoorstmiddeltje dat ik van huis had meegenomen, maar blijkbaar werkte dat hier anders. Ik voelde me de hele dag een beetje vreemd, alsof ik letterlijk ‘niet bij de les was’, niks begreep en op een bepaald moment vielen zelfs mijn ogen dicht. Ik worstelde me door de dag heen. Na school eerst een rondje gelopen om bij te komen. Daarna geleerd en samen met vriend naar de tachinomi. Je kunt kiezen uit ontelbare soorten sake, shochu, wijn en vooral whisky's van over de hele wereld. Vanuit een muur met blikjes met allerlei visjes van noord tot zuid Japan tot paté en kaas uit Frankrijk kun je kiezen wat je wilt en tegen een tarief van een paar honderd yen wordt dit al naar gelang van wat het is voor je bereid en geserveerd met wat erbij hoort. We waren de enigen in deze bijzondere zaak, waar het in het weekend vaak afgeladen is tot heel lang na het sluitingstijd.

Het is bizar. Nog niet zo heel lang geleden was het hier zo koud dat je niet wist hoe je warm kon worden, en nu lijkt het zelfs in de avond ineens zomer midden in de winter ook al noemt men het hier lente.

Woensdag is zo een dag die ik hier liever oversla, omdat de manier van lesgeven niet goed bij mij past. Ook nu weer was er verwarring over wat moesten doen en hoe we dat moesten doen. Voor je het weet is het gelukkig tijd en kun je naar huis.

Maar eerst nog Kaqila les. Kaqila (of Kakira) is een populaire Japanse oefenmethode die erop is gericht om met soepele bewegingen en ademhalingsoefeningen je bewegingsvrijheid en algehele welbevinden te verbeteren. Met ongeveer 500 verschillende 'kata' of vormen/houdingen ligt de focus op ribbenkast en ruggengraat en de grotere en kleinere gewrichten daaromheen. Helaas is het iets dat in Nederland nog niet beschikbaar is. Er schijnen wel wat video's etc. van te bestaan, maar dat is toch anders dan een echte les.

Zeker nu er zoveel gehoest en geproest wordt om je heen en er veel mensen ziek zijn of worden is het fijn om op deze manier iets positiefs aan je gezondheid te doen. Je kunt het verder te lijf met vitamine C in het kader van baat het niet dan schaadt het niet, paracetamol, een warm bad, etc. etc. Grappig is dat in Japan men zegt dat als je verkouden bent, je juist niet in een warm bad mag. Dat komt uit de tijd dat Japanse huizen geen verwarming hadden en altijd koud waren. Men ging dan ‘s avonds in bad om warm te worden, maar je mocht niet te lang blijven zitten, want dan werd je er sloom en moe van en bevattelijker. Dus... als je verkouden bent mag je niet in een warm bad, want dan wordt je weerstand minder en word je er ziek van. Inmiddels is er wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en is gebleken dat je door in een warm bad te zitten niet sneller ziek wordt.

Donderdag. Nog steeds somber. Voor degene die niet naar school hoeven een uitgelezen dag om een Okazaki-rondje te doen met koffie drinken, beetje winkelen, wandelen, park etc. En tussen de middag omeraisu eten.

Omeraisu is de met gebakken rijst gevulde omelet met ketchup erop. Als je geliefde het thuis voor je maakt wordt er met die ketchup vaak een hartje op geschreven of iets dat ‘kawai’ is. (betekent: lief, zoet, schattig, grappig, vertederend).

Na school ging ik snel naar huis. Hoewel we geen test hadden de volgende dag en geen huiswerk, wilde ik wel kanji studeren en katakana en nog wat dingetjes nakijken. Zo in de loop van de dag komen er verschillende grammaticale dingen op je pad, die een vraag opwerpen. Soms zijn dat dingen die pas in een volgende klas/niveau worden besproken en wil men er liever nog niet op ingaan. Soms zijn het van die dingen die je al heel lang geleden hebt geleerd, waarvan je je ineens afvraagt hoe het ook weer zat.

Vrijdag, 23 februari is een nationale feestdag, de verjaardag van de keizer. Alleen gaat de school zelden dicht, zelfs niet op nationale feestdagen. Dit in verband met alle verschillende nationaliteiten die bij Yamasa studeren voor kortere of langere tijd, die hun studietijd niet doorbroken willen hebben door de vele Japanse feestdagen. Helaas voor de keizer en het volk was het weer een vreselijk sombere dag met veel regen. Gelukkig is er dan het badhuis. Heerlijk warm worden en relaxen in de verschillende baden. Alleen was dat relaxen er vandaag in het damesbad niet bepaald bij. Ik was niet de enige die daar ontspanning zocht. Bij de dames betekende dat heel veel moeders met nog veel meer kinderen. Hoewel de meeste Japanse kinderen hebben geleerd hoe ze zich in het badhuis bij voorkeur gedragen, en je daar eigenlijk zelden last van hebt, waren er vandaag een aantal (volgens mij van een andere nationaliteit) die het nog niet helemaal hadden begrepen. Ze renden af en aan, bad in bad uit, met een aandachtsspanne per bad van niet meer dan 30 seconden, en daar tussendoor rondrennen om de baden heen. Uiteindelijk viel er een en werd het janken geblazen. Ik was er wel klaar mee en vertrok. Zelfs bij de ruimte waar je je kunt optutten, haar drogen etc. moest je in de rij staan.

We gingen eten bij het voormalige Kisen. Ik had de chef op zijn verzoek al van tevoren geappt dat we zouden komen. We kregen onze speciale plaats aan de counter. We werden verwend met een paar heerlijke gerechten waaronder een soort lobbige soep met een gestoomde bal erin van vis en garnalen en kleine stukjes gekleurde rijst. Daarna was er Japanse beefcurry en tonkatsu, wat nu zijn specialiteiten zijn geworden. Op het menu staat ook uitgebreid beschreven hoe hij zijn curry bereidt. Als toetje kregen we een zelfgebakken stukje cake (want chef was vroeger patissier) met walnoten. Vanuit Nederland had vriendlief een stuk boeren kaas voor het echtpaar meegenomen, dat uiteraard meteen werd geproefd met een glas shochu erbij. Vriend en chef communiceerden in het Japans, Engels en handen en voeten over bonsai en ikebana. Het was een genoeglijke avond en we gingen blij en ontspannen op huis aan.

Pruimenbloesem Minami park, Valentine's dag, testkoken

Sun, 18 Feb 2024 01:29:57 GMT

Minami park met 200 pruimenbomen van 20 verschillende soorten is een heerlijke plek.

De pruimenbomen van Minami park in Okazaki bloeien al vroeg in de Japanse lente. Een heerlijke plek om op een mooie dag een uurtje door te brengen. Doordat er nog geen blaadjes aan de bomen zitten, ontstaat er als je geluk hebt en het weer goed is een prachtig spel van de schaduw van de takken op de beetje gelige, dorre grond, wat een schilderachtig tafereel oplevert. In februari is er om het weekend een evenement op zaterdag en zondag. Er zijn voorstellingen van ninja, er lopen theatergroepjes rond in klederdracht en er staan stalletjes die van alles verkopen, zoals yakisoba en amazake (of amasake). Amazake is een zo goed als alcoholvrij zoet drankje van gefermenteerde rijst dat vooral op evenementen wordt geschonken. Je drinkt het warm en er gaat soms met een beetje gember in.

Soms denk ik weleens bij mezelf hoe bijzonder het is wat je allemaal in je leven mee kan maken. Tegelijk denk ik waarom zijn dingen soms zo lastig, of liever gezegd, waarom maak je het jezelf zo lastig? Dit weekend is bijvoorbeeld gewijd aan het vertalen van een paar Japanse gerechten die ik uit mijn kookboek tijdens een kookdemonstratie/workshop in maart ga bereiden. Daar ben je best even mee bezig. Oftewel de hele dag. En dan komt er een bericht of je 'even' een prijsopgave wilt geven voor inkoop van de ingrediënten. Daar wil je dan net niet mee bezig zijn. Maar okay... wat weet je eigenlijk van prijzen in de supermarkt in Japan???

Er zijn een paar dingen duidelijk. Japans rundvlees is duur, fruit (voornamelijk uit Japan) is duur, rijst en andere dagelijkse benodigdheden zijn goedkoper dan in Nederland. Groenten als doperwten, tuinbonen, snow peas en peultjes worden hier gezien als delicatessen. Een schaalje met 5 tuinbonen van een formaat dat wij liever laten liggen kost omgerekend ruim € 2. Hier wordt de boon aan tafel, bijvoorbeeld als hapje bij het eerste drankje, rauw geserveerd. Je haalt de bonen zelf uit de buitenste schil, dan uit hun velletje en dan duw je hem in een speciaal soort zout voordat je hem opeet. Ook spruitjes worden op schaaltjes van 5-6 stuks verkocht en ook weer in een veel groter formaat dan wij zouden willen. Doperwten en sperzieboontjes worden per handjevol verkocht. Door de gunstige wisselkoers voor de euro op dit moment is verse vis relatief goedkoop. Kabeljauw, schelvis, schar, schol ligt allemaal rond de € 2 per 100 gram. Grote garnalen komen hier uit de diepvries en kosten voor 12 echt grote garnalen, type black tiger prawn, omgerekend ongeveer € 5 - € 7 voor 12 stuks.

Tegen zeven uur was het tijd voor een maaltijd buiten de deur. Even vergeten dat dat op zaterdagavond rond die tijd gewoon niet gaat werken. Bij vijf restaurants geweest, van mijn geliefde visrestaurant bij het station tot een izakaya, ramen-, sukiyaki- en zelfs een okonomiyakirestaurant. Het eerste dat ik aan de beurt was, was om 21.30 uur. Onderweg terug naar huis bij mijn pas ontdekte tachinomi een overheerlijke klein glaasje sake gedronken. Gelukkig is de supermarkt hier tot 10 uur 's avonds open en kwam ik uiteindelijk tegen negen uur thuis met een tas met kant-en-klaar-gerechten. Soms is dat ook weer okay.

Lekker vroeg naar bed.

Zondag studeren, lunchen bij Totomaru, en de eerder gemaakte inkopenlijst voor de workshop al struinend door de supermarkt voorzien van prijzen. Daarna opgestuurd naar de dame die deze workshop organiseert. Verder weinig tijd voor iets anders.

Behalve dan voor het leren van de kanji. Inmiddels ben ik erachter gekomen dat het waar is wat de sensei zeggen. De enige manier om kanji te onthouden is dagelijks het schrijven ervan te oefenen tot je hand uiteindelijk bij de eerste streep de rest bijna als vanzelf overneemt. Tenminste, dat hoop je te bereiken.

Maandag was het gelukkig iets levendiger op school dan de week ervoor. Deze week zit ik naast een medestudent uit Taiwan, die met de opgedane Japanse kennis in Taiwan wil gaan werken als gids. Fijn is dat deze jongen me goed kan helpen kanji te begrijpen. We worden langzaam ingeleid in het schrijven van stukken, waarbij ik er vorig jaar achter kwam dat je daar thuis niet helemaal alleen over hoeft te zwoegen, maar dat een groot gedeelte op school kan worden voorbereid met behulp van de sensei.

In het lunchuur boodschappen gedaan voor de oefen-kooksessie. Twee van mijn medestudenten gingen mee om te kijken en te proeven. Een keuken die je niet kent, gas dat megagroot gaat, een echte stoompan (wauw... die wil ik ook), een gas dat niet zo klein gaat als ik wil, het is onderzoeken. Notities kwijt, dus uit je hoofd. Het was een goede oefening, die niet helemaal goed ging. Zoals zoiets hoort te zijn, en waarvan je leert. Vooral ook met betrekking tot de Japanse taal. Uiteindelijk moet ik het straks ook aan elkaar praten. Dat is waarvoor ik nu al pijn in mijn buik heb, want koken, dat kan ik wel een beetje. Uiteindelijk was ik na afwas, nabespreken etc. pas tegen vijf uur thuis. Van een van de meisjes die mee was, kreeg ik via Line (een soort Japanse Whatsapp) een schitterend verslag van de kooksessie met filmpjes en al. En dan hoor je jezelf praten in het Japans.... pffff...de pijn in de buik groeit. Tot acht uur zitten leren en toen was ik er klaar mee. Van de restjes van de kooksessie een bento gemaakt voor de lunch op school de volgende dag, gegeten en een einde aan de dag gebreid.

Dinsdag was ook weer zo een dag waarover weinig valt te schrijven. Wakker worden, leren, naar school, naar huis, leren, eten, slapen. Dat ongeveer. Behalve dan dat het schitterend weer was en ik besloot om voordat ik naar huis ging naar Minami park te gaan. De pruimenbomen bloeien daar al vroeg in de Japanse lente. Wanneer je onder en tussen de bomen doorloopt, ruik je die heerlijke geur, die ik wel in een flesje zou willen stoppen.

Er staan ongeveer 200 (sier) pruimenbomen van zo een twintig verschillende rassen. De kleuren gaan van bijna spierwit over roze naar paarsachtig. Het was superdruk in het park. Ontelbare vrijwilligers duwden ontelbare rolstoelen voort en hielpen ontelbare mensen met eten. Op kleedjes op de grond onder de bomen zaten vrouwen met hun kinderen gezellig te eten en te drinken. Hier en daar een man of een vrouw alleen en heel veel fotografen.

Woensdag was het 14 februari. Valentine’s dag. Een rumoerige opwinding maakte zich van onze school meester. Sommige nationaliteiten weten nauwelijks waarover het gaat, andere willen er niks van weten, en weer andere willen er hoogtij mee vieren. Uiteindelijk aan het eind van de dag is je bureau overladen met allerlei chocoladeachtige zaken. In Japan is Valentine’s dag namelijk een dag waarop vooral vrouwen chocolade geven aan hun geliefde, maar ook als ‘giri choco’, grof vertaald zou je kunnen zeggen ‘chocolade die je sociaal verplicht bent om te geven' aan klasgenoten, leraren, vrienden, collega’s etc.etc. Ook dit kan weer gevoelige problemen opleveren, omdat er aan het einde van de dag kan worden gekeken naar wie het meeste chocolade op zijn bureau heeft, dus... het meest geliefd zou zijn. Een warm gevoel gaf me de Japanse jongen die zijn bij ons in de klas studerende meisje uit een ver land stond op te wachten met een bos rozen. Hoe lief is dat!

Donderdag vertelde mijn favoriete sensei dat we vooral ‘buiten de school’ veel moeten praten. Je hoeft er niet verlegen om te zijn of bang dat je fouten maakt. Japanners gaan je echt niet verbeteren. De grammatica op school is belangrijk want dat ben je daar aan het leren, maar daarbuiten gaat het vooral om communicatie. Ook als je grammaticaal niet helemaal correcte dingen zegt, begrijpt men je heus wel, zei ze. Alleen als je echt heel foute en verlegen makende dingen zou zeggen, dan zou men je daar wel voorzichtig op wijzen.

Het is soms ook verdraaid lastig om die grammatica goed te gebruiken in een echt gesprek. Zoals hierboven bijvoorbeeld: je ziet één manier om te zeggen dat het erop lijkt dat het gaat regenen. En dan zijn er ....tig manieren om met kleine nuanceverschillen te zeggen dat het erop lijkt dat het niet gaat regenen.

Haar boodschap bevestigt voor mij vooral wat ik al jaren doe. Zoals bijvoorbeeld tijdens het boodschappen doen met mensen in winkels praatjes maken in de vorm van informatie vragen. Als ik langs een huis loop waar een oude dame naar buiten komt en het regent, roep ik iets wat op dat moment toepasbaar is, en er volgt dan een kort gesprekje, waarbij ik echt het gevoel krijg dat we elkaar begrijpen en dat het ook wordt gewaardeerd. In restaurants als dat zo uitkomt en ik er niemand mee lastig val ga ik soms in gesprek met chefs over wat ze aan het maken zijn of met andere gasten die, ook alleen, naast me aan de counter zitten te eten. Volgens mij leer je daar veel van. En ik heb nooit het idee gekregen dat ik er iemand ‘mee lastig viel’. Wat dat betreft voelt het hier in Japan als socialere en relaxter dan in onze westerse wereld. Men gaat er niet meteen vanuit dat je iets kwaads in de zin hebt of dat je iets van iemand nodig hebt. Daarbij durf ik wel te zeggen dat belangstelling voor de lokale cultuur en gebruiken je een duidelijke voorsprong geeft.

Vrijdag, praatdag. Het bijzondere is dat ons nu al wordt verteld waar we in de examenweek rekening mee moeten houden, waar we op moeten letten etc. etc. En dat er naar een totaalplaatje wordt gekeken, want niemand kan super goed zijn in alles. De een is nou eenmaal beter in schrijven, de ander in lezen, de volgende in grammatica en weer een ander in spreken. Dat zijn de vier vakken waarin we worden ‘afgerekend’ met als klap op de vuurpijl de elektronische grammaticatest, waar de meesten van staan te bibberen. Uiteindelijk rolt er een soort gemiddelde uit, waarbij alle punten min of meer in balans moeten zijn. Na school rechtstreeks naar huis om de boel in orde te maken voor groot bezoek uit Nederland. Mijn beperkte huishoudelijke vaardigheden voerde ik naar allerbeste kunnen uit. Ik maakte de gehuurde futon (niet al te dik matras, dekbed en kussen) gereed en het huisje zag er uitnodigend uit. Daarna zoveel mogelijk ‘vooruit’ zitten leren en studeren. Zodra ik wist dat mijn geliefde in het vliegtuig zat en op een prettige plek, was het voor mij tijd om naar het badhuis te gaan voor de vrijdagse baddersessie. Daarna thuis gegeten en wat administratie gedaan. Ik zie dat mijn boek nog steeds met regelmaat via de boekhandel wordt verkocht. Daar word ik blij van. Het grappige is dat mijn bekendheid hier in Okazaki en dan vooral natuurlijk bij Yamasa en aanverwante organisaties flink is uitgebreid, maar dat ik er hier geen boek meer door verkoop.

Het blad met onder andere de aankondiging van mijn workshop is uit.

Nagoya, Osu Kannon Setsubon, Hommaru paleis

Sat, 10 Feb 2024 04:29:03 GMT

Nagoya, Osu Kannon Setsubun, Hommaru Paleis

Bij Nagoya kasteel staat het Hommaru Paleis . Absoluut een aanrader om te bezoeken als je daar in de buurt bent. Dit paleis werd in 1615 gebouwd en is inmiddels in bijna 10 jaar tijd gerestaureerd zoveel mogelijk op de manier en met de materialen die ooit werden gebruikt. In 2018 werd het opengesteld voor het publiek. Het is ongelofelijk mooi met vooral veel bladgoud en schitterende panelen met afbeeldingen uit de natuur. Wanneer je het paleis bezoekt, trek je eerst bij de ingang je schoenen uit en kun je eventueel slofjes gebruiken. Voor schoenen en andere spullen die je kwijt wilt, zijn er kluisjes voor ¥100. Die ¥100 krijg je terug wanneer je het kluisje weer uitruimt.

Zaterdag 3 februari. Het is setsubun. Vrijdag al op school gevierd en vandaag naar de Osu Kannon tempel in Nagoya. Voor ¥3000 (€20) krijg je een zakje boontjes, ga je een uur in de rij staan en dan mag je die bonen over de menigte die staat te kijken heen gooien om de demonen te verdrijven en het geluk te ontvangen. De menigte staat met allerhande voorwerpen boven hun hoofd boontjes op te vangen. Papieren tassen, plastic zakken, mutsen, shawls, maakt niet uit, als je die boontjes maar kunt vangen en dan bij voorkeur zoveel als de jaren van je leven. Ik hielp een ouder dame van 88 die inmiddels wat gekrompen was, door haar papieren tas zo ver mogelijk in de lucht in te steken om minstens 88 boontjes op te vangen. Met lieve warme handjes pakte ze de mijne vast om me te bedanken. Een ander gaf Italiaanse Luna, die ook niet bepaald groot is, een tasje omdat het met haar eigen muts niet lukte. Het maakt niet uit hoe je aan die boontjes komt en je hoeft het ook niet zelf te doen, als je ze maar krijgt.

Ik kocht een gezegende tak met boontjes, een belletje en een groot goudkleurig teken om bij mij in het appartement te hangen in de ‘genkan’ (het iets lager gelegen gedeelte van je huis waar je binnenkomt en je je schoenen uittrekt).

We aten overheerlijke takoyaki. Noem het een kinderlijk genoegen, maar die bewegende katsuobushi stemt me steeds weer vrolijk. Met de dobbelstenen won ik voor de prijs van een gewone, een megasize haiboru (de Japanse versie van een whisky highball die in Japan voornamelijk bestaat uit sodawater en ijsblokjes)

Daarna namen we de metro naar Nagoya kasteel. De toren mag je sinds 2018 niet meer in omdat hij te oud begint te worden. Wel mochten we in het Hommaru Paleis. Dit paleis dat ooit in 1615 werd gebouwd is inmiddels in bijna 10 jaar tijd gerestaureerd zoveel mogelijk op de manier en met materialen die ooit werden gebruikt. In 2018 werd het opengesteld voor het publiek. Het is ongelofelijk mooi met vooral veel bladgoud en schitterende panelen met natuurafbeeldingen. Het houtsnijwerk doet voor mij erg Chinees aan met pauwen en vogels. Buiten was er nog een demonstratie van vrolijk springende en dansende ninja’s waar kleine kinderen aan mee mochten doen.

We besloten naar Nagoya station te lopen. Van een aardige oudere man die de kaartjes controleerde bij de ingang, kregen we een echte papieren kaart. We waren er uiteindelijk voor we het wisten en hadden ook meteen een goede snelle trein. Op weg naar huis kon ik mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen om de, wat ik dacht dat een drankenwinkel was, in te lopen. Oorspronkelijk inderdaad een slijterij bleek nu een tachinomi te zijn geworden. In een tachinomi kun je staande iets drinken en er meestal een klein schoteltje bij eten. Ik nodigde mijn gezelschap uit voor een glas sake, haar eerste ooit. In deze zaak bestond het ‘meubilair’ uit opeen gestapelde lege kratten aan elkaar gebonden met allerhande soorten tape. Om de flessen waarvan je kunt proeven hangen labels met een kleur die de prijs bepalen. Je pakt een fles, loopt ermee naar de kassa en zegt welke maat je wilt gebruiken. Je krijgt een bord met een nummer en even later komen ze je drankje brengen. De nigori, die zacht is en een lichte bubbel heeft omdat het fermentatieproces nog niet geheel is gestopt, werd door mijn gezelschap verorberd alsof het een glas limonade was. Volgens mij wilde ze het gewoon zo snel mogelijk naar binnen hebben omdat ze het niet lekker vond, want er ging ook meteen een glas water achteraan. Achteraf vertelde ze me dat ze het juist erg lekker vond, dorst had, en het daarom in een slok naar binnen had gewerkt. Sake moet je leren drinken. Vroeger was ik er niet gek op, en op de verwarmde variant nog steeds niet, maar ik ga het steeds meer waarderen en geef er tegenwoordig vooral hier in Japan steeds vaker de voorkeur aan. Tegen vijf uur thuis. Wat een prachtige dag. Een dag waar je van binnen blij van wordt, met veel grappige en ontroerende momenten met lokale Japanners, vaak met het gevoel ‘geluk te hebben’ en omdat dingen gewoon kloppen.

Zondag, poetsdag. De dag begon grauw. Ik besloot toch de kans te wagen en mijn beddengoed en handdoeken en dergelijke te wassen. Gelukkig kwam al snel de zon door en dan is hier in een paar uur alles droog. Gekreukeld, dat wel. Dat wordt je gezicht hier trouwens ook, dus misschien is het gebruik van een voor de Japanse markt vervaardigde gezichtscrème aan te bevelen om het verkreukelingsproces te vertragen. Verder gepoetst op mijn bescheiden manier en het zag er allemaal weer fris en vrolijk uit.

Huiswerk gemaakt, zitten studeren, sushi gegeten. Op weg naar de sushizaak kom je langs het postkantoor. Ik probeerde hier nog een keer die kaart voor vrienden in Australië te versturen waarvoor ik bij een ander klein postkantoor ongeveer €20 zou hebben moeten betalen. Ook hier zijn de Japanse wegen ondoorgrondelijk. Bij dit grote postkantoor werd mijn envelop behandeld door een postbeambte in opleiding. Er stonden drie op het oog zeer ervaren postbeambten omheen. Mijn brief werd bevoeld, door verschillende maten brievenbusgleuven geduwd en gepast en goedgekeurd. Voor omgerekend €2 gaat de enveloppe op reis.

Het valt me steeds weer op hoe op leeftijd de mensen zijn die bij deze sushizaak werken en hoe goed geluimd ze dat doen. Er heerst een bijzonder prettige, bijna huiselijke sfeer, terwijl het een drukke zaak is. De helft van het oudere personeel loopt een beetje krom en lijkt al flink te zijn gekrompen. Ze werken stevig door, buigen onder ergonomisch ongelofelijk onhandige poortjes door om in de koude keuken te komen, en doen van alles. Vanuit die koude keuken halen ze bestellingen op om te serveren. Tegelijk werken ze aan hun eigen ‘station’. De mevrouw waar ik aan de counter vandaag zicht op had, was van de warme keuken. Ik denk dat ze minstens in de zeventig moet zijn. Ze maakt chawanmushi, grilt vissenkoppen, brandt stukken anago (zeepaling) en bakt onderhand die vreselijk moeilijke Japanse tamagodashimaki, een mega dikke laagjesomelet (een simpelere versie staat in mijn kookboek Japan in je pan op blz. 96). Verlegen werd ze en ook een beetje trots toen ik foto’s van haar wilde maken. Daarna natuurlijk wel een stuk van die vers gebakken omelet gegeten.

Je ziet op dit moment erg veel mensen een gezichtsmasker dragen. Van oorsprong om anderen niet te besmetten. Inmiddels ook gebruikt tegen hooikoorts, als je geen zin hebt om je op te maken, omdat het lekker warm is, als je bang bent om besmet te raken op drukkere plekken zoals markten, evenementen etc, of als je verlegen bent. Het laatste dat ik hoorde was ‘omdat ik er gek/lelijk uitzie’ en dat gezegd door iemand die er helemaal niet gek of lelijk uitziet. Door de moeder waarschijnlijk in de kinderwagen het dekentje over het hoofd getrokken, omdat ze zich voor de baby schaamte.

Voor het naar schoolgaan mijn vuil ingeleverd. De studenten die in deze groep appartementen wonen, hoeven gelukkig niet hun vuil compleet gescheiden in te leveren. Alleen ‘niet brandbaar’ zoals dat hier heet, zoals flessen, blikjes etc. en ‘brandbaar’ zoals melkpakken, etensresten, papier etc. etc. Er is een speciale plek waar je alles kunt neerzetten. Een paar keer per week komt er iemand om die boel op te ruimen. Het is soms een enorme berg, maar het zijn dan ook ongeveer 50 appartementen, waar in sommige gevallen soms twee personen wonen.

Vandaag heeft het lot me op school in mijn eentje aan een plek gezet. Op zich best prettig, als je dan maar niet voor oefeningen wordt gezet naast klasgenoten die lastig te matchen zijn. Vandaag had ik trouwens heel erg het gevoel dat de sensei voortdurend aan een dood paard stond te trekken. Is volgens mij ook niet makkelijk voor een leraar zo een dooie klas met verlegen mensen die het best wel weten, maar het niet durven laten zien. Als je kunt oefenen in het spreken en grammatica goed gebruiken, is er nauwelijks iemand die dat vrijwillig wil doen, terwijl je juist zo kunt leren van de fouten die je maakt. Ook op vragen wordt weifelend of geen antwoord gegeven. Ik zou ze af en toe wel door elkaar willen rammelen. Ik vind het niet erg om te doen, maar wil ook niet steeds op de voorgrond treden. Gelukkig is er nog iemand die er weinig moeite mee heeft. Al met al een beetje saaie dag. Maakte ik nog een domme fout ook in mijn kanji test (ik hoop dat het er bij één fout blijft). Rechtstreeks naar huis in de regen die steeds heftiger werd. Zitten leren en uiteindelijk echt een keer op tijd naar bed.

Resultaat is dan wel dat je 's morgens om vijf uur wakker bent. De halve klas zat trouwens te slapen. Natuurlijk heeft iedereen een excuus. De grammaticatest was moeilijker dan ik had verwacht. Met van die gluiperige stellingen. Ben benieuwd wat ik ervan terecht heb gebracht. De les ging nog steeds over krijgen, geven, ontvangen etc. en dan over de verschillen of je het van je familie krijgt of aan ze geeft of van/aan iemand die je niet kent, een oudere in de klas of op school of van je baas of zijn vrouw, aan een hond, of de planten water geeft, of iemand op straat die je niet kent. Ha, ha, als je dacht dat je het hebt begrepen, raak je opeens weer volledig in de war. Verder kregen we ook nog een lijst met nieuwe woorden, die we de volgende dag moesten kennen voor de zoveelste test.

Omdat het mooi weer was na school een ommetje gemaakt en bij Valor supermarkt in Wingtown een schaal sashimi gekocht van witte tonijn. Ik wilde iets magers, lekker, gezond en toch vullend. Dan zit je met een schaal sashimi goed. En dat voor omgerekend nog geen €4. Over het algemeen zijn kant en klare maaltijden/gerechten bij de supermarkt van zeer goede kwaliteit. Het komt niet van ergens ver vacuum verpakt. Bijna alle supermarkten van enig formaat hebben hun eigen keukens waar die gerechten vers worden bereid. Je kunt er zelf bijna niet voor koken. Daarna die woorden geleerd, kanji geoefend en het eerste recept voor de workshop/kookdemo die ik voor Japanse huisvrouwen ga geven, vertaald in het Japans. Ik zie dat vooral als een goede schrijfoefening al doe ik het op de computer en is het daardoor net iets makkelijker.

De aankondiging voor de kookdemonstratie als Special Event is er trouwens al.

De controle van het appartement door Yamasa bleek vooral te gaan over het melden van gebreken, die ze dan hopelijk een dezer dagen allemaal tegelijk komen repareren. Ook weer zoiets Japans: de man deed bij de deur uiteraard zijn schoenen uit, en stond toen op één blote voet. Ik maakte daar een opmerking over. Dat was omdat hij ook de badkamer ging inspecteren op gebreken en daar niet met zijn besokte voet in wilde gaan, want dan zouden er pluisjes op de vloer van de badkamer kunnen belanden. Die ene sok zat in zijn zak, liet hij lachend zien.

Lekker gegeten met een soort runderstoofpotje met Japanse smaken, pompoen en stukjes aardappel. Van een klein stukje vlees van net iets meer dan 200 gram en wat groenten eet ik drie keer.

De sensei die we normaal op woensdag hebben, voelde zich niet goed en werd vervangen door een van mijn favoriete leerkrachten. Ik houd wel van haar beetje strengheid en de vrolijke manier waarop ze iedereen bij de les houdt. Ze zei tegen mij bijvoorbeeld nu al dat ik wel naar school moest komen en mijn huiswerk maken ook al komt er bezoek uit Nederland.

We borduurden voort op eerdere stof en kregen er nieuwe bij. Eerst natuurlijk een woordjestest, die ik helemaal goed had. Na school Kaqila les. Het gaat me beter af, hoewel ze elke week steeds een paar oefeningen vervangt. Dit keer iets heftigs met de heupen. Daar zal ik nog wel een paar dagen last van hebben. Thuis yakisoba gegeten en gebeeldbeld met iemand die een sakecursus op niveau in Japan wil gaan doen. Lijkt me geweldig. Ook daar wordt al vooraf de waarschuwing gegeven dat je je moet houden aan de regels van de instelling zoals: elke ochtend heel vroeg op, de boel schoon en netjes houden, geen zware geuren dragen, doen wat er van je wordt verlangd, etc. etc. anders word je van de cursus verwijderd. Haha, zo Japans....

Vandaag een herhaling van zetten. Het is fantastisch weer. ’s Morgens rond het vriespunt, maar het warmt al snel op naar een graad of tien met heel veel zon. Helaas geen tijd voor grote wandelingen, want veel huiswerk en leren voor de volgende grammaticatest. Nog wel een visje gehaald voor het diner. Daar heb ik een beetje mee gespeeld ter voorbereiding op de kookdemo. Gek genoeg moet ik nu mijn receptuur en bereidingswijze weer ‘terug’ brengen naar hoe het in Japan gaat en wat er in Japan beschikbaar is. Bij het testvisje een glaasje sake gedronken, waarvan ik de helft over het bureau mikte. Weer poetsen, en ik was net klaar met de bende in dat keukentje opruimen om de geur van vis bereiden te verwijderen.

Op laatst weet ik niet meer wat ik nog kan voorbereiden aan een test. Vaak denk ik dat ik het wel weet en heb ik toch een paar fouten. De katakanatest vandaag was echt een drama. Ik had gewoon de helft fout. Het zijn meestal van oorsprong niet Japanse woorden die in katakana worden geschreven. Dan denk ik aan de uitspraak in het Engels, die dan net anders is. Boxen (de sport) wordt in katakana bijvoorbeeld ボクシング – fonetisch is dat bokushingu. Een regenjas wordt reinkooto, wat ik natuurlijk schrijf met een ‘a’. Uiteindelijk zette ik er om 9 uur een punt achter.

Vandaag hadden we weer een invaller, omdat onze eigen leraar er niet was. Er werd niet eens meer verteld waarom. Het was een prettige les, dus voor mij prima. Vrijdag is veel praten en grammatica herhalen. In de test heb ik minimaal één fout gemaakt, gewoon omdat ik niet begreep wat ze wilden. Later snapte ik het wel. Dat heb je soms. Hoop dat de rest beter is. Boodschappen gedaan, een uurtje geleerd en toen naar het badhuis. Mijn ervaring vanavond na het badhuis was ook weer heel bijzonder.

De zaak waar ik vroeger ging eten, Kisen met de traditionele Japanse keuken, is omgetoverd tot een curry restaurant. Eerst dacht ik dat het bedrijf niet meer bestond, omdat het dicht was, maar ze bleken gewoon een week dicht te zijn geweest in januari vanwege vakantie. Volgens mij is er binnen niets veranderd. Het ziet er nog steeds uit als een traditioneel Japans restaurant met een dikke houten eetbar aan één kant met zicht op de keuken, en een stuk of tien tafels voor twee aan de andere kant. Mijn favoriete sake werd geschonken, dat wisten ze nog steeds, en toen ik meldde dat ik geen curry eet omdat ik daar niet goed tegen kan, werd er gewoon iets anders gefabriceerd.

Zonder iets te vragen, want blijkbaar weet hij wat ik lekker vind. Wat sashimi, mentaigo, een klein sukiyaki-achtig vleesgerecht en een supermooie uitvoering van een tonkatsu (in mijn boek Japan in je pan op pagina 156), maar dan gemaakt met een stukje varkenshaas dat net aan gaar was. Slechts bestrooien met een beetje zout en een drup citroensap. Heerlijk. Tussendoor kreeg ik ook nog een geweldige kom misosoep met allemaal lekkere groentes erin. Ik bedankte voor de rijst en eventueel dessert omdat het wel genoeg was. En dan moet je omgerekend nog geen €30 betalen. Bizar. Het schijnt in Japan sinds corona nog steeds moeilijk te gaan met dit soort middenmoot restaurants, die graag mooie gerechten van goede kwaliteit serveren, maar het niet meer rond kunnen breien voor de prijzen die mensen willen betalen. Men gaat liever voor hetzelfde geld naar goedkope ‘all you can eat’ restaurants, waar je je rond kunt eten aan niet altijd even goede kwaliteit voedsel. Een globaal probleem denk ik...

Thuis nog een ‘medicinaal’ drankje gedronken en naar bed met paracetamol, oogdruppels, extra vitamine c en een schietgebedje aan de goden om me niet ziek te laten worden, want ik ben toch lief geweest....

Er kan nog tot eind februari 2024 worden gestemd op mijn boek Japan in je pan via de website van uitgeverij Boekscout. Of gebruik deze knop:

Eerste pruimenbloesem, Setsubun, lente

Fri, 02 Feb 2024 14:39:17 GMT

De eerste pruimenbloesem, Setsubun, Lente

Een bijzondere tijd waarin het soms rond het vriespunt is en sneeuwt en tegelijkertijd de eerste pruimenbomen in bloei staan. De zon schijnt, het is 15 graden en de volgende dag bibber je van de kou vanwege een snijdende wind, die overal doorheen lijkt te gaan. Ook een jaargetijde waarin heel veel mensen griep krijgen, last hebben van hooikoorts, corona de kop opsteekt en er allerlei andere redenen zijn waarom je een mondkapje zou dragen. Maar op 3 of 4 februari is er het einde van de winter en begint de lente. De pruimenbomen bloeien als eerste om te worden gevolgd door de kersenbloesem.

Zaterdag 27 januari. Ik ben hier al drie weken en ruim twee weken naar school. De tijd vliegt voorbij. Het is verbazingwekkend hoe snel een lijf zich een nieuwe routine aanmeet en gewoon om 7 uur wakker wordt.

Tegen de tijd dat de wekker afgaat, heb je dan al het huis schoongemaakt en een wasje gedraaid. Inmiddels ben ik de rijke gebruiker van een gehuurde wasmachine. Hoef ik niet meer met mijn vuile was over straat om er achter te komen dat alle machines bezet zijn. De afvoer zit dan wel weer op net zo een plek dat de rest in de keuken niet goed meer past, maar met een beetje schuiven en meten lukt het net.

Vanwege andere plannen op zondag, vandaag voor de lunch naar Totomaru. Ik rook ik in de verte al dat ‘mijn’ boom in bloei stond. Vorige week zag je nauwelijks nog knoppen. Wat zou ik die geur graag in een flesje stoppen. Als je zin/behoefte hebt aan een oppepper, draai je dat flesje open en: Boem! Blij! Ik noem het mijn ‘happy’ boom. Even met de mevrouw van de boom staan praten die net de was in de tuin aan het ophangen was.

In het kader van niet steeds hetzelfde doen, koos ik andere sushi. Met de brûlée brander gebrande zalm met een blokje ongesmolten boter erop, maakt echter niet blij. En een vage gunkan met blokjes maguro toro (de vettere tonijn), die op de band voorbij kwam, ook niet. De magie van de gunkan (duikbootsushi) zit voor mij vooral in het knapperige van de nori (dat donkere al dan niet gerookte/gebrande zeewiervelletje dat om de sushi heen zit). Zodra die nori een paar rondjes heeft meegedraaid, is die knapperigheid verdwenen.

De rest van de dag zitten leren en kanji oefenen. Het blijft moeilijk om het schrijven van die kanji te onthouden. Toch begint langzaam een zekere herkenning en iets meer begrip op te treden.

’s Avonds had ik als traktatie een stukje wagyu gekocht (90 gram). Op niet te hoge temperatuur in de koekenpan, wanneer het vet er een beetje is uitgesmolten een stootje extra hitte, kort op de andere kant en uit de pan even bijkomen. De pan afblussen met een scheut sake, een drup mirin en wat shoyu. Meer heeft het niet nodig. De kabocha, Japanse pompoen was helaas in de rijstkoker tot moes gekookt.

Twee keer in de maand is er in Nagoya bij de Osu Kannon tempel op zaterdag een antiekmarkt. Een leuk doel voor een uitstapje in het weekend. Helaas miste ik net de New Rapid (de snelste trein met de minste stops). De oude Rapid stopt bijna overal. Doet er een keer zolang over, maar je zit droog en warm en je wordt niet afgeleid. Heerlijk mijn grammatica voor de test maandag zitten doornemen. De markt zelf word ik niet warm van. Voor zover ik het kan beoordelen, vooral ook veel ‘rommel’. Er liggen vast kunstschatten bij, maar daarvoor moet je veel meer kennis van zaken hebben en dat heb ik niet. Al zwichtte ik wel bijna voor 8 gelakte soepkommen van hout met deksel. Het is wel weer echt een gezellige Japanse drukte met vooral veel eten en drinken. Je krijgt een soort stempelkaart, die je overal waar je iets gebruikt, kunt laten afstempelen en dan kun je iets winnen. Er liepen ook veel verklede mensen, vooral mannen als vrouwen, met synthetische, felgekleurde pruiken op en/of verkleed als sprookjesfiguren. Als gewoontemens ga je eten waar het de vorige keer zo lekker is. De dansende katsuoboshi blijft vermakelijk.

Bij een super oud winkeltje met van alles van konbu (zeewier), kocht ik de restjes van konbu waarvan ze ‘tororokonbu’ hadden afgeschraapt (tororokonbu wordt gebruikt als garnituur, in soep etc. etc.) Wat overblijft is relatief zacht en vol van een soort salmiakachtige smaak en je kunt het rauw eten. Super gevaarlijk. Door de rijke umami smaak wil je er net als bij sommige soorten drop van door blijven eten.

Uiteindelijk de drukte ontvlucht om via Kanayama terug naar huis te gaan. Voor de deur van het station Kanayama, was ook een soort markt met natuurlijk eettentjes, sake, en geloof het of niet, wat ik zou noemen ‘waarzeggers’, 15 minuten voor ¥1500 (€10 ongeveer). En er was een jong meisje op een podium aan het zingen. Er zaten alleen maar mannen. Er bleek iemand in het publiek jarig te zijn waar ze extra haar best voor deed. Aan een van de standhouders vroeg ik waarom er alleen maar mannen waren. Zijn simpele antwoord was: ‘pretty girl desukara.’ Omdat het een leuk meisje is. Ook zonder vaantje of doekje in de handen wuifden en zongen de mannen vrolijk mee. Dat zie ik in Nederland niet snel gebeuren. Thuis gestudeerd, gegeten etc. etc. etc. Wat een leuke dag weer.

Maandag was onze eigen sensei er weer. Veel leerlingen hebben protest aangetekend tegen het digitaal afnemen van de testen. We hoorden meteen al dat we mochten kiezen tussen papier of digitaal. Er was trouwens helemaal geen internetverbinding en niemand kon op de wifi van de school. Dus we moesten wel op papier. Hoe toevallig was dat? Na het tweede uur hadden we weer wifi. Japanse wegen zijn soms ondoorgrondelijk. Het was een prettige dag, waar we onder andere leerden hoe we stukken moeten schrijven, wat vanaf week zes elke week gaat gebeuren. Na school bogen we ons met een paar klasgenoten over de stukjes tekst die Japanse scholieren in het Engels hadden geschreven over Japanse gebruiken en bezienswaardigheden. Ook daar leer je heel veel van, want door de vertaling heen zie je gewoon de Japanse tekst. In het Japans is er weinig gebruik van persoonlijk voornaamwoorden, dus in zo een tekst gaan jij, wij, zij etc. allemaal door elkaar. De sensei maakte ook nog een video van ons terwijl we over die stukjes spraken in het Engels. Moeten de leerlingen waarschijnlijk naar luisteren en vertellen wat ze ervan hebben verstaan met al die verschillende accenten van ons. Zoals wij met Japans gesproken stukken doen.

Met mijn Italiaanse vriendin na afloop een ommetje gemaakt, langs mijn ‘happy’ boom geweest en verder gestudeerd. Op tijd naar bed.

Vaak wordt hard werken beloond. Ook nu weer. In mijn kanjitest slechts een fout van de tien, dus dat is toch 90% en mijn grammaticatest foutloos. Hoe blij kun je worden van zoiets! Elke dag nieuwe grammatica en om de dag een lijst met nieuwe woorden en nieuwe kanji is best veel. Ik heb het idee dat ouder wordende hersens er toch wat meer moeite mee hebben. Dan is het fijn als het een herhaling is en er oude zaadjes weer tot wasdom worden geroepen. Mijn maat deze week is een Braziliaanse, die hier woont en werkt. In real estate, als ik het goed heb begrepen. Het dwingt wel enig respect af om tegelijkertijd een gezin te onderhouden, de taal van het land waarin je woont beter te doorgronden én een baan te hebben. De Braziliaanse gemeenschap in Aichi, zoals deze prefectuur heet, is enorm groot. Veel werken hier in de autoindustrie, zoals Toyota. Er zit ook een Braziliaan bij ons in de klas, die graag in Japan wil werken. Dat is ook zijn reden om hier de taal te leren en voor een bepaald niveau een examen te doen. Anders gaat dat in Japan werken gewoon niet lukken. Onderhand zit zijn familie in Brazilië. Elke dag zie ik hem hetzelfde eten. Een piepkleine cup noedels en meestal een onigiri, een driehoek van rijst gevuld met een beetje vis of groenten en zeewier eromheen gewikkeld. Zijn hobby is ‘moeilijke boeken lezen’, die met name over psychologie gaan.

Na school een flink eind gewandeld. Bij een postkantoor wilde ik een felicitatiekaart op de bus doen naar Australië. Het was een soort uitklapkaart met papieren tulpen. Kostte maar liefst omgerekend bijna € 20. Heb de kaart maar weer mee naar huis genomen. Misschien een dikkere envelop of zo, want de reden was, dat men niet het risico wil lopen dat die kaart kapot gaat, dat ik het dus als pakje moet versturen in plaats van als brief???!!!

Van vieren tot achten zitten studeren. Ik ga niet voor een foutloos seizoen, maar wel voor zo goed mogelijk.

Helaas blijkt dat ‘zo goed mogelijk’ niet te lukken als je slordig bent. Volgens mij was ik dat vroeger op school al. Leestekens, uitspraaktekens, waardoor bijvoorbeeld een ‘ha’ een ‘ba’ of een ‘pa’ wordt, of een verlengde ‘o’, als je het vergeet gaan er meteen twee punten af. Vandaag hadden we de sensei bij wie ik in verwarring raak. Zelfs met dingen die ik al jaren geleden heb geleerd. De ene manier van lesgeven ligt je nou eenmaal beter dan de andere. Daarom is het ook best een goed systeem dat je elke dag een andere leerkracht hebt. Gelukkig was daar mijn Italiaanse vriendin die geduldig een en ander nog eens uitlegde. Na school weer KaQiLa of Kakira gedaan. Ik zweette peentjes. Het is best zwaar die traag ogende bewegingen. Tot mijn vreugde ontving ik 10% van de kosten van deze klas terug, omdat ik Yamasa student ben. Daar kan ik weer twee keer van lunchen als ik voorzichtig ben.

Wanneer je je medestudenten beter leert kennen, komt de verbazing soms weer boven. Vandaag blijkt dat een van mijn medestudenten ‘dingen ziet’ om mensen heen. Dat sommige mensen ‘beschadigd’ zijn. Ik ben benieuwd wat ze bij mij ziet...

Drie tot vier uur studeren blijkt een vast gegeven. Hoewel sommigen in mijn klas daar niet aan toe komen. Als je je huiswerk/voorbereidingen niet hebt gedaan, wordt dat op nogal opzichtige wijze door de sensei genoteerd. Ik denk ook dat de school niet een excuus voor een visum wil zijn. Ik blijf maar drie maanden. Dat is een gewoon toeristenvisum. Om langer te kunnen blijven heb je bijvoorbeeld een studentenvisum nodig, waarbij je ook parttime mag werken (arubaito of baito zoals dat hier heet, van oorsprong Nederlands?). Een van de voorwaarden van dat visum is dat je 80% presentie haalt op school. Ineens zie ik dat er mensen zijn die elke week van de vijf schooldagen er één verzuimen...

Donderdag was het prachtig weer. Ineens 15 graden ’s middags. Dikke zonnestralen. Helaas waren die alweer verdwenen toen ik uit school kwam. Het was later vandaag, omdat we met zijn drieën na school weer de teksten hadden gecontroleerd van een Engelstalig pamflet dat lagere schoolkinderen hadden gemaakt over Japanse culturele aspecten. Bijzonder om te zien hoe iemand uit Nederland, Italië en Bosnië-Hertzegovina een gebrekkige Engelse tekst soms anders interpreteert. Het laat zien dat in een vertaling vaak een groot stuk van de emotie en beleving van de vertaler zit. We hadden geen huiswerk vandaag. Toch een paar uur zitten leren en kanji oefenen.

Van de uitgever van mijn boek kwam het bericht dat de verkiezing voor de publieksprijs van start is gegaan en dat men kan stemmen op Japan in je pan . Dat kan via de site van de de uitgever.

Vrijdag is een dag waarop voornamelijk spreeklessen zijn. Je krijgt steeds een andere grammaticale constructie om te gebruiken. Het blijkt lastig om je aan die opdracht te houden, want men gaat vooral over naar het verhaal vertellen en niet meer aan die constructie denken. Gelukkig houden de meesten elkaar wel bij de les, waarbij de een eigenlijk het liefste exacte zinnen uit het lesboek wil gebruiken en de andere meer van de vrije figuren is. Het gaat steeds beter. De test voor woordenschat geen fouten, grammatica geen fouten. Ik kan dan echt blij zijn met de opmerking van de ‘meester’ bij de test als ‘subarashi!’ (geweldig!). Hoe simpel kan het leven soms zijn. De fouten in de uitwerking in het oefenboek helpen vooral om je dingen beter te leren begrijpen.

Morgen is het Setsubun, dat wordt gevierd op 3 of 4 februari. Het wordt gezien als de laatste dag van de winter. En dat komt omdat de manier waarop de datum wordt geschreven lijkt op de kanji voor de lente. 2月3/4日versus春. Voor mij zit de overeenkomst vooral in de vele horizontale streepjes.

Tijdens Setsubun is er een ceremonie, meestal bij een tempel, waarbij (soja)bonen worden gegooid naar duivels. Je moet net zoveel bonen gooien als de jaren van je leven en je eet er ook net zoveel als de jaren van je leven. Voordat er met de bonen wordt gegooid is er een optocht met woest ogende demonen. Tijdens het gooien van de bonen roep je ‘oni wa soto, fuku wa uchi’ en dat betekent zoveel als ‘weg met de duivel en hier met het geluk’.

Bij Yamasa is het een jaarlijks terugkerend evenement. Een aantal leerlingen, waarvan dit jaar drie uit onze klas, gaan een soort van verkleed alle klassen langs om iedereen bang te maken en wij gooien zakjes met bonen naar ze toe. Ik raakte er een in zijn gezicht en dat was niet de bedoeling. Gelukkig was het maar een klein zakje en is hij niet voor eeuwig verminkt.

Na school gegeten bij Daisyo. Vandaag sabanobunkaboshi. Het lijkt een beetje op hokke. De gedeeltelijk gefileerde vis wordt zongedroogd en dat gefileerd. Dit hadden ze nu met gewone makreel gedaan. Omdat er niet veel lastige botten in zitten, is het ook met stokjes redelijk makkelijk te eten. De sashimi van buri die erbij zat was overheerlijk, vast dicht bij de buik vandaan, want het was super romig. Gesmuld.

Shogi, daikichi, sneeuw in Okazaki

Sun, 28 Jan 2024 14:29:09 GMT

Kennismaking met Shogi, een soort Japans schaken.

De Nagoya shogi vereniging organiseert onder andere een keer per jaar bij het Kasteel van Okazaki een shogi toernament. In de Nagoya Civic Asssembly hall houdt men af en toe kennismakingsbijeenkomsten waarbij ook beginners en buitenlanders welkom zijn. Shogi lijkt in de verte een beetje op schaken. Stukken bewegen op een bepaalde manier over het bord. Beide spelers hebben stukken van dezelfde kleur en vorm. Je ziet wat van wie is aan de kant waarnaar het puntje wijst. Wat het stuk is, zoals koning, loper, toren etc. staat in kanji op het stuk geschreven. Stukken die je hebt geslagen, mag je wanneer je dat uitkomt terugzetten op het bord als jouw stukken en er ook als zodanig mee spelen. En wanneer je een stuk promoveert, waarbij je het blokje opdraait, krijgt hij ineens veel meer bewegingsvrijheid.

Zaterdag 20 januari, een dag om door een ringetje te halen. Op de valreep had ik me opgegeven voor een shogi klas in Nagoya op zaterdag om 9.30 uur. Het is net iets meer dan een uur reizen van deur tot deur, dus dat was weer vroeg opstaan. De regen was niet echt uitnodigend.

In Kanayama stapte ik over in een ondergrondse die een beetje een idee gaf alsof je bij iemand in een ouderwetse huiskamer zit met gordijntjes, bruine ribfluwelen bekleding, een als vloerkleed bedrukte vloer en gedempt licht.

Op het station van Tsurumai park, waar mijn halte was, rook het zo verschrikkelijk lekker naar brood en zoet dat ik zwichtte voor een kop koffie en iets wat leek op een knapperig wentelteefje, maar dan anders gesneden en gemaakt van een soort rond briochebrood.

Civic Assembly Hall is echt zo een Japans belangrijk gebouw met veel steen en grote ruimtes. Op de tweede etage werd de shogi klas gegeven. Ook voor buitenlanders, al is er niks aan uitleg in het Engels. Yanase Akimase, de sensei die me ontving, spreekt wel een woordje Engels, heeft De Keukenhof bezocht, maar gaat zelf niet aan het bord zitten voor uitleg. Daar wijst hij anderen voor aan. De moeilijkheid zit hem voor mij vooral in het herkennen van de stukken en de kanji ook op zijn kop moeten kunnen lezen. Ik kreeg eerst les van een oudere heer met een haarstukje en later van een meisje van 17 die heel hoog speelt en me meteen aan Beth Harmon uit de serie ‘The Queen’s Gambit’ deed denken. Om me het beter te leren begrijpen, liet ze me een spel winnen. Op het kritieke moment riep ze met een heel leuk accent: ‘Your chance, your chance’. Ook hier merk je weer dat dit meisje die vast meer dan genoeg Engels spreekt, het gewoon niet durft.

Na afloop liep ik, zelfs in de regen blij, naar de overdekte winkelstraat die Osu heet. Dat blije gevoel komt, denk ik, door de unieke ervaring die je meemaakt. Dat je als ‘vreemdeling’ gewoon mee mag doen. Dat je wordt verteld wat de gewenste manier is om de stukken te verplaatsen om dat mooie ‘tik’ geluid te krijgen dat bij shogi hoort en als traditie zo op prijs wordt gesteld. Dat je je handen onder tafel op je schoot houdt en niet op tafel en zeker niet met je elleboog. En dat het zo vanzelfsprekend is dat ze je dat allemaal willen leren, ook al weten ze niet of je nog eens terugkomt of niet.

In Osu zijn vooral goedkope winkels met veel tweedehands kleding en andere spullen. Het lijkt wel of dat hier vooral bij jeugd helemaal hot is. Tegelijkertijd zag ik er een winkel met alleen maar sportschoenen van Nike in de meest uiteenlopende kleuren en ontwerpen en behoorlijk hoge prijzen. In een van de vertakkingen van de overdekte straat is een gedeelte met voornamelijk buitenlandse restaurantjes, hoewel die benaming daarvoor erg groot is. Soms is het niet meer dan een gat in de muur of een winkeltje van 3x5 meter. Er was ook een takoyakizaak, met een soort pijpenla(atje) waar je kon zitten. Ik at er misschien wel de lekkerste takoyaki ooit! Zelfs lekkerder dan in onze favoriete zaak bij de brug in Osaka’s Dotonburi. Als je de overdekte winkelstraat uitloopt, kom je bij de Osu Kannon tempel. Kannon (in het Chinees Guanyin) is de Godin van de Genade, van de barmhartigheid, die onder andere je gezin beschermt. Ze helpt iedereen die in deze wereld lijdt. Ook huisdieren.

Ik richtte mij tot deze Kannon, stelde mijn vraag, en kocht een omamori (een soort geluksamulet) en nam na betaling van ¥200 (€ 1,30) een omikuji uit de bak. De omikuji is een strip papier met lyrische teksten die voorspellen wat er zou kunnen gebeuren met betrekking tot de vraag die je aan de goden hebt gesteld. Je hebt gradaties in hoeveel geluk je kunt gaan hebben of hoeveel pech.

1. 大吉 (daikichi) Great Blessing

2. 中吉 (chūkichi) Middle Blessing

3. 小吉 (shōkichi) Small Blessing

4. 吉 (kichi) Blessing

5. 未吉 (suekichi) Near Blessing

6. 凶 (kyō) Curse

7. 大凶 (daikyō) Great Curse

Mijn dag kon niet meer stuk, want ik had Daikichi gekregen. Mét een waarschuwing. Hoewel mijn geluk, zakelijke bezigheden, etc. etc. beter zouden worden, moest ik niet mijn aandacht laten verslappen en op mijn lauweren gaan rusten, want dan zou geluk in ellende kunnen omslaan.

Zondagochtend eerst met mijn website bezig geweest. Daarna met huiswerk. Morgen kanji test. Niet mijn sterke kant. Zeker het schrijven niet. Ineens was het bijna half twee. Het was inmiddels opgehouden met regenen. Onderweg een verjaardagskaart op de post gedaan naar Nederland. Bij het postkantoor (dat op zondag open is) wilde ik gelijk geld uit de ATM trekken. Zag dat er € 337 werd gerekend voor ¥50,000. Leek me te veel. Dus de transactie stopgezet. Bij Aeon, het winkelcentrum, bleek het slechts € 315 te kosten. Een onbegrijpelijk en niet te verklaren groot verschil. Het was inmiddels wat later en de lunch-drukte was voorbij. Ik hoefde niet lang te wachten bij Totomaru. Weer heerlijk sushi gegeten. Dit keer enkawa geprobeerd. De zijkanten, vinnen eigenlijk, van de schol. Ook rauw proef je wel de smaak van de schol, maar het is zeer subtiel.

Boodschappen gedaan voor het avondeten. Vlees om een stoofschotel mee te maken. Volgens mij, maar dat merkte ik pas toen ik thuis kwam, was het schenkelvlees. Het duurde eeuwen voor het zacht was. Uiteindelijk heb ik het niet meer gegeten, omdat het veel te laat was, maar er een bento van gemaakt voor de volgende dag op school. Met na no hana , raapzaadbloemen, kort roergebakken.

Maandag voor school nog een keer kanji schrijven geoefend. Helaas kregen we bij de test nou net die woorden die ik niet goed kan onthouden. Gelukkig ging het lezen goed. Blijft er toch nog net geen onvoldoende over. Ik zit vandaag naast iemand anders. Een stille, serieuze man, met wie het moeilijk communiceren is. Hij wil het liefst in zijn uppie schrijven en luisteren, zijn eigen ding doen. ‘Team work’ zoals dat hier heet, waarbij je samen moet oefenen, is niet zijn ding. Begrijpend lezen ging vandaag over het verhaal van Kanakuri Shizo, de Japanse marathonloper die verdween tijdens de Olympische spelen in Zweden. Toevallig heb ik onlangs dat boek gekregen in het Nederlands en was ik daar net in begonnen. De leesoefening op school heeft wel de clue van het verhaal verklapt. Na school samen met mijn Italiaanse klasgenote naar huis gelopen via de supermarkt. Ik heb haar een setje van de tekeningen van Niels gegeven om haar kamer mee te decoreren. Ze was er super blij mee en diep onder de indruk. De rest van de dag zitten leren en oefenen voor de test morgen. Dacht ik dat ik dit grammatica-onderdeel goed begreep, maak ik te veel fouten in het werkboek. Gelukkig dat ik die nu maak. Dan maak ik ze morgen niet, hoop ik. Ook wat kanji geoefend en ineens was het half zeven. Ik had wel trek en had ’s morgens al rijst gekookt om te bakken of een salade van te maken. Moet je wel wat kopen om erin te stoppen!

Uiteindelijk at ik sushirijst (de rijst aangemaakt met mirin, rijstazijn, zout) met 2 gekookte eieren erdoor geprakt met een beetje Japanse mayo. Een aparte hap, maar ik had echt geen zin om er nog uit te gaan om iets te kopen. Het prototype van een studentenhap zullen we maar zeggen. Het was nog niet eens onsmakelijk ook.

Op weg naar school word ik 's morgens begroet door een dapper plantje dat waarschijnlijk uit een verdwaald zaadje op een paar vierkante centimeter in de holte van een steen tegen een hek aan groeit. Dat stemt vrolijk en geeft me bijna de neiging om ‘goede morgen’ te zeggen.

Dinsdag begonnen we met een test. On line. Ik vind het niks. De letters zijn super klein. Ik heb al moeite om de teksten (in kanji en furigana) in het boek te lezen, maar op je telefoon is het helemaal lastig. En het is nog een speed examen ook. Tegen de tijd dat je alles hebt ontcijferd, is de tijd om en mis je een of meer vragen. Dus ga je meteen in de min. Inmiddels is ook weer een van de andere leerlingen aangeschoven die er een paar keer niet was. Hij zit achter me. Mijn werkgroepje bestaat nu uit de overigens aardige ‘serieuze en zwijgzame’ en de ‘ik vind het onzin dat ik dat moet leren, in het echte leven gebruiken Japanners dat niet’. Ik maak er het beste van. Wat me in positieve zin opvalt, is dat ik als oudere klasgenoot zo makkelijk wordt geaccepteerd en meegenomen in van alles en niet het gevoel heb dat ik niet in de klas zou passen. Ook als je een klasgenoot op straat tegenkomt, gaat hij gewoon uitgebreid met je staan kletsen.

Na afloop waarschuwde de sensei me voor de harde wind. Het loeide inderdaad om het gebouw heen. Nu zitten we sinds maandag op de vierde verdieping (wat bij ons de derde zou heten, want de parterre telt als eerste) en daar hoor je het extra hard. Ik vond het allemaal wel meevallen. De heldere zon aan de blauwe hemel nodigde uit tot een flinke wandeling. Daardoor wel tot dik over negenen zitten leren. Onder andere woordjes stampen, stukje schrijven, onderhand eten en een wasje doen. Morgen weer een test.

Okazaki kan soms zo donker en tegelijk scherp van licht zijn. Doet me soms zelfs een beetje denken aan Anchorage in Alaska.

Gisteren hadden we via Teams van school een bericht gekregen over kou en griep en corona. En ja hoor. Ik deed de deur open en er lag een minuscuul laagje sneeuw. Een paar klasgenoten waren zeer opgewonden, omdat zij dit voor het eerst zagen. De sensei tekende yukidaruma, een Japanse sneeuwpop op het bord. Een daruma is een soort duikelaartje met een gezicht erin. Daarom bestaat een Japanse sneeuwpop, legde ze uit, uit twee bollen en niet uit drie zoals bij ons. De sensei zong zelfs een paar regels van een sneeuwpoppenliedje. En dat allemaal voor een handjevol sneeuwvlokken. Gelukkig zien we ook al de kersenbloesemkalender verschijnen die voorspelt waar de kersenbloesem wanneer in bloei wordt verwacht te staan.

We deden de test en wijdden ons de rest van de dag aan nieuwe en oefenden eerder geleerde grammatica. Ook nu belandde ik een paar keer in het schemergebied waarin dingen eerder onduidelijk dan duidelijk dreigden te worden. Een goede uitleg ontbrak soms. Of er kwam een weifelend antwoord dat geen verheldering bracht.

Met mijn Italiaanse klasgenote via de supermarkt naar huis gelopen. Doperwten en tuinbonen worden per handjevol verkocht. Citrusvruchten zijn er op dit moment in overvloed. Bij mandarijnen geeft men aan hoe zoet ze zijn met o.a. smileys.

Donderdag 25 januari was het nog kouder. Dik ingepakt naar school. Een van de klasgenoten kwam ruim een half uur te laat. Zij woont een stuk verderop en daar was twintig centimeter sneeuw gevallen, waardoor ze in enorme files terecht was gekomen. Was meteen een mooi onderwerp voor de les over oorzaak en gevolg en hoe je dat kunt vertellen. Als excuus, als verzoek, als verontschuldiging, om goedkeuring te vragen voor iets. Zoiets als het al oude excuus van mijn geliefde levenspartner: ‘meester, het spijt me dat ik te laat ben, maar mijn brood is in de gracht gevallen’.

Mijn favoriete sensei gaat als een speer door de stof heen en is voor mij super duidelijk. Ineens was het tijd. Na school had ik een afspraak met een dame van het Cultural Center. Er werd besloten dat ik op 7 maart in het Japans een Japanse kookles ga geven aan tien Japanse dames. In de vorm van demonstratiekoken lijkt voor iedereen het handigst. Ook voor mij, want om in het Japans tien gasten te onderhouden zoals ik dat tijdens workshops in Nederland deed, is net iets te moeilijk. Nu kan ik van tevoren veel plannen, uitleggen op papier, op een white board etc. etc. Ik vind het spannend. Een goede oefening in van alles. Wordt vervolgt.....

Na school naar huis en studeren. Ook nog even bij Italiaanse Luna geweest, de bij mij op dezelfde etage woont, met vragen over de grammatica. Zij weet echt veel. Later op de avond kreeg ik het vreselijke bericht dat een vriendin van mij in Nederland veel te jong is overleden. Het lijkt wel alsof er steeds iemand die me na is, overlijdt als ik hier in Okazaki ben. Ik word er bijna bijgelovig van en was erg verdrietig. Kan het ook niet begrijpen. Kon me niet meer concentreren. Na een paar dagelijkse kanji-oefeningen was de dag klaar om te worden afgesloten.

De volgende dag was ik nog steeds een beetje wankel in mijn hoofd. Vrijdag bestaat voornamelijk uit spreek en luisteroefeningen, dus dan kom je vanzelf wel weer in het gareel. Lekker geluncht bij Daisyo suisan met gefrituurde oesters en een visje. En foto’s gemaakt met de chef. De rest van de dag bezig geweest met het bijhouden van mijn website. Stukjes schrijven, foto’s etc. etc. Ineens was het half acht. Soms is een dag ineens voorbij. Op weg naar het badhuis was het zo verschrikkelijk koud, dat ik bijna terug was gegaan. Ik heb het nog nooit zo druk gezien in het badhuis. Bij nader informeren bleek het ‘de dag van de onsen’ te zijn. Bij de ingang kreeg je twee bonnetjes. Een is een lot waarmee je iets kunt winnen en met het andere bonnetje kun je de volgende keer gratis naar binnen. De drukte deed me denken aan beroemde ukiyo-e van badhuizen vol badende dames. Ik denk dat er wel meer dan 100 waren. En maar lullen met elkaar in het bad. Ik vind het geweldig en kijk mijn ogen uit. Ik zag iemand die een soort blauwe plastic, wat wij zouden noemen, afvalzak om zich heen had gewikkeld. Ik heb geen idee waarom dat is, en iedereen lijkt dit als volkomen normaal te accepteren. De kleine handdoekjes die je in de onsen/badhuis gebruikt, zijn om je mee te wassen en om jezelf een beetje mee te bedekken als je in het badhuis rondloopt. Sommige dames zijn zo slank dat ze dit om hun middel knopen als een rokje, waarbij de achterkant dan om hun billen heen open valt. Anderen vrouwen vouwen er kunstige hoofddeksels van. Je haar mag niet los. Als het net in het water komt, krijg je van de badhuisdames een elastiekje om het vast te binden, zodat er geen haren in het bad terecht komen. Het is niet gek om na afloop in je pyjama te stappen. Kun je vanuit de auto, thuis meteen je bed in. En dan al die lagen ondergoed! Als je ook ziet wat men allemaal over elkaar heen aantrekt om warm te blijven! Veel Japanse woningen hebben geen centrale verwarming. Verwarming komt vaak van de airco of soms misschien van een elektrisch straalkacheltje. Met airco als verwarmingsmiddel is je hoofd heet en alles van je middel naar beneden steenkoud. Ik snap inmiddels best al die verwarmende sokken, handschoenen, beenwarmers, tafels met verwarming eronder etc. etc.

Het was inmiddels al zo laat dat ik naar huis ging, dat ik nergens meer eten kon kopen en ik had weer niks in huis op een verzameling rijstzoutjes voor bij de borrel na en ijsjes. Dat werd een sandwich bij de 7/11 convenience store. Ik ben dol op die zachte sandwiches. Ik had nu een variatie van ei met tonijn uit blik, mayo en broccoli. Op iets dat voor bruin brood moest doorgaan. Het was de laatste die er lag, dus ik was allang blij. Met een Japanse haiborru erbij, een dunne whisky/soda met citroen, was het best te eten.

Het plan was om morgen eindelijk eens uit te slapen. Dus de wekker ging op half tien.

Buri, ankimon, gemarineerde zalm, inspiratie in en uit Japan

Fri, 26 Jan 2024 13:42:48 GMT

De lever van zeeduivel. Ankimon. Foie gras van de zee.

Het is best lastig om als je in Japan bent, het aanbod in de Nederlandse supermarkt voor de geest te halen. In Japan is ankimon nu in het seizoen. Ankimon, de lever van de zeeduivel, ook wel genoemd ‘foie gras van de zee’. Het ligt hier gewoon in de supermarkt tussen de andere vis, hoewel deze op de foto is geïmporteerd uit China.

Ook in Nederland schijnt zeeduivellever inmiddels op bestelling verkrijgbaar te zijn. Waarschijnlijk zeker als je iemand kent die het via de groothandel kan doen. De lever is blank, niet vissig en heeft een bijna romige smaak.

Met de chef van Daisyo suisan voor de deur van de izakaya in Okazaki vlak bij het station. We waaiden nog net niet uit onze jas. Hier deed ik in de loop der jaren veel inspiratie op. Het is leuk om vanaf je plek aan de counter de chefs in de keuken bezig te kunnen zien.

Terwijl ik zat te eten, was de chef bezig met de lever van zeeduivel. Hij liet mij zien en vertelde hoe hij dat doet.

Je rolt een dubbele laag aluminiumfolie om een koker (van de keukenrol of iets dergelijks) van gewenst formaat (ik schat 5-6 centimeter). Je draait de onderkant dicht en trekt de koker eruit. De lever laat je in de aluminium tube glijden die is ontstaan, tot hij vol genoeg is. Je schudt en drukt het een beetje aan, niet echt stampen, en draait de andere kant dicht. Dan 20 minuten stomen en laten afkoelen. Dat is alles. Tot gebruik bewaren in de koelkast. Het wordt meestal geserveerd op wat gewelde wakame, een stukje komkommer, een plukje momijioroshi erop en wat ponzu er omheen. (deze bereidingen, ook voor de komkommertjes, zijn te vinden in Japan in je pan , pag. 166/167, 236 en 249).

Of zoals hier op de foto in een gunkansushi (duikbootsushi)

Daisyo Suisan is zo een zaak waar ik al jaren kom. Meestal voor de vaste lunch op vrijdag na school en soms 's avonds om meer uitgebreid te eten. Het eten is er niet verfijnd, maar altijd super smaakvol. De misosoep zit vol groenten en afkluifbare stukken graat van bijvoorbeeld zalm. Gefrituurde oesters en kleine visjes zijn heerlijk zonder vet te zijn.

In mijn kookboek Japan in je pan staan zo traditioneel mogelijk bereidingen. In mijn keukentje in het studentenappartement in Okazaki zijn de mogelijkheden zeer beperkt. Dan verzin je andere, snellere manieren om toch iets lekkers te maken. Dat wil ik graag hier delen. De smaak is nog steeds heerlijk, al is het soms iets minder vol en rijk dan wanneer je de traditionele methode gebruikt.

Als je een keer in de supermarkt loopt en je ziet vis waarvan je plotseling bedenkt, dat je dat die 's avonds wilt eten, dan is dit het recept. Vooropgesteld dat je een klein Japans ingrediëntenplankje hebt. Je hebt hiervoor echt alleen de allereerste Japanse basis ingrediënten nodig. Ik gebruikte zalm met vel, die hier in mooie moten is gesneden. Je kunt ook filet van kabeljauw of schelvis gebruiken. Ik ben geen fan van visvel, dus dat trek ik er altijd na het bereiden af. Tijdens de bereiding beschermt het vel de visfilet.

Was de vis, controleer op graten en dep droog. Afhankelijk van de hoeveel vis die je wilt bereiden maak je de marinade. Voor die twee kleine mootjes gebruikte ik ongeveer 50 gram miso. Daarbij ging een scheut gewone sake (op de foto het rode pak) en een scheut honmirin, van elk ongeveer 30 gram. Meng het goed. Smeer de filets er aan alle kanten mee in. Leg ze met de vleeskant van de vis naar beneden in de marinade. Ik had geen behoorlijke schaal of zo en gebruikte het bakje waarin ik de vis had gekocht dat ik goed had afgewassen met een plastic zakje er omheen. Dek af en zet in de koelkast. Een uur maakt het al lekker, twee uur nog lekkerder. In die tijd kun je rijst en groenten (voor)bereiden. Of zoals ik een salade, die ik op het laatste moment aanmaakte met sesamdressing. Een half uur voor je de vis wilt gaan bakken, haal je hem uit de koelkast. Voor het bakken de marinade eraf afdeppen. Er mag een beetje blijven zitten. Verhit wat neutrale olie in een koekenpan en bak de vis eerst op de velkant en daarna op de andere kant net gaar. Trek, indien gewenst, het vel eraf. Dien op jouw favoriete manier op en geniet.

Verder is in Japan in januari buri in het seizoen. Buri of yellowtail/geelstaart is bij ons hamachi, wat de gekweekte versie is. Afhankelijk van de volwassenheid en grootte van de vis wordt hij gestoofd/gebakken of tot sashimi/sushi verwerkt. Het is een beetje vettig, zeer smaakvol en absoluut niet vissig. Top lekker.

Bij Totomaru in Okazaki waar ik zondags vaak eet, serveren ze een trio, ‘buri zanmai’ heet dat. Je krijgt er een met geraspte daikon met zeste van yuzu, een wordt kort gebrand en krijgt bovenop wat lente-ui en een plukje momijioroshi (pagina 236 van Japan in je pan ) en een met een flinterdun plakje zoetzure daikon erop. Sushi is hier heerlijk, want de rijst is vaak nog een beetje lauw en het is een kleine bolletje rijst met een flink stuk vis erop. In Nederland is hamachi of yellowtail kingfish steeds beter verkrijgbaar. Het hele jaar door met de beste tijd van januari tot oktober. Als je het bij de viswinkel ziet of kunt bestellen, dan zou ik het zeker een keer proberen. Vraag of de vis vers genoeg is om rauw te eten.

Yamasa openingsceremonie 10 januari 2024

Sun, 21 Jan 2024 00:10:56 GMT

Openingsceremonie The Yamasa Institute, Okazaki 10 januari 2024 of 10 januari reiwa 6

Woensdag 10 januari was de welkomsceremonie op school. In de hal hangt een afbeelding met mooi gekalligrafeerde tekens. Als datum wordt geschreven Reiwa 6 in plaats van 2024. Reiwa begon in 2019 toen de nieuwe keizer de troon betrad. In het lokaal boven stelden alle studenten zich voor en ook de leerkrachten en de voltallige staf van het service centrum, die van alles kunnen regelen. Tegelijk zijn er zoveel regels dat er weinig te regelen valt. Zelfs niet een extra stoel of een tafeltje of iets dergelijks. Ik snap ook wel dat het met al die komende en gaande studenten bijna niet bij te houden is wat er met wie is ‘geregeld’. De minimum studietijd is 2 weken en maximum volgens mij 2 jaar of misschien wel langer als je klassen doubleert.

De rondleiding over het terrein was kort en na een uur in totaal stonden de meesten van ons alweer buiten. Alleen voor de studenten die langer dan drie maanden blijven, duurt het iets langer. Zij moeten allerlei verzekeringspapieren invullen.

Ik besloot de lunch te gebruiken bij Daisyo Suisan bij het station. Voor ¥800 of ¥900 (ongeveer € 5,75) heb je een van de standaard lunches. Een hoofdgerecht plus meestal een paar plakjes sashimi van tonijn, rijst, misosoep en tafelzuur.

De keuze vandaag van het hoofdgerecht was beperkt tot een gestoofde vissenkop of wat roergebakken vlees. Mijn door het tijdsverschil nog steeds verwarde lichaam kon de vissenkop niet aan. De meneer naast mij wel. Dat was een les in ‘met aandacht’ eten. Hoe mindful kun je zijn! Met zijn eetstokjes pulkte hij beetje voor beetje het nauwelijks aanwezige vlees van de kop. Met de stokjes duwend op het vel om te zoeken naar waar het visvlees zou kunnen zitten. Een kieuw verdween in de mond om na vrij lange tijd geheel schoon weer naar buiten te komen. Ook het in mijn ogen dikke en taaie vel werd met aandacht en smaak verorberd.

Donderdag was de eerste echte schooldag. Het rooster hing al klaar met in rood gemarkeerd het huiswerk en de quizes en testen die bijna elke dag worden afgenomen. Je hebt in het nieuwe systeem de hele dag les van dezelfde leerkracht in plaats van om de paar uur een ander. Dat is wel zo rustig. Om half twee ’s middags ben je klaar. Met thuis nog minimaal een uur of drie huiswerk en studietijd voor de boeg.

Er is een enorme aanwas aan studenten met als gevolg dat de klassen zo goed als aan hun maximum van 15 zitten. Wij zijn met 14. Ik ben in A2-2 geplaatst, dezelfde klas als vorig jaar. Bij binnenkomst donderdag greep de lerares me bij de arm en vroeg me hoe ik dat vond. Volgens de test kan ik wat een aantal onderdelen betreft naar een klas hoger, alleen komt al de grammatica die in mijn hoofd zit, er wanneer ik het spreek nog niet goed genoeg uit voor dat niveau. Mijn klas is zeer gemêleerd. Men komt uit Amerika, Mexico, Italië, Sri Lanka, Bosnië Herzegovina, China, Brazilië, Taiwan en Frankrijk. De jongste is een meisje van 15, die met haar missionaris-ouders in Nagoya woont.

Vrijdag is de nerveusheid en verlegenheid van de eerste dag er een beetje af. Men begint zich meer op zijn gemak te voelen. Inderdaad is de grammaticale stof voor mij een herhaling van zetten. Tegelijk laat het zien wat ik ben vergeten en/of niet goed gebruik. De doelstelling van dit niveau is om over drie maanden volwassen, grammaticaal correcte, volwaardige zinnen te kunnen maken met een ruime woordenschat en deze vloeiend in een gesprek te kunnen gebruiken. Aangezien dit ook mijn doel is, heb ik steeds meer het idee dat deze klas goed bij mij past.

Bovendien voel ik me er wel prettig. De meesten lijken ervoor te gaan. Twee dagen per week krijgen we les van een bijzondere, relatief jonge leraar, die een beetje af wil van wat hij Japanse valse bescheidenheid noemt. Daarom stelt hij bijvoorbeeld het gebruik van zinnen als ‘madamada desu’ ter discussie. Deze zin wordt veel gebruikt als reactie op het krijgen van een compliment en betekent ongeveer ‘ik ben nog lang niet waar ik zijn wil en moet nog flink mijn best doen’. Ook al ben je super goed in iets en weet je dat heus wel. Dat is anders en verfrissend en maakt me nieuwsgierig naar hoe hij nog meer naar andere dingen in de Japanse samenleving kijkt. Uiteindelijk gaat deze school niet alleen over taal maar ook over cultuur en ook dat is aan verandering onderhevig.

Het prachtige weer vrijdagmiddag met veel zon en weinig wind, spoorde mij aan om een flink stuk te gaan wandelen. Dan zie je ook weer van die gekke dingen, zoals hoe men erin slaagt om op de kleinste plek drie auto’s te parkeren. Je moet dan wel goed afspreken wie er het eerste uit wil.

Later ging ik naar het heerlijke badhuis Raku no Yu op ongeveer 15 minuten lopen van mijn huis. Voor omgerekend € 6 mag je zo lang als je wilt van de sauna, het stoombad met scrubzout, alle baden binnen en buiten en de massagebaden gebruik maken. Er zijn ook een paar baden waar je elektrische stootjes krijgt. Ik heb er zeer oude en fragiel ogende dames in zien zitten, die mij bezworen dat het goed voor je is. Na een paar keer proberen, ga ik er liever met een grote boog omheen. Het voelt eng. Water en elektriciteit samen klopt gewoon niet.

Thuis bereidde ik een aparte avondmaaltijd. Ik had nog een grote winterwortel en een ui. Daarbij kocht ik twee (dat kan hier) gewone aardappels. Uiteindelijk is het koud genoeg voor stamppot. Als je vervolgens deze ingrediënten kookt in dashi in plaats van water en je het grof prakt in plaats van tot moes stampt, smaakt het meer van hier in Japan dan van daar in Nederland.

Zaterdag begon goed. Om negen uur opgestaan. De zon scheen, dus wassen in een van de vijf tot de beschikking van Yamasa studenten staande wasmachines die op een paar minuten afstand lopen staan. Je hebt geluk als er een vrij is, en dat had ik. Daarna drogen op het balkon. Tijdens de was mijn woonruimte schoongemaakt. Met een beetje goede wil lukt dat in een half uur. Daarna de hele dag zitten schrijven aan mijn blogs, foto’s opgeruimd etc. etc. Opeens begon het te regenen. Ik kon mijn dekbed en de was nog net op tijd redden. De rest van de dag verdween in een soort waas. Ik voelde me niet lekker, het plaatje in mijn anderhalf jaar geleden gebroken pols deed raar en gaf vreemde stootjes af. Ik denk ook dat er veel pollen in de lucht zaten, want ik had het benauwd en nieste me een ongeluk. Buitendeur open (niet slim), deur dicht (benauwd). Pffff....

Uiteindelijk ging ik toch ’s avonds naar Daisyo Suisan tegenover het station waar ik een plek aan de counter had gereserveerd om te gaan eten. Ik had spijt van de reservering. Het was zo verschrikkelijk koud! Om het vriespunt. Die gemene, keiharde wind maakte het nog erger. Eenmaal binnen kwam het allemaal weer goed. Lekker zitten peuzelen. Hoewel ik niet alles lekker vond.

Bij de buren aan de counter zag ik iets met kip en kool. Ik bestelde het ook. Ik weet niet welke onderdelen van de kip het waren, maar het meeste was niet weg te krijgen. Het leek wel of ik op plastic zat te kauwen. Men houdt in Japan erg van kraakbeen en dat soort harde en taaie structuren. Ik vind het niks, ook al was de smaak heerlijk. De kool sopte ik lekker weg met de saus. Thuis dook ik na een kop cappuccino van sojamelk en genmaicha (groene thee met geroosterde rijst) mijn warme bedje in.

Zondag 15 januari begon ik als herboren aan de dag. Huiswerk maken, woordjes leren, grammatica bestuderen etc. etc. wat een brave student al doet. Tegen lunchtijd richting Aeon Shopping mall voor mijn zondagse lunch bij Totomaru. Het is een sushizaak met een lopende band, maar eigenlijk bestellen de meeste mensen alles vanaf de Ipad die op de tafel staat.

Ik sloot af met wat het mooiste stukje rauwe vis moet zijn, maar waaraan ik nog steeds moet wennen: toro, de buik van tonijn. Met een dikke laag vet, die niet vissig smaakt, maar een structuur heeft die ik lastig vind. Tegelijk, wanneer je het met aandacht kauwt, gebeurt er wel iets met de smaak die steeds rijker wordt. Toch zal ik het niet elke week bestellen. Chutoro blijft mijn favoriet, met een beetje vet. Op het ogenblik is het hier voor ons niet duur. Een lunch als dit met een ruime hoeveelheid niet bepaald de goedkoopste sushi en een mini flesje sake, komt omgerekend op nog geen €20. Natuurlijk liggen in de supermarkt ook aardbeien en trosjes druiven van rond de €20, maar die sla ik gewoon over. Terug in mijn huisje op de drempel van de buitendeur in de achter de horizon verdwijnende zon een stukje zitten lezen en nog wat woordjes geleerd.

Op maandag is er meestal stress vanwege de nieuwe stof die je voor je kiezen krijgt op school. Na klas heb ik samen met de mentor besloten om niet naar het hogere niveau te gaan. Het geeft rust om niet op je tenen te hoeven te lopen. Uitdaging is hartstikke leuk, maar er zijn grenzen. Bovendien zijn er veel andere leuke dingen. Je hebt meer tijd om dieper op eerder geleerde stof in te gaan en meer tijd om het schrijven van de kanji te oefenen. Verder is het minder belangrijk hoe klasgenoten zich gedragen in de klas, omdat de druk er minder is om elke minuut in klas te moeten kunnen gebruiken om te leren. En er zijn diverse andere bezigheden waaraan ik meedoe. Er werden foto’s gemaakt voor een brochure die in het voorjaar uitkomt. Volgens mij wil men er ook een oudere bij hebben om te laten zien dat hun school en culturele bezigheden niet alleen voor jonge mensen is. En gelijk hebben ze. Woensdag had ik mijn eerste les in Kaqila of Kakira. Als ik het goed verwoord, is het een revolutionaire Japanse bewegingskunst die gaat om het ontwikkelen van je ribbenkast en wervelkolom voor soepele beweging, ademhaling, houding en dus om totaal welzijn. Het is even lastig te volgen omdat de sensei in hoog tempo in het Japans instructies geeft. Toch begrijp je al snel dat het correct in- en uitademen op de overigens rustige en tegelijk energie vragende bewegingen belangrijk is. Je leert mooie en elegante kata (stijloefeningen met een vaste beweging), ziet jezelf in de spiegel en denkt: wauw, ben ik dat? Na afloop heb je het idee dat er spieren zijn gebruikt, die zelden worden aangesproken. Daarna geen spierpijn maar eerder wat ik spiergevoeligheid zou willen noemen. In ieder geval lekker om te doen.

Donderdag hadden we voor het eerst de grammatica-test on line. Ik vind het helemaal niks en ik ben niet de enige. Het is gedoe om in te loggen en het wordt steeds afstandelijker. Zit je in de klas op je telefoon een test te doen. Ik wil gewoon dat de sensei ziet wat ik heb gedaan, op papier, en dat hij of zij me daarover direct kan aanspreken wanneer ik het testpapier terugkrijg met al dan niet in rood aangegeven opmerkingen. Een rood hartje als je goed je best hebt gedaan en een boze smiley als dat niet zo is. Een groene 100% on line raakt me nauwelijks, een rode markering met te weinig goed raakt me net zo min. Gelukkig hadden we vandaag een van de sensei die ik het duidelijkst vind en die ook iedereen letterlijk ‘bij de les’ houdt. Dat maakte dat gedoe een beetje goed.

Na school via de supermarkt naar huis. Ook relatief jonge kinderen lopen hier van school zelfstandig naar huis. Worden niet met de auto opgehaald. Ook niet als het regent. En ze maken zeker geen haast. Als een stelletje oude wijven lopen ze op hun gemak keuvelend onder paraplus die bijna groter zijn dan zijzelf.

Op zo een dag dat je denkt dat je snel ‘klaar’ bent met je huiswerk en studie, is het uiteindelijk ineens 9 uur voor je hebt gegeten en alles weer hebt opgeruimd. Bij het bakken van een stukje vis, zeker als het zalm is, moet je wel de deur naar je woonruimte dicht te doen, de afzuiging aan en de buitendeur (die hier aan hier keukengedeelte zit) wijd open, want ook hier stinkt niks zo erg als zalm bakken. Maar... het was super lekker! Je wordt steeds slimmer met weinig ruimte en mogelijkheden. Ook dat is een leuke uitdaging. Wat dat betreft, moet het trouwens niet gekker worden. Men heeft gevraagd of ik in het Cultural Center, tijdens een van de kooklessen in een serie, in het Japans, Japanse traditionele gerechten uit mijn kookboek wil leren aan Japanse dames. Dat sluit precies aan bij wat onze vriendin op Kyushu zei, namelijk dat wat in mijn traditionele Japanse kookboek staat, veel Japanse mensen niet weten.

Vuil wordt in Okazaki onder relatief strenge regels opgehaald. Papier wordt netjes strak vastgebonden in bundels langs de weg gelegd. Ander vuil wordt onder een soort net dat op vaste punten aan een paal vast zit in zakken neergelegd.

Vrijdag hadden we onze hippe leraar. Zijn uitleg snap ik niet altijd, en dat zal ongetwijfeld aan mij liggen. Sommige dingen lijkt hij eindeloos over uit te wijden en iets anders, meestal iets wat me gedeeltelijk ontgaat, vliegt hij overheen.

Na school bij Daisyo suisan als lunch het enorme visgerecht gegeten van maki met daar bovenop allerlei soorten rauwe vis, krab en zalmeitjes. Echt een feest voor de vrijdagmiddag. De chef maakte ankimon. Een van mijn geliefde gerechten. Lever van de zeeduivel. Eindelijk weet ik hoe het moet. Vooropgesteld dat je in Nederland ergens verse zeeduivellever kunt kopen.

Later naar het badhuis geweest. Na afloop wilde ik een bezoek brengen aan de chef van Kisen, het voormalige washoku restaurant, die zich nu heeft toegelegd op Japanse curry. Helaas was het dicht. Ik hoop van harte dat het niet nu al ten dode is opgeschreven. Ik bewonder die man echt om zijn kookkunst. Maar ook hier zie je traditionele restaurants meer en meer verdwijnen en plaats maken voor ketens.

Okazaki, tadaima

Thu, 11 Jan 2024 12:24:06 GMT

Okazaki, tadaima.

Okazaki, een stad aan de Tokaido lijn in de provincie Aichi. Met de trein ongeveer 40 minuten van Nagoya. Ongeveer halverwege Tokyo en Osaka, ongeveer halverwege Kyoto en Fuji san. Een rustige 'provinciestad' van rond de 90 vierkante kilometer met ruim 370.000 inwoners, met een meer dan gemiddeld aantal migranten uit Brazilië en Peru. En een flink aantal buitenlanders dat studeert aan Yamasa Institute. Er zijn veel tempels, shrines, parken en natuurlijk Okazaki Castle, de geboorteplaats van Togukawa Ieyasu.

Ineens is het zover. Het vertrek. Voor mij is afscheid nemen een dingetje. Je doet wat je wilt en tegelijk voelt het super melancholiek. Al die regen al wekenlang helpt ook niet erg. Gelukkig verliep de reis als een zonnetje. De vertraging van 30 minuten werd ingelopen en we landden in Osaka op tijd na een vliegtijd van 11.45 uur. Je kunt van tevoren via de site Visit Japan Web immigratie- en douaneformulieren invullen. Met een ontvangen QR-code loop je dan zo door alles heen. Alleen moet je nog minimaal een keer of drie je paspoort laten zien en uitleggen wat je komt doen. Zodra je de aankomsthal binnenkomt, staan er een aantal ATM machines. Super handig om meteen contant geld te hebben, hoewel je in Japan bijna overal kunt betalen met creditcard en elektronisch via diverse apps op je telefoon. Een Nederlandse bankpas, ongeacht hoe deze is ingesteld, doet het gek genoeg niet overal.

Zonder JR Railpass hoef je meestal niet in de wat langere rij voor gewone kaartjes te staan. Een aardige meneer achter het loket maakte mijn reserveringen op zo een manier dat ik overal wat meer overstaptijd had die ik graag wilde in verband met een 23 kilogram zware koffer én een rolkoffertje. Dan ga je liever met een lift dan met een roltrap. Uiteindelijk kwam ik een half uur te vroeg aan op mijn bestemming JR Okazaki station. Via Line, de Japanse WhatsApp, had ik de school gemeld dat ik vroeger zou zijn en de chauffeur was er inderdaad al snel.

De LINE app is ooit ontstaan na de zeebeving die wij kennen als de Fukushima ramp in 2011. In die periode was communicatie via het internet ongeveer het enige waarop men kon vertrouwen. Toen is LINE in het leven geroepen.

Dan ben je bij je appartement, zoals dat heet, en sta je in je thuis voor de komende drie maanden, tollend van reisvermoeidheid en bruisend van energie tegelijk. Wat doe je? In mijn geval: doorhalen! De woonruimte van ongeveer 29 vierkante meter is min of meer gestoffeerd inclusief een mini bureau en een uit een houten plank bestaand bed. Het via Amazon Japan bestelde matras en de futon met toebehoren waren aangekomen. Allemaal vacuüm verpakt. Bij het openen van de pakketten veel gesis en ontploffend plastic en ineens heb je een bed. Alle overtollige bende weggegooid, bed opgemaakt en naar de winkels om een en ander aan te schaffen als overlevingspakket. Dat betekende: stil en bruisend water, thee, koffie, mugi shochu, bananen, iets hartigs, iets zoets, mijn favoriete ijsjes (Lotte Monaco vanille), chocoladewaterijsje (chocolate ice bar black) en een paar glazen om uit te drinken.

En dan wil je nog eten en niet meteen koken. Het aanbod aan restaurants op wenselijke loopafstand is beperkt. Uiteindelijk werd het de okonomiyakizaak op ongeveer vijf minuten lopen van mijn huis. Ik had niet gerekend op de weekenddrukte met families en vriendengroepen van minstens vijf personen. Dat werd een uur wachten. En als je denkt dat je daarna makkelijk een uur of 24 kunt slapen, dan heb je het goed mist. Het werd helemaal niks. Dat beloofde wat voor de zondag.

En inderdaad verliep zondag in een jetlagverduistering. Koop dan vooral niet iets belangrijks, want je maakt de bizarste keuzes en vraagt je dagen later af waarom je in hemelsnaam dat steelpannetje dat niet op je inductieplaat past of dat foute truitje hebt gekocht. Heerlijke sushi gegeten bij Totomaru. Met een mega haibouru erbij. Dat is echt zo een veilig drankje van heel veel ijs, heel veel soda en heel weinig whisky. Eerlijk gezegd was deze nog wel een paar slagen groter dan ik had verwacht. Ik denk wel een liter. Is bijna angstaanjagend en tegelijk heerlijk bij vreselijke dorst (jetlag?!) Doordat er weinig alcohol in zit kan dat ook gewoon bij de lunch.

Bij de verschillende ingangen van Aeon Shopping mall staan trouwens ook nu nog temperatuurmeters die je kunt gebruiken als je niet zeker bent van je zaak met betrekking tot gezondheid. Verhoging of koorts is minimaal mondkapje op of huiswaards keren.

Maandag verliep iets helderder. Eerst naar school geweest om me te melden, wat geheel overbodig bleek te zijn. Ze hadden niets van mij nodig. Het was bovendien een feestdag. “Coming of age day”, de tweede maandag in Japan. Een van de feestdagen op maandag die in het leven zijn geroepen om het overigens vakantiearme leven van Japanners op te vrolijken. Langer dan tien dagen laat men de baas liever niet aan zijn lot over. Ter compensatie zijn daar de lange weekends voor. De feestdag voor het bereiken van volwassenheid is voor iedereen die het afgelopen jaar de leeftijd van 20 jaar heeft bereikt, want dat is inmiddels de wettelijke leeftijd daarvoor in Japan. Dit wordt gevierd met feestjes, men kleedt zich mooi aan, soms traditioneel in prachtige kimono en soms gaat men naar de tempel.

Aan het einde van de dag had ik inmiddels, dacht ik, al mijn benodigdheden bij elkaar gesprokkeld. In de best wel ruime keuken staat tot mijn vreugde dit keer een flinke koelkast met een goed vriesvak. De keukenkastjes kan ik niet bij. Die zijn op advies van eerdere leerlingen op ‘westerse’ hoogte gehangen. Dat moeten grote mannen zijn geweest of flink uit de kluiten gewassen vrouwen. Zelfs met een opstapje kom ik er niet bij. Een ‘doe het zelf’ pakket toverde ik met een op maat aangeschafte kruiskopschroevendraaier om tot een soort keukenkastje waarin ik mijn basisvoorraad kan plaatsen en waarop de aanwezige inductieplaat kan staan, het enige tot mijn beschikking staande kookapparaat. Zodoende blijft er ruimte op de aanrecht over voor de rijststomer.

Dinsdag 9 ja nuari dwong ik mezelf om op tijd op te staan. Geslapen of niet. Het was flink koud, min 2 graden maar wel met zo een sterke winterzon die alles scherp lijkt te verlichten. Ik liep via een andere route dan gebruikelijk. In mijn allereerste studietijd-dagboek dat ooit als het boek Fushigi in 2011 werd uitgegeven, schreef ik over mijn dagelijkse verwondering. Zelfs nu na meer dan tien jaar voelde ik die verwondering opnieuw. Over de afstand van misschien een halve kilometer kom je een verwarrende keur aan architectuur tegen van lelijke prefab tot mooie prefab eengezinswoningen tussen flatgebouwen met daartussen een open veldje waar van alles wordt verbouwd. Of een lila huis van iemand die van kikkers houdt. En dan ineens daartussen een prachtig traditioneel huis met een gevoelige tuin wat daar misschien al ik weet niet hoe lang staat.

Soms blijkt een huiskamer een winkeltje te zijn met van die typische kleding van vesten en lange rokken in poederige onbestemde kleuren waarin je wat oudere Japanse dames ziet. Of achter een kanten gordijn zit een kapper, herkenbaar aan de gestreepte kapperspaal bij de voordeur. Of een winkel gespecialiseerd in T-shirts en hoodies met vaak Engelse en soms Franse teksten. Tot nu toe heb ik elke dag minstens een kilometer op 7-8 gelopen. Vandaag hield ik het rustiger en was ik terug voor de zon onderging (rond een uur of vijf).

Kyushu - Een bezoek de moeite waard

Fri, 29 Dec 2023 13:54:35 GMT

Kyushu, met groene heuvels, warmwaterbronnen, vulkanen en nog veel meer.

Een van mijn favoriete plekken in Japan is Kyushu met zijn groene heuvels, vulkanische gebieden en warmwaterbronnen. In 2010 heb ik bij Genkijacs in Fukuoka een periode Japans geleerd en verbleef ik in een klein appartement. Later heb ik tijdens vakanties veel tijd op Kyushu doorgebracht. Fukuoka zelf is helaas niet meer rechtstreeks te bereiken vanaf Amsterdam. Je kunt vliegen via een van de grote steden in Japan en verder met een binnenlandse vlucht of met de bullet trein. Met de Nozomi kun je in vijf uur van Narita Airport naar Hakata/Fukuoka. Ook kun je via Seoul in Korea vliegen.

Op Kyushu is veel te zien en te ervaren. Nagasaki met zijn Peace museum en Dejima dat ruim 200 jaar een Nederlandse enclave was, Arita en Imari, beroemd om porselein en aardewerk, de grootste actieve vulkaan van Japan Mount Aso en Kumamoto met zijn kasteel en helemaal in het zuiden Kagoshima met de vulkaan Sakurajima, zandstranden, milde klimaat en overheerlijke cuisine. Dit is nog lang niet alles, maar te veel om hier allemaal te noemen.

Fukuoka is een van de grootste steden op Kyushu. Het heeft een relaxte sfeer. In de wijk Nakasu-Kawabata vind je langs de rivier eetstalletjes die yatai worden genoemd. Je kunt er de allerlekkerste visgerechten en zeevruchten eten. En Hakata ramen, een van de beroemdste ramensoorten van Japan. De stevige, rijke bouillon wordt getrokken van varkensbotten. In de levendige wijk Tenjin vind je bij het station bekende warenhuizen en elektronicareuzen, onder het station een kilometerslange shopping mall, in de kleinere straatjes in de wijk rond en achter Kego park trendy kledingzaken, restaurants en eethuisjes en een aantal hotels. Op de smalle trottoirs in Tenjin fietst men op de stoep. Dat is even wennen. Er zijn volgens mij niet echt regels zolang je elkaar maar een beetje de ruimte geeft en niet van de sokken rijdt of van de fiets afduwt.

Het belangrijkste station JR Hakata is als een stad op zich en heet dan ook Hakata City. Naast bekende warenhuizen zijn op de 9 ^e en 10 ^e verdieping in Amu Plaza meer dan 40 restaurants en iets verderop in Ekikara Sanbyappo Yokocho in de kelderverdieping van het JRJP Hakata gebouw is een bonte verzameling streetfood-achtige eethuisjes en restaurants met een levendige en relaxte sfeer.

In Fukuoka kun je ook zeker aan je trekken komen als je tempels wilt bezoeken. Er zijn er vele op niet te grote loopafstand van elkaar, waarvan Kushida shrine misschien wel een van de bekendste is. Check vooral de website van Fukuoka Now voor evenementen.

Op een klein uur met bus of trein vanaf Hakata of Tenjin ligt Dazaifu Tenmangu shrine, een van de belangrijkste Shinto tempels in Japan en zeker een bezoek waard. In het straatje naar de tempel, Omotesando of Nakamise genoemd, zijn veel souvenir- en delicatessenwinkels met lokale lekkernijen. Een bekende is Dazaifu umagae mochi, een zoete gebakken dumpling met een vulling van rode bonen. Of mentaiko, met chilipepers geconserveerde koolviskuit.

Mijn favoriete restaurant in Dazaifu is een van de vestigingen van Ume no Hana, waar men een heel menu serveert van gerechten van en met tofu. Hun chumai van tofu en witte vis is bijzonder smakelijk. Bij je ‘set menu’ kun je yuba bestellen. Er kom een bak tot een juiste temperatuur verwarmde verse sojamelk op tafel waarvan je zelf met stokjes het vel af schept. Super lekker met een beetje shoyu en leuk om te doen. Reserveren is aan te raden.

De bekendste plek voor warmwaterbronnen is Beppu. Alleen daar al zijn er 3000. Yufuin is een onsen stadje dat wat landelijker tussen heuvels ligt met uitzicht op de vulkaan Yufu Dake. Een heerlijke plek voor minstens één nacht.

Vanaf Hakata station kun je in ruim twee uur met de bus of met de retro-uitgedoste sightseeing trein Yufuin no Mori naar Yufuin (stoel reserveren verplicht).

Het aanbod aan ryokan en hotels is groot. Van goedkoop tot peperduur. Mijn voorkeur gaat uit naar een traditionele ryokan waar je ontbijt en diner krijgt geserveerd met lokale ingrediënten en dan bij voorkeur een onsen ryokan met een rotemburo, een buitenbad.

Zoek er een uit die bij je budget en wensen past.

Je kunt in Yufuin een fijne wandeling maken langs verschillende tempels, een van de musea bezoeken, op het terras aan Lake Kinrin koffie drinken, lokale sake proeven bij Yufubijin, winkelen op Yunotsubo Kaido. Vooral ook een Japanse kroket, korokke, eten bij Kinsho Croquettes.

Als je verder wilt reizen in Japan, dan kun je in een kleine drie uur vanaf de haven Uwajima in Beppu, de Unyu Port Ferry pier met de boot naar Yamatahama op het eiland Shikoku. Vandaar kun je dan in krap een uur met de trein naar Matsuyama met onder andere het historische Dogo Onsen en voor mij een van de mooiste kastelen van Japan.

2023 is bijna voorbij

Wed, 27 Dec 2023 14:26:00 GMT

2023 is bijna voorbij. 2024 staat voor de deur. 辰年、tatsudoshi. Het jaar van de draak.

Officieel begint het Jaar van de Draak op 10 februari 2024. De draak als krachtig symbool zou volgens de voorspellingen 2024 tot een jaar maken vol voorspoed en geluk.

Om dit nieuwe jaar culinair gezien rustig te beginnen, is het na een decembermaand met misschien wat rijkere eetgewoonten dan gebruikelijk, soms prettig om weer eens iets simpels en voordeligers op tafel te zetten. Voor de hand liggen eenvoudige en voedzame stamppotten, geheel vegetarisch of met worst of een gehaktballetje erbij. Tsukune, kipgehaktballetjes, uit mijn kookboek (pagina 98) zijn trouwens ook niet te versmaden bij hutspot, stamppot boerenkool of stamppot andijvie.

Of maak iets met aubergines. Deze zijn tegenwoordig het hele jaar door verkrijgbaar. Het oorspronkelijke seizoen voor Nederland loopt ongeveer van mei tot en met oktober. Verder komen ze uit de kas en bijvoorbeeld Spanje. Bij aubergine denken we al snel aan mediterrane gerechten. Het komt echter uit zuidoost Azië en ook in Japan is aubergine zeer geliefd. Vooral als Nasu Dengaku , een vegetarisch gerecht waarbij de aubergine wordt gebakken of gegrild en geserveerde met een pittig zoete misosaus. Op pagina 94 van mijn kookboek Japan in je pan vind je hiervoor het recept. Een andere manier om aubergine te gebruiken is in Nikumiso Dengaku . Diezelfde aubergine, maar dan met een pittige vleessaus met miso. De saus wordt gemaakt met grof gesneden rundvlees zoals bijvoorbeeld diamanthaas of kant en klaar rundergehakt. Met zelfgesneden grove tartaar van diamanthaas heb je iets meer bite. Een restje vleessaus is trouwens ook erg lekker opgewarmd op een boterham.

Vervang voor een vegetarische versie het gehakt door een vleesvervanger of gebruik grof gehakte kastanjechampignons met een handje shiitake erdoor die je eerst met een uitje aanbakt voordat je de overige ingrediënten toevoegt.

Nikumiso dengaku

Aubergine met pittige vleessaus

4 personen

1 stevige niet te dikke aubergine als voorgerecht of 2 als hoofdgerecht.

Vleessaus

100 g gewone witte miso

50 g honmirin

30 g gewone sojasaus

300 g rundergehakt of diamanthaas of ander mooi licht dooraderd mals vlees tot grove tartaar gesneden

Naar wens katsuoboshi, tuinkers of daikoncress of als hoofdgerecht met een gemengde salade

Begin met de aubergine. Snijd de schil er in repen af. Snijd vervolgens de kontjes eraf en snijd de aubergine in vier dikke schijven. Als hoofdgerecht de schil heel laten en de aubergines alleen horizontaal doormidden snijden voor een halve aubergine per persoon. Kerf de snijkanten van de aubergine licht in, zodat de warmte beter door kan dringen.

Smeer de snijkanten van de aubergine licht in met olijf- of zonnebloemolie. Gebruik vooral geen zout, want de saus is al hartig genoeg. Bak de snijkanten in een gril- of koekenpan mooi bruin, doe een scheutje water in de pan en laat met een deksel op de pan goed gaar worden. Bij halve aubergines op de schilkant garen.

Maak wanneer de aubergine bijna gaar is, de vleessaus.

Meng miso, honmirin, sojasaus en vlees/gehakt en bak alles in de koekenpan in een scheutje olijf- of zonnebloemolie net gaar.

Serveren

Verdeel de vleessaus over de gare aubergine en zet vijf minuten onder de gril in de oven. Je kunt het ook even licht afbranden met een crème brûlée brander of het grillen/afbranden helemaal achterwege laten.

Serveer indien gewenst met een greepje katsuoboshi en wat cress of als hoofdgerecht met een kleine salade.

Als voorgerecht kunnen de schijven gewoon met mes en vork worden gegeten. De halve aubergines kun je lekker met een lepel uit de schil scheppen.

Inspiratie voor de decembermaand

Thu, 07 Dec 2023 19:49:28 GMT

Kerstmis in Osaka, Namba. Inspiratie voor de decembermaand.

In Japan ervaart men december als een totaal andere maand dan wij. Minder dan 1% van de bevolking is Christelijk. Men werkt gewoon met kerst en het kan ook zijn dat je naar school moet. Er komt wel een soort overgewaaide kerstman voorbij en men is gek op de prullaria en versiering die bij onze kerst hoort. Dat uit zich onder andere door uitbundig versierde enorme kerstbomen, heel veel lichtjes en bewegende en zingende kerstmannenpoppen. Er worden ook veel feestjes gevierd en hier en daar cadeaus uitgewisseld, door families samen kerstavond gevierd en gefrituurde kip gegeten. Men zegt dat het eten van die kip ooit is begonnen in de jaren 70 toen er in Japan nog nauwelijks kerst-tradities waren. De door KFC als kerstmaaltijd aangeprezen kip werd een van die tradities, hoewel dat ook weer niet betekent dat iedereen tegenwoordig alleen gebakken kip eet van KFC.

bonito dichtschroeien boven brandend stro, Hirome ichiba, Kochi

tataki van bonito met ponzusaus

Als idee voor uw feestdiner geef ik hierbij een recept met tonijn, dat is geïnspireerd door, het inmiddels ook in Nederland bekende, tataki. Het wordt vaak geserveerd met ponzusaus. Eén manier om tataki te maken is rauwe tonijn of makreel tot een soort tartaar snijden en dit mengen met gember, lente-ui en knoflook.

De andere manier vindt zijn oorsprong in Tosa in de provincie Kochi op het eiland Shikoku. Daar werd en wordt op de markt Hirome Ichiba in Kochi nog steeds een moot bonito of skipjack tonijn dichtgeschroeid in de vlammen van brandend stro. In mijn kookboek geef ik op pagina 172 de methode die ik ooit leerde van een Japanse chef. In het recept in deze blog doen we het weer anders. Dit voorgerecht is voor een groot deel goed voor te bereiden. De tonijn wordt geserveerd met een crème van sojaboontjes. De kleuren rood en groen zorgen voor een instant kerstgerecht. Als je wilt kun je er natuurlijk altijd nog een dotje wasabi bij geven, maar eigenlijk vind ik het met alleen de crème een mooi en licht begin van een feestelijke maaltijd.

Dichtgeschroeide tonijn op crème van sojaboontjes

Voor 6 personen

een stuk tonijn van ongeveer 350 g

Reken als voorgerecht in een wat uitgebreider diner op ongeveer 50 g tonijn p.p.. Vraag de visman om een zo recht mogelijk stuk, zodat je er mooie plakjes van kunt snijden.

500-600 g edamame (sojaboontjes) in de schil. Te koop o.a. bij de Aziatische speciaalzaak uit de diepvries

30 g sojasaus

Tuinkers, daikon cress of rode shiso cress

Erg lekker erbij is zoetzure shiitake (mijn kookboek Japan in je pan pagina 242) en daikon in het zuur (pagina 234).

Begin met de crème van sojaboontjes. Dit kan een dag van tevoren. Breng een grote pan water aan de kook. Wrijf de bonen met schil en al in met grof zeezout. Wanneer het water kookt, de bonen erin doen. Wacht tot het water weer kookt en laat 4-5 minuten koken. Neem met een schuimspaan ongeveer 3 boontjes per persoon uit het water, laat uitlekken en zet apart. Deze boontjes zijn voor de garnering. Laat de andere boontjes nog 5 minuten doorkoken. Haal een boontje uit de pan. Pel en wrijf het gepelde boontje tussen de vingers. Als het zacht is en je kunt het makkelijk plat drukken, is het klaar. Anders nog een paar minuten extra geven. Wanneer gaar genoeg, afgieten en koud spoelen. Dop de boontjes voor de garnering, dek af en zet koel weg tot gebruik. Dop ook de boontjes voor de crème. Draai ze in een blender tot puree met een scheutje dashi of soja cuisine of keukenroom en eventueel een puntje zout. Voor een gladde crème de puree door een zeef wrijven. Dek af en zet in de koelkast tot gebruik.

Haal een uur voor het serveren de tonijn uit de koelkast. Spoel af, dep droog, leg op een bord, schenk de sojasaus erover en wentel het hele stuk tonijn door de saus. Dek af en laat marineren op kamertemperatuur. Zorg dat ook sojaboontjes en crème op kamertemperatuur zijn.

Wanneer je zoetzuur van shiitake gebruikt, per persoon een stukje hiervan in piepkleine blokjes snijden. Een plakje zoetzure daikon in kwarten snijden.

Serveren

Vet een zware koekenpan in met wat olijf- of zonnebloemolie en verwarm. Dep de tonijn droog met een stuk keukenpapier. Bak de tonijn aan beide zijden 30 tellen. Haal uit de pan en leg op een koude snijplank. Laat afkoelen zonder af te dekken.

Schep ondertussen een bergje of een streep van de crème op een bord. Snijd de tonijn in mooie gelijke plakken. Leg op de crème. Leg er een paar boontjes bij en als je het gebruikt de blokjes zoetzure shiitake en de daikon. Garneer met een paar blaadjes cress.

matcha in allerhande toepassingen

Een inmiddels steeds bekender wordend ingrediënt: matcha, de tot een groen poeder vermalen theeblaadjes, wordt inmiddels allang niet meer alleen gebruik tijdens de traditionele theeceremonie. Je vindt het terug in gelei, taart, pudding, gebak, koekjes, (soft)ijs etc. In Japan in je pan staan recepten voor matcha ijs en -parfait. Voor een mooi groen dessert voor de feestdagen voeg je aan je eigen favoriete panna cotta recept een of twee theelepels matcha poeder toe die je met een deel van de warme vloeistof losroert. Kook het liever niet mee, want het verlies snel de mooie kleur en smaak. Matcha is wat bitter, dus er past goed iets zoets bij.

Voor een feestelijke lactosevrije matcha latte pudding hierbij een recept.

Matcha latte pudding lactosevrij

4 personen

2 pakjes (500 g) cuisine hafer oat (Oatly!)

20 g suiker

2 zakjes van 8 g bourbon vanillesuiker

10 g matcha

6 blaadjes gelatine

4 wijde glazen

zilveren garneersterretjes en pilletjes

likeuren of limonadesiroop en agaragar voor de garneergelei

Laat de blaadjes gelatine in een ruime kom met koud water weken. Breng de haver room met de suikers langzaam aan de kook. Doe de matchapoeder door een zeefje in een kom en roer los met een beetje van de warme vloeistof. Wanneer de haver room kookt, van de warmtebron af nemen. De gelatineblaadjes uitknijpen en in de hete vloeistof al roerend oplossen. Wanneer de gelatine geheel is opgelost het matcha mengsel toevoegen. Roer goed door en giet door een zeef in een schenkkom.

Laat de vla iets afkoelen onder af en toe roeren. Wanneer de vla iets dikker begint te worden, verdelen over de glazen. Laat afkoelen en opstijven in de koelkast. Wanneer volledig opgesteven, de pudding naar wens garneren.

Bijvoorbeeld met mini meringues en een compote of sorbet van cranberries of maak je eigen kersencompote. Bind het vocht van een pot kersen op sap (met een scheut kersenbrandenwijn) licht met wat maïzena, doe de kersen erbij en laat afkoelen.

Voor een feestelijk kerstdessert kun je zilverspray en/of garneersterretjes gebruiken. Om te garneren kun je crème de menthe of kersenbrandenwijn binden met agaragar (1 gram per 100 g vocht), het uitschenken op een vlak bord en er blaadjes en sterren uit steken. Of gebruik aangelengde limonadesiroop in de kleur die je wilt.

Het is herfst. Er ligt kaki in de winkel.

Sun, 19 Nov 2023 15:14:58 GMT

Soms verliezen kakibomen geheel hun blad en zie je alleen een zee van oranje vruchten

Kaki hangt te drogen om te worden verwerkt in bijvoorbeeld een salade of dessert.

Op dit moment ligt er volop kaki of sharonfruit in de winkel.

Deze vrucht die ook wel persimmon wordt genoemd, is vers of gedroogd heerlijk in salades of desserts. In Japan loopt het kaki seizoen van oktober t/m december. Je ziet ze aan de verder zo goed als kale bomen hangen, waar nog nauwelijks een blad aan zit. Oorspronkelijk komt kaki uit China. De vrucht wordt al sinds de zevende eeuw in Japan gecultiveerd. Het is een geliefd onderdeel in de Japanse keuken. Zowel vers als gedroogd. Gedroogd of halfgedroogd wordt hij soms toegevoegd aan de salade 'namasu' die speciaal voor oud en nieuw wordt gemaakt met daikon en wortel met een zoetzure dressing van rijstazijn, wat suiker en een paar strips zeste van yuzu. In plaats van yuzu kun je dunne strips van de schil van een of andere citrusvrucht gebruiken. In Japan kreeg ik kaki ooit bij kabeljauw in gezoete sojasaus (pag. 136 van het kookboek Japan in je pan). In plaats van de wortel in dit recept, wordt kaki in vieren gesneden en dan in plakken van ongeveer één centimeter. De plakken worden in wat neutrale olie aan beide zijden aangebakken en aan een kant licht bestoven met wat kaneel. Een heerlijke combinatie met de gezoete sojasaus.

De inspiratie

Een van de heerlijkste combinaties met kaki kreeg ik ooit geserveerd in een bijzonder restaurant in Fukuoka. Het diner bestond uit vele gerechten met typisch Japanse smaken die op zijn Frans in meerdere gangen stuk voor stuk apart werden geserveerd. Een van de koude voorgerechten was een uitgeholde kaki die precies de goede rijpheid had voor dit gerecht. Rijp genoeg om zoet te zijn en nog stevig genoeg om te kunnen worden uitgehold en frisheid te behouden. De vulling bestond uit het uitgeholde vruchtvlees van de kaki dat in reepjes was gesneden, gecombineerd met onder andere krab en kreeft.

In het recept dat hieruit voortkwam, worden grote garnalen of gamba's gebruikt. Dit kun je aanpassen aan de gelegenheid, uitgebreidheid van het diner en je portemonnaie.

Een simpele versie kan ook prima met bijvoorbeeld surimiflakes of Noorse of Hollandse garnalen. Of gebruik kant en klare cocktail-garnalen. Je kunt ook één kaki voor twee personen gebruiken door ze door de helft te snijden. Alleen de salade maken en in een mooi glas of bakje serveren in plaats van in een uitgeholde kaki is ook super lekker.

Het voordeel van dit gerecht is, dat je het goed kunt voorbereiden en in de koelkast kunt bewaren tot gebruik. Lekker en handig voor de komende feestdagen.

Het vruchtvlees van de kaki dat je misschien overhoudt, is heerlijk als compote. Kort opgekoken met een drup citroensap of een scheutje vanillelikeur. Of in een fruitsalade. Zowel de compote als de salade is heerlijk over een bol roomijs of 's morgens in je ontbijtgerecht. Je kunt er alle kanten mee op. Kijk wat bij jou en je gasten past en waar je zin in hebt.

Mijn vertaling, het recept:

Kaki met gamba en gelei van sojavinaigrette

6 personen: 6 niet te grote kaki. 500-600 gram ongepelde gamba’s

Gelei: 25 g sake, 25 g mirin, 45 g dashi (of water), 25 g yuzusap (of andere citrus bijvoorbeeld limoen en mandarijn gemengd), 90 g soja (minder zout), 40 g rijstazijn, 2,5 gr agaragar

Doe de ingrediënten t/m de rijstazijn in een maatbeker. Proef. Het moet vrij zurig zijn. Stel de smaak bij. Gebruik 1 gram agar per 100 g vocht. Doe het vocht in een pan en strooi er de agaragar bij. Breng al roerend aan de kook. Goed over de bodem roeren. Wanneer de agar is opgelost nog een minuut of 5 op zeer lage warmte laten staan. Giet door een zeefje in een platte vorm van ongeveer 1 cm hoog. Laat opstijven.

Pel de garnalen, haal het darmkanaal eruit, maakt een smakelijke bouillon met wat kruiderij en de gambaschalen. Gaar de garnalen 3 minuten in de bouillon die net van de kook af is. Laat afkoelen. Bewaar per persoon 1 gamba en snijd de rest in stukjes.

Was de kaki. Snijd 1/3 van de bovenkant af. Snijd het vruchtvlees eruit en laat de buitenwand heel. Snijd een klein plakje van de onderkant zodat de vrucht rechtop blijft staan. Snijd het vruchtvlees in blokjes. Doe de blokjes kaki in een ruime kom.

Maak de dressing: 25 g mirin, 25 g sushiazijn, wasabi naar smaak, drup citroensap. Meng, proef, stel bij.

Opmaken en serveren

Haal de gelei uit de vorm. Snijd in mooie blokjes even groot als de kaki en garnalen. Doe ongeveer ¾ van de blokjes gelei in de kom bij de kaki en voeg de stukjes gamba toe. Schep de dressing er voorzichtig door. Gebruik niet alle gelei tegelijk. Eerst proeven en naar wens eventueel de rest van de blokjes gelei toevoegen.

Vul de kaki met de salade. Er mag best iets overheen vallen. Leg op elke gerecht een mooie gamba en strooi er wat tuinkers of als je dat kunt krijgen shiso cress overheen.

Inuyama en Meiji mura

Sun, 19 Nov 2023 14:44:00 GMT

Inuyama

Inuyama is een stad in de provincie Aichi. Vanaf Nagoya is het ruim een half uur met de trein. Het kasteel van Inuyama is vooral in het voorjaar beroemd om zijn enorme hoeveelheid aan kersenbloesem. Het is vooral in het voorjaar een door lokale en buitenlandse toeristen druk bezochte stad.

In oktober op een doordeweekse dag is het er rustig en vriendelijk met voornamelijk wat Japanse toeristen. Honmachidori, de straat die naar het kasteel leidt, bestaat uit oude gerestaureerde huizen. In een van deze huizen is een koffiezaak gevestigd. Voor ¥450 (oktober 2023) krijg je daar een ontbijtje dat bestaat uit een kop vers gezette koffie, een gekookt ei, een minibakje met yoghurt, een beetje fruit en een halve dubbeldikke geroosterde witte boterham (shokupan) met naar keuze kaneel of an (gezoete adzukibonen). Een feest in al zijn eenvoud.

Even verderop staat Kyuisobetei, een oorspronkelijk uit 1950, Edo periode, daterend huis. Het huis behoorde aan een kimonofabrikant, die zich later toelegde op de handel in thee. Het huis is nu ingericht als museum en heeft o.a. een mooi verstild binnentuintje waar de wereld lijkt te hebben stilgestaan.

In een van de binnenruimtes deed ik mee aan een spelletje Tousenkyo. Een traditioneel spel waarbij je met een waaier een doel dat een “butterfly” heet van een soort sokkel af moet werpen. Al naar gelang de manier waarop de waaier, het doel en ook de sokkel ten opzichte van elkaar liggen, worden punten toegekend. Een vermakelijk geheel waaraan we met vijf personen deelnamen en waar zeer op zijn Japans met veel gejuich of gejammer op de worpen en de resultaten werd gereageerd.

Meiji mura

Na een bezoek aan het kasteel, liepen we naar het station, waar we de bus namen naar Meiji Mura. Een rit van ongeveer dertig minuten. In dit openluchtmuseum zijn ongeveer zestig belangrijke historische gebouwen uit de Meiji periode (1868-1912) samengebracht. Ze zijn op verschillende plekken in Japan afgebroken en hier weer opgebouwd. Er staan onder andere een postkantoor, een gevangenis, een school en een katholieke kerk uit eind 1800.

Er staat ook de lobby van het door de architect Frank Loyd Wright ontworpen Imperial Hotel uit Tokyo. Het hoort er eigenlijk niet, want het stamt uit 1923.

Het Imperial Hotel is een van de beste voorbeelden van Gesammtkunst. Frank Lloyd Wright ontwierp niet alleen het gebouw maar ook het interieur, inclusief meubels, serviesgoed, linnen, bestek etc. etc.

Het was een prachtige uitgelezen dag om door het parklandschap te wandelen, een hapje te eten en te genieten van het mooie natuurgebied waarin dit openluchtmuseum is gehuisvest. Wat in de herfst vooral opvalt is de geur van de kinmokusei, een oranje herfstbloeiend gewas uit de olijffamilie met een soms bijna bedwelmende geur. Toen ik ooit pas in Japan kwam, dacht ik altijd dat de geur kwam van een populair parfum of een overdreven gebruik van wasverzachter of waspoeder of iets dergelijks. Als ik het nu ruik word ik blij en ga ik op zoek naar de boom om er mijn neus diep in te steken.

Japan culinair blog

Sakura, Okazaki castle, Cosplay

Kersenbloesem, sakura, hanami (vertaald: bloemen kijken). Een jaarlijkse gebruik waar de hele Japanse bevolking naar uitkijkt. ﻿

Jaarlijks vindt onder andere bij Okazaki Castle het kersenbloesem evenement plaats. De bomen worden ’s avonds verlicht, wat de bloesems op zich niet altijd ten goede komen, maar wel sfeer verhogend kan zijn.

Je kunt hier niet reserveren, en er is altijd een wachtrij. Je schrijft je naam op een lijst die bij de ingang ligt, met hoeveel mensen je bent en of je op een stoel wilt zitten, op de grond, of dat het je niet uitmaakt.

Wanneer je aan de beurt bent, wordt je naam geroepen en gaat een van de dames of heren je voor naar je plek.

Aan de oevers van de rivier zitten honderden mensen op, vooral blauwe, picknick-kleden gezellig te eten en te drinken en te genieten van dit bijzondere jaarlijkse evenement.

Bij de eetstalletjes kun je in tegenstelling tot vorig jaar gelukkig weer veel Japanse lekkernijen kopen, van de bekende yakisoba (gebakken noedels) tot in chocolade gedoopte bananen en aardbeien, appels met een krokante suikerlaag, tot gegrilde inktvissen.

En overal staat men rustig in de rij te wachten. Zelfs om over de brug naar de andere kant van de rivier te komen, ga je in de rij. Dat lijkt even gek, maar het verloopt allemaal heel ontspannen, rustig en vriendelijk, er is geen geduw en getrek, en niemand wordt boos.

Voor mij was het een mooie laatste dag in Okazaki waar inmiddels ook de mimosa vol in bloei stond. Het vrolijke geel in schril contrast met een overhoop gehaald appartement en ingepakte koffers.

Natuurlijk staat in Japan een bestelde taxi een kwartier voor de afgesproken tijd klaar. Bepakt en bezakt sta je op maandagochtend in een bijna leeg station.

Gelukkig is er altijd het beroemde en naar mijn mening allerlekkerste ijsje uit de convenience store, Monaka met chocolade!!! Alle calorieën waard.

Een laatste blik op het land waar ik regelmatig met zoveel plezier verblijf.

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Sake Square, kersenbloesem, examenresultaten

Sake Square in Nagoya is een driedaags evenement waarbij 90 verschillende sakebrouwers hun waren laten proeven

Op de eerste dag van de lente gedurende het lange weekend van Shunbun no Hi, krijgen sakebrouwers uit de provincies Aichi, Mie en Gifu de gelegenheid om hun waren te tonen aan het publiek. Als het dan ook nog prachtig weer is, is succes verzekerd.

De Special Rapid trein naar Nagoya die er 31 minuten over doet, omdat het een sneltrein is, was op deze vroege zaterdagochtend al overvol. Het station dus ook. Je kon er over de hoofden lopen. Tot mijn verbazing zag ik op het perron nog echte telefoons staan, waar je muntjes in moet gooien.

Het begint echt lente te worden. Zo links en rechts in tuinen en perken gaat er van alles te bloeien, onder andere iets geels wat ik nog nooit had gezien. Het bleek een winter toverhazelaar te zijn.

De schrijftest liet een ander beeld zien. Daarvan was ongeveer 70% geslaagd. Tot mijn verbazing was ik geslaagd met een score van 80%. ﻿

Aan het (kunstmatige) meer zie je de eerste kersenbloesems uitlopen.

De laatste echte schooldag voor mij werd dus woensdag, en ook die dag had me achteraf gestolen kunnen worden.

Het was een sombere dag en het regende pijpenstelen. Mijn bureaulamp begaf het. Hoeveel tekens wil je hebben dat het tijd is om weg te gaan?

Het doel hier waren de ruim 1200 kersenbloesembomen in allerhande soorten inclusief ‘treurende’ die voor een gedeelte een soort roze bloeiende tunnel vormden. En natuurlijk staan er nog veel meer bloeiende struiken en planten.

Op de terugweg ging ik eerst naar de Osu Kannon tempel, die er met die verschillende kleuren kersenbloesem prachtig bij ligt. Takoyaki eten bij mijn favoriete tentje ging helaas niet door. Ze waren dicht! Zeker ook een spijbeldag. ﻿

Dit jaar was qua ervaring het minst leuke en gevoelsmatig het meest onprettige. Wel heb ik het hardste gestudeerd en ben ik het meeste vooruit gegaan. Eigenlijk heb ik me zelden zo niet verbonden gevoeld.

En wat is er dan beter als ‘comfort food’ dan sushi. Met een mega-haibouru. ﻿

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Shunbun no Hi, sakura ebi, Yamasa

Het gebouw Yamasa II in Hane Okazaki, waar de Japanse taalstudie zich afspeelt.

Het werd een soort makkelijke versie van hayashi (mijn kookboek pagina 123). Ik kocht 300 gram voor omgerekend een euro of acht. Er gingen een paar uien bij en tenen knoflook en ook nog een bakje shimeji (van die kleine paddenstoeltjes). Ik had er voor drie keer genoeg aan.

Zo een feestdag geeft Japanners een lang weekend om buiten de traditionele bezigheden tijd met familie en vrienden door te brengen. Er zijn in dit eerste lenteweekend veel evenementen, sportwedstrijden en festiviteiten.

We wisselden onze gerechten uit, wat in Japan niet ongebruikelijk is. Ook tijdens vakanties in Japan, gebeurt het regelmatig dat we hapjes van andermans gerechten krijgen aangeboden. Dat wordt dan altijd met schone eetstokjes op een apart schoteltje gelegd.

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Lente in Okazaki, examen stress

In wat voor stemming je ook opstaat, het uitzicht 's morgens vanuit het kleine huisje tot soms zelfs over de heuvels in de verte is heerlijk en geeft een vrij en blij gevoel.

Op maandag heb ik inmiddels in mijn eentje extra les. De rest heeft afgehaakt. Het is leuk met deze lerares en ik steek er erg veel van op. Ben benieuwd of ik het ook allemaal onthoud.

Een wat langer dan normale wandeling, een appeltje op de drempel van mijn huisje in de zon en een stukje (in het Engels) lezen zorgde ervoor dat ik om vier uur weer klaar was voor de studie. Braaf tot 7 uur bezig geweest. Wanneer je zo geconcentreerd werkt, zijn die paar uur ineens om.

De heer vond dat ik deze sake moest proberen. Gorin (een Junmai Daiginjo net als de Takashimi die ik dronk) was inderdaad lekkerder dan wat ikzelf had besteld. Uiteraard heb ik het niet allemaal opgedronken, want van zo een ruim geserveerde maat heb je er aan één echt genoeg.

Met betreking tot het tweede stuk was het zelfs in je eigen taal moeilijk geweest met o.a. dubbele negatieven waaruit je moet kiezen zoals ongeveer vertaald:

je denkt dat je het begrijpt, maar je begrijpt het niet

je denkt dat je het begrijpt en dat doe je ook

je denkt dat je het niet begrijpt, maar je begrijpt het toch

je denkt dat je het niet begrijpt en dat klopt inderdaad

En dan daarbij nog of er van die groep veel of weinig zijn. Haha, pijn in je buik problemen.

De schrijftest ging over je mening of smartphones moeten worden getolereerd op de middelbare school. Daar moet je uitgebreid voorbeelden en uitleg bij geven. Een gewoon ja of nee is uiteraard niet genoeg. 250-400 woorden moeten het zijn, met zoveel mogelijk kanji geschreven. Je hebt 45 minuten.

En voor mij, nadat dit allemaal achter de rug was, die extra les. Je hoofd staat op springen. Gelukkig geeft het de burger moed wanneer de lerares applaudisseert om wat je allemaal hebt gestudeerd en onthouden . Toch een soort aai over je bol van de juffrouw.

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Kawazu-zakura

Kawazu-zakura is een kersenbloesem-soort die als eerste bloeit. Het heeft relatief grote en felroze bloemetjes. Het seizoen begint al ergens half februari.

En houd je ineens eten over voor de volgende dag om in de zelden gebruikte magnetron op te warmen. Zoals hier zelfgemaakte yakisoba, Japanse gebakken noedels.

Ga voor het recept naar de blog Japan Culinair op deze site: To wagyu or not to wagyu.

Soms is het ook gewoon prettig om niets anders te hoeven. Dan kom je op vrijdag thuis na school en denk je even iets door te kijken voor je naar het badhuis gaat, en ben je ineens bijna drie uur verder. Dat werd dus geen badhuis.

Wel een drankje bij mijn favoriete tachinnomi. Nama sake, een jonge ongepasteuriseerde sake die een klein bubbeltje heeft op de tong en koud word gedronken. Bij mijn favoriete restaurant een hapje eten met dit keer onder andere een vederlichte tempura van jonge wilde berggroenten

De eerste vroege kersenbloesem, Kawazu-zakura, bloeit hier bovendien verderop aan de rivier Otogawa. Vanaf mijn huis is 45 minuten lopen de beste optie. Met OV doe je er even lang over en moet je uiteindelijk ook bijna evenveel lopen. Op zaterdagochtend ging ik al vroeg op pad.

Lopend kom je ook weer van alles tegen, zoals een kunstmatig meertje dat er in de vroege ochtendzon prachtig bij ligt. En een voorbeeld van hoe je bovenop je carport extra woonruimte kunt bouwen.

Onderweg dacht ik ergens een kop koffie te kunnen drinken met iets prettigs erbij. Uiteindelijk kon dat pas toen ik al bijna was waar ik zijn wilde.

En hoe! Bestellen vanaf een scherm en worden bediend door een robot. Frisdrank, water, koffie en een bouillonnetje moest je zelf pakken vanaf de ‘drink bar’. Er liepen wel mensen rond, maar die waren er alleen om de vuile boel op te ruimen.

Tot mijn verbazing was het best een lekker ontbijt en heerlijke koffie. Ook het afrekenen ging geheel met apparaten. Er was geen enkele menselijke interactie. Heel apart.

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

To wagyu or not to wagyu

Wagyu, Japans vlees, is ook in Japan een dure aankoop die voor veel mensen niet bij de dagelijkse boodschappen hoort.

Het recept is geschikt als voorgerecht voor vier personen. Wanneer je geen lange smalle aubergines kunt krijgen, kun je ook gewone aubergines gebruiken en ze in het formaat snijden dat je wenst.

Zorg wel dat je echte mirin hebt dat Honmirin heet en o.a. te herkennen is aan een alcoholpercentage dat ergens bij de ingrediënten staat van tussen de 12,5 en 14 %.

Bij gebruik van Japanse sojasaus met minder zout of de standaard Japanse sojasaus, moet je de te gebruiken hoeveelheid wellicht aanpassen. Doe dit pas op het eind. Het is lekker om op het eind nog wat verse sojasaus toe te kunnen voegen.

Tot zover is het voor te bereiden . Zorg dat het vlees ruim van tevoren (zeker een uur) op kamertemperatuur is gekomen.

Japan in je pan - met wat in Nederland kan

Gamagori, Takashima, Yaotomi shrine, Mont Blanc

Het eiland Takeshima (Gamagori) met de tempel Yaotomi heeft een omtrek van 620 meter.

Bij de daikon, een soort grote radijs (rettich), staat een bord met van welk deel van de daikon wat kan worden gemaakt. Wanneer daikon in het hoogseizoen is, wordt het ook veel gedroogd.

Soms wil je iemand verwennen met iets wat iemand, in dit geval mijn bezoek, helemaal niet wil, zoals een mooie dooraderd wagyu biefstuk. Het werd uiteindelijk wagyu stoofvlees met pompoen erdoor voor volume en smaak.

Uiteraard moet er ook worden gestudeerd. Vooral omdat ik extra lessen krijg om me op mijn zwakkere punten bij te spijkeren. Dat betekent naast samen leuke dingen doen ook met extra veel aandacht in de boeken.

Hetzelfde zie je op de enorme speelplaatsen en sportterreinen voor scholen. Daar liggen bijvoorbeeld onder een klautertoestel niet alleen autobanden maar ook enorme rotsblokken zonder iets zachts eronder om op te vallen.

Kersenbloesem, sakura, hanami (vertaald: bloemen kijken). Een jaarlijkse gebruik waar de hele Japanse bevolking naar uitkijkt.

De schrijftest liet een ander beeld zien. Daarvan was ongeveer 70% geslaagd. Tot mijn verbazing was ik geslaagd met een score van 80%.

Op de terugweg ging ik eerst naar de Osu Kannon tempel, die er met die verschillende kleuren kersenbloesem prachtig bij ligt. Takoyaki eten bij mijn favoriete tentje ging helaas niet door. Ze waren dicht! Zeker ook een spijbeldag.

En wat is er dan beter als ‘comfort food’ dan sushi. Met een mega-haibouru.